I SO/Gd 9/07
PostanowienieWSA w Gdańsku2007-12-14
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której emerytura podlega zajęciu komorniczemu, a koszty utrzymania przekraczają jej dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochody (emerytura) są niewystarczające do pokrycia kosztów utrzymania i podlegają zajęciu komorniczemu, a która nie posiada znaczącego majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Ciężar dowodu w zakresie wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca H. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 1 108,58 zł netto miesięcznie, która podlega zajęciu komorniczemu. Posiada mieszkanie i nieruchomość rolną, ale nie ma oszczędności. Jej miesięczne koszty utrzymania wynoszą średnio 1 269 zł. Wobec jej majątku prowadzona jest egzekucja na kwotę ponad 25 000 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej H. B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 22 października 2007 r. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz o ustanowienie doradcy podatkowego.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa
w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych do wniosku, a także przedłożonych na wezwanie dokumentów, Sąd ustalił, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, źródłem jej utrzymania jest emerytura, która podlega zajęciu komorniczemu i wypłacana jest w wysokości 1 108,58 zł netto miesięcznie (dowód: potwierdzenie przekazu świadczenia za listopad 2007 r.), poza mieszkaniem o powierzchni 56 m2, które objęte jest postępowaniem spadkowym oraz nieruchomością rolną o obszarze około 7 ha, stanowiącą nieużytki nie posiada innego majątku, w tym oszczędności (dowód: raporty z obrotów na rachunkach bankowych ze stanem na dzień 21 listopada 2007 r., dodatkowe oświadczenie z dnia 22 listopada 2007 r.) oraz przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, względem jej majątku prowadzona jest egzekucja (dowód: odpis tytułu wykonawczego wystawionego przez naczelnika urzędu skarbowego w dniu 25 czerwca 2007 r. na kwotę 25 131,78 zł wraz z odsetkami, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego). Skarżąca podała, że koszty jej utrzymania, do których zaliczyła opłaty za czynsz, gaz, energię elektryczną, telefon, ubezpieczenie, a także spłaty rat z tytułu zaciągniętych pożyczek, wynoszą średnio 1 269 zł miesięcznie. Kwota ta została potwierdzona rachunkami, fakturami VAT, dokumentami bankowymi.
Biorąc pod uwagę powyższe dane Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów skarżącej, która od listopada 2007 r. uległa obniżeniu ze względu na zajęcie komornicze oraz brak oszczędności. Sąd miał także na względzie wysokość zobowiązań skarżącej wobec urzędu skarbowego i banków. Sytuacja finansowa skarżącej nie budzi wątpliwości, została potwierdzona dokumentami. Tym samym spełnia ona ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło