I SO/Gd 17/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-03-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych jest prawidłowe, jeśli strona skarżąca podnosiła, że nie mogła usunąć braków z powodu opieki nad chorą córką?Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych jest prawidłowe, gdy strona nie uzupełniła wymaganych braków w zakreślonym terminie. Argumenty dotyczące trudnej sytuacji osobistej mogą być podstawą do wniosku o przywrócenie terminu, a nie do uchylenia zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek zawierał braki formalne, w związku z czym referendarz sądowy wezwał stronę do ich usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Strona nie usunęła braków, powołując się na opiekę nad chorą córką. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Strona wniosła sprzeciw, który został utrzymany w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2018 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. G. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2018 r.
Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2017 r., złożonym na formularzu PPF, D. G. - dalej jako "Skarżąca" zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Z uwagi na to, że powyższy wniosek zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2018 r. zobowiązano Skarżącą do ich usunięcia przez podpisanie wniosku w siedzibie sądu bądź nadesłania podpisanego wniosku – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych doręczono Skarżącej w dniu 30 stycznia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 19 akt sądowych).
Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2018 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu referendarz sądowy, działając na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stwierdził, że Skarżąca w zakreślonym terminie nie usunęła braków wniosku, pomimo takiego wymogu.
Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie Skarżąca reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła sprzeciw, w którym zaskarżyła wskazane zarządzenie w całości i wniosła o jego uchylenie.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w okresie objętym wezwaniem opiekowała się hospitalizowaną córką i nie mogła przyjechać do sądu.
Wyjaśniła ponadto, że w jej ocenie wniosek został podpisany, co znajduje potwierdzenie na kopii złożonego wniosku.
Zdaniem Skarżącej, doszło do naruszenia zasady informowania o przesłankach działania sądu, mimo obowiązku klarownego i czytelnego kierowania pism.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1).
W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. Sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Dla możliwości rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wymagane jest, aby wniosek spełniał określone wymogi formalne, albowiem tylko wniosek kompletny umożliwia dokonanie merytorycznej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W związku z istniejącym brakiem, precyzyjnie sformułowanym w treści zarządzenia referendarza z dnia 22 stycznia 2018 r. (k. 16 akt sądowych), strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez podpisanie wniosku w siedzibie sądu bądź nadesłania podpisanego wniosku w terminie 7 dni i pouczona, że nieuczynienie zadość temu obowiązkowi skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone Skarżącej (dorosłemu domownikowi) w dniu 30 stycznia 2018 r. na wskazany adres do doręczeń.
Zatem termin siedmiodniowy do uzupełnienia braku rozpoczął bieg 31 stycznia 2018 r. i upłynął w dniu 6 lutego 2018 r. zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianych w art. 83 § 1 p.p.s.a.
Analiza akt sprawy potwierdza, że Skarżąca braku formalnego wniosku nie uzupełniła. Nie budzi również najmniejszych wątpliwości, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został przez Skarżącą podpisany. W rubryce 15. przedmiotowego wniosku PPF - "podpis osoby wnoszącej" znajduje się jedynie podpis M. G. Wbrew zarzutom sprzeciwu, wezwanie jest sformułowane precyzyjnie, a jego treść nie budzi wątpliwości.
Skoro Skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu referendarza sądowego, to istniały podstawy do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, o czym prawidłowo orzekł referendarz sądowy w zaskarżonym zarządzeniu.
Argumentacja Skarżącej przedstawiona w sprzeciwie mogłaby ewentualnie posłużyć do uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, w którym należy jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić, okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Sąd zauważa, że na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., w toku postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony w każdym czasie, aż do jego zakończenia prawomocnym wyrokiem. Zatem strona, pomimo treści niniejszego postanowienia, nie traci uprawnienia do złożenia kolejnego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło