I SO/Gd 6/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. i M. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 20 września 2007 r. złożonym na formularzu PPF, którego braki uzupełniono w dniu 5 grudnia 2007 r., T. i M. R. zwrócili się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r. odmówił wnioskodawcom przyznania prawa pomocy, albowiem stwierdził, że nie wykazali, iż spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd podkreślił, że nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawców nie są znane wobec uchylenia się od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanych jest wykazanie zasadności złożonego wniosku, w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Skarżący, pismem z dnia 25 lutego 2008 r., złożyli sprzeciw od wyżej opisanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając, że narusza ono art. 246 § 1 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, iż wnioskodawcy posiadają środki na uiszczenie opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości i uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu strona skarżąca podniosła, że złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na stosownym formularzu, zgodnie z prawdą oświadczyła o swojej sytuacji materialnej. Strona skarżąca stwierdziła jednocześnie, że nie została wezwana do uzupełniania braków poprzez przedłożenie innych dokumentów. Pełnomocnik został wezwany jedynie do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez dołączenie pełnomocnictwa oraz podpisania wniosku. Stąd też, w ocenie strony skarżącej stanowisko, że nie wykazała, iż spełnia przesłanki ustawowe zwolnienia jest nieuzasadnione. Skarżący nadal pozostają w trudnej sytuacji finansowej, która nie ulegała zmianie od daty złożenia wniosku o pomoc. Strona skarżąca wskazując na zasadność przyznania prawa pomocy podniosła także, że egzekucja ustalonego zobowiązania podatkowego może narazić ją na niepowetowaną stratę niemożliwą do odzyskania, np. egzekucja z nieruchomości, wskutek odrzucenia skargi z powodu braku opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach złożonym przez wnioskodawców prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty w wysokości 600,00 zł brutto otrzymywanej przez wnioskodawcę, nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ich majątek stanowi dom o powierzchni 90 m2 oraz ośrodek wypoczynkowy o pow. 2.300 m2. Do wniosku dołączono odpis decyzji ZUS z dnia 16 lipca 2007 r. o ponownym ustaleniu renty w wysokości 568,28 zł brutto. Strona skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym m. in. oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł dochodu i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez wnioskodawców w 2007 r. w szczególności dochodów uzyskanych z tytułu posiadania ośrodka wypoczynkowego, oraz stosownych dokumentów w tym zakresie, oświadczenia, czy wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą, jeżeli tak – złożenia odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) z tego tytułu za okres ostatnich trzech miesiący, dokumentów obrazujących wysokość kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych). Wezwanie do przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone osobiście pełnomocnikowi w dniu 10 stycznia 2008 r., co wynika z potwierdzenia odbioru Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdził, że złożone przez skarżących oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera wystarczających danych niezbędnych do oceny ich rzeczywistych możliwości płatniczych, W konsekwencji Sąd uznał, że wnioskodawcy nie wykazali, że uiszczenie koniecznych opłat sądowych nastąpi z uszczerbkiem ich koniecznego utrzymania. Sąd zauważa, że okoliczność, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić podatnika na niepowetowaną stratę, niemożliwą do odzyskania stanowi przesłankę wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest natomiast przesłanką przyznania prawa pomocy. Również ryzyko odrzucenia skargi z powodu braku uiszczenia stosownych opłat nie stanowi przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym miejscu należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 r. Sygn. akt I SA/Gd 984/07 odrzucił skargę M. R. i T.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2004, bowiem została ona wniesiona z uchybieniem terminu zakreślonego do jej złożenia. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazali dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy, i dlatego wniosek oddalił.