I SO/Gd 12/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pani I. R. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów postępowania. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu strona uzupełniła w dniach 7 stycznia 2011 r. i 3 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie wnioskodawczyni rozszerzyła swoje żądanie wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia 25 marca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, które wobec wniesionego sprzeciwu utraciło moc. W uzasadnieniu wniesionego sprzeciwu pani I. R. wskazała, że przesłała całą dokumentację o jaką była wzywana przez referendarza sądowego. W związku z powyższym niezrozumiałe jest, w ocenie wnioskodawczyni, stanowisko Sądu odmawiające przyznania jej prawa pomocy w sytuacji, gdy spełnia wszelkie wymogi jego przyznania. Końcowo zwróciła się z prośbą o wskazanie jakie dokumenty ma jeszcze dosłać, aby wniosek został pozytywnie rozpatrzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując wniosek pani I. R. o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, iż może być stosowana tylko w przypadku osób wykazujących trudną sytuacją materialną (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04). Ze złożonego przez panią I. R. oświadczenia na urzędowym druku PPF wynika, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe, nie osiąga dochodów, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2011 r., wydanego na podstawie art. 255 p.p.s.a., a wzywającego do przedłożenia dokumentów i oświadczeń mających na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy pani I. R. przedłożyła: - odpis zeznania podatkowego złożonego na formularzu PIT-36 za rok 2010 (wraz z załącznikiem PIT-B), w którym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wykazała stratę w wysokości 30.648,26,44 zł, deklarując przychód w kwocie 281.049,67 zł oraz koszty jego uzyskania w kwocie 311.697,93 zł wraz z oświadczeniem, że prowadzi działalność gospodarczą, - wypowiedzenie skarżącej umowy rachunku bankowego z dnia 12 sierpnia 2010 r. wraz z oświadczeniem, że nie posiada rachunków bankowych, - oświadczenie w przedmiocie nieotrzymywania pomocy finansowej od rodziny oraz nieposiadaniu pojazdów mechanicznych, - oświadczenie w przedmiocie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania, z którego wynika, że są to koszty utrzymania placówki handlowej. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez panią I. R. we wniosku nie uzasadniają przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej analizy jej sytuacji finansowej. W szczególności wnioskodawczyni nie przedstawiła dokumentów księgowych dotyczących bieżących, miesięcznych kosztów i przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą A. Na podstawie przedłożonego przez wnioskodawczynię rocznego zeznania podatkowego za rok 2010, w którym zadeklarowano stratę z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej danych takich nie można zaś ustalić. Wnioskodawczyni w żaden sposób nie wyjaśniła statusu prawnego lokalu, w którym jest zameldowana i zamieszkuje tj. lokalu przy ul. [...] w G. Podniosła jedynie, że nie ponosi kosztów związanych z jego bieżącym utrzymaniem, gdyż cały czas przebywa w sklepie, zaś koszty związane z utrzymaniem placówki handlowej (czynsz za lokal, opłaty za media) stanowią koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślenia przy tym wymaga, że każdorazowo jako adres do korespondencji wnioskodawczyni wskazywała miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (ul. [...] w G.). W skardze pani I. R. podała, że sklep jest czynny przez 7 dni w tygodniu od 7.00 do 22.00. Prowadzenie handlowej działalności wymaga ponoszenia kosztów związanych m. in. z zakupem towarów. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących pochodzenia środków umożliwiających kontynuowanie działalności, nie wykazała, czy nadal ponosi stratę. Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny oraz przedstawienie przez wnioskodawczynię swojej sytuacji majątkowej i finansowej w sposób uniemożliwiający weryfikację przedstawionych w niej danych, stanowi przeszkodę uzasadniającą stwierdzenie, że nieuprawdopodobniła wskazanych we wniosku okoliczności. Sąd nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, a władny jest jedynie oceniać w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. dowody i oświadczenia. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym Sądowi prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni uniemożliwiła Sądowi dokonanie takiej oceny, przedkładając wymagane dokumenty w sposób wybiórczy, co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.