I SO/Gd 1/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-03-18
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie podatku akcyzowego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wykazał, że opłacenie adwokata spowoduje zachwianie sytuacji materialnej jego rodziny, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. J. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie podatku akcyzowego, wskazując trudną sytuację materialną swojej rodziny, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i dwójką uczących się dzieci. Przedstawił oświadczenia i dokumenty dotyczące dochodów, majątku oraz wydatków, jednak organ wezwał go do uzupełnienia dokumentacji. Po analizie dokumentów i sytuacji finansowej sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, iż poniesienie kosztów adwokata spowoduje uszczerbek dla rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówił A. J. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie podatku akcyzowego postanawia: odmówić A. J. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem złożonym przed wpłynięciem skargi A. J. zwrócił się o ustanowienie adwokata w sprawie. W treści złożonego formularza wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką i dwojgiem uczących się dzieci. Rodzina posiada dom o pow. 100 m2 na działce o pow. 701 m2. Wedle oświadczenia żadnych oszczędności wnioskodawca nie posiada. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i wedle oświadczenia dochodu nie osiąga. Małżonka wnioskodawcy zatrudniona jest na umowę o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem 2850 zł. Oświadczył wnioskodawca, że posiada samochód ciężarowy służący działalności gospodarczej, który został zakupiony ze środków pochodzących z kredytu, gdzie miesięczna kwota do spłaty wynosi 1400 zł; Mercedes rok prod. 1998 będący środkiem trwałym służącym do prowadzenia działalności gospodarczej o wartości 15000 zł. Koszty utrzymania rodziny stanowią następujące wydatki: 894 zł opłata za użytkowanie telefonu, woda 120 zł miesięcznie, energia elektryczna 280 zł miesięcznie, ogrzewanie mieszkania 500 zł, spłata kredytu za samochód 1400 zł i kredyt mieszkaniowy 460 zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2014 r. wezwano wnioskodawcę do udokumentowania źródeł i wysokości osiągniętego dochodu przez wnioskodawcę i jego małżonkę w 2013 r.; odpisu ewidencji środków trwałych, wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, oświadczenia małżonki w przedmiocie posiadanego przez nią majątku, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na oboje małżonków pojazdów mechanicznych, dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, instytucji finansowych, dostawców mediów, kontrahentów i innych; dokumentów dotyczących ewentualnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i in.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca oświadczył, że w roku 2013 uzyskał dochód na poziomie 1690 zł, a jego małżonka 39520 zł. Wnioskodawca przedstawił zestawienie dokumentów zaksięgowanych w 2013 r. potwierdzających wysokość uzyskanego dochodu w roku 2013 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazał że styczeń 2014 nie został jeszcze rozliczony. Przedstawił ewidencje środków trwałych, gdzie ujęte są pojazdy: Opel Corsa o wartości 3188 zł, Mercedes Benz 814D o wartości 23761 zł, MAN TGL8.180 o wartości 65296 zł, przyczepa ciężarowa o wartości 10490 zł i przyczepa ciężarowa laweta o wartości 10500 zł. Przedstawił wyciągi z dwóch rachunków bakowych swojego i małżonki z okresu ostatnich 3 miesięcy. Przedłożone zostały także informacje o niezaleganiu poprzez skarżącego z opłatami wobec US w W. i ZUS W.. Wskazał, że zalega z płatnością rachunku telefonicznego na kwotę 894,67 zł. Oświadczył, że w 2013 r. do kosztów uzyskania przychodu zaliczył usługi telekomunikacyjne oraz dwie raty kredytu na zakup samochodu.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Ewentualnie w razie wątpliwości co do złożonych oświadczeń referendarz może zakreślić jakie dokumenty i oświadczenia strona wnioskująca powinna złożyć celem udokumentowania trudnej sytuacji finansowej i majątkowej. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwójką uczących się dzieci. Wedle oświadczenia roczny dochód rodziny wyniósł 32210 zł, co miesięcznie daje kwotę 2684,16 zł. Analizując transakcje na rachunku bankowym to wątpliwości budzą dokonywane wpłaty gotówkowe np. w dniu 2 grudnia 2013 r. kwota 1750 zł, w dniu 5 grudnia 2013 r. 3500 zł, 19 grudnia 2013 r. 2700 zł, w dniu 8 stycznia 2014 r. 5500 zł, 15 stycznia 2014 r. 3000 zł, 30 stycznia 2014 r. 1200 zł, w lutym 3200 zł łącznie w trzech wpłatach. Ponadto pomimo deklarowanych i wykazywanych niskich dochodów własnych wnioskodawca wszystkie należności reguluje na bieżąco. Nie może uzasadnienia dla wnioskowanego zwolnienia stanowić wystawienie tytułów egzekucyjnych przez Dyrektora Izby Celnej tytułem podatku akcyzowego za okres lipiec, sierpień, wrzesień 2011 r. Deklarowanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej także nie przekładają się na konieczność ograniczenia w wydatkach rodziny, brak jest dowodów na to, że rodzina mogłaby ponieść uszczerbek z powodu opłacenia przez wnioskodawcę adwokata z wyboru.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż koszt opłacenia adwokata – a z racji badania przez sąd administracyjny z urzędu legalności postępowania organów administracji i zgodności z prawem wydawanych przez organy rozstrzygnięć nie jest to konieczne - spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej jego rodziny w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło