I SO/Gd 7/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-09-16
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych. Wysokość dochodów czteroosobowej rodziny wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb, a całość dochodu skarżącego z dzierżawy przeznaczana jest na zobowiązania podatkowe. Dodatkowo, wymagalne zobowiązania wnioskodawcy znacznie przewyższają wartość jego majątku, co przesądza o tym, że obciążenie go kosztami sądowymi wiązałoby się z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jego i rodziny. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy.Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochody z dzierżawy nieruchomości są w całości przeznaczane na zobowiązania podatkowe. Posiada majątek obciążony egzekucjami i hipotekami, a jego wymagalne zobowiązania znacznie przewyższają wartość majątku. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 680 zł, a dodatkowo ponosi koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
M. G. wnioskiem z dnia 5 września 2011 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz licznych dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci, aktualnie źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę z dzierżawy nieruchomości, w tym stacji paliw w wysokości 2.000 zł miesięcznie (które w całości przeznaczane są na pokrycie zobowiązań podatkowych) oraz dochody osiągane przez jego żonę ze stosunku pracy w kwocie 2.900 zł brutto miesięcznie, majątek wnioskodawcy stanowią cztery nieruchomości, z których prowadzona jest egzekucja, natomiast oboje małżonkowie posiadają prawo wieczystego użytkowania gruntu o powierzchni 0.0820 ha oraz mieszkanie o powierzchni 60,20 m2 (własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu), na którym ustanowiona została hipoteka na rzecz banku, wnioskodawca posiada samochód, którego zakup sfinansował kredytem bankowym i który także podlega zajęciu komorniczemu, małżonkowie nie posiadają oszczędności, miesięczne udokumentowane koszty utrzymania rodziny, do których zaliczono opłaty za czynsz (w tym opłaty za ogrzewanie i wodę) oraz energię elektryczną kształtują się na poziomie około 680 zł, zgodnie ze złożonym oświadczeniem małżonkowie ponoszą dodatkowe wydatki na leczenie, w tym na zakup leków i odpłatne wizyty lekarskie, w łącznej kwocie 450 zł miesięcznie.
Wnioskodawca przedstawił dokumenty, z których wynika, że wartość jego wymagalnych zobowiązań wraz z kosztami procesów i egzekucji wynosi prawie 10 mln zł.
Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia przede wszystkim wysokość dochodów czteroosobowej rodziny, które bez wątpienia wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb i z których nie sposób poczynić jakichkolwiek oszczędności. Nie można pominąć okoliczności, że całość dochodu skarżącego z tytułu dzierżawy nieruchomości przeznaczana jest na pokrycie zobowiązań podatkowych skarżącego. Wpływ na przyjęte stanowisko miał również stan wymagalnych zobowiązań wnioskodawcy wobec Skarbu Państwa, byłych kontrahentów i banków, które znacznie przewyższają wartość posiadanego przez niego majątku. Powołane okoliczności przesądzają, że obciążenie skarżącego obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych będzie wiązało się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania jego oraz jego rodziny.
Z tych wszystkich względów uznano, iż wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło