I SO/Gd 9/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. J. G. wnioskiem z dnia 28 maja 2012 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Braki formalne wniosku poprzez zakreślenie żądania skarżący uzupełnił w dniu 11 czerwca 2012 r. wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności rozpoznać należało złożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2012 r. (doręczone 21 czerwca 2012 r.), ustalono, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe, od dnia 10 maja 2012 r. świadczy pracę na podstawie umowy o pracę na czas określony (tj. do dnia 31 października 2012 r.) i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1.132,29 zł netto miesięcznie, które aktualnie stanowi jego jedyne źródło utrzymania (dowód: zaświadczenie o dochodach z dnia 25 czerwca 2012 r.), nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości (zamieszkuje w wynajmowanym pokoju), oszczędności, czy przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Udokumentowane średnie miesięczne koszty związane z bieżącym utrzymaniem skarżącego, do których zaliczono opłaty czynszowe, energię elektryczną, wodę, internet, abonament RTV, które określił on jako ogólne koszty dotyczące lokalu mieszkalnego, w których ponoszeniu partycypuje w 30%, a także opłaty za telefon i wydatki przeznaczane na zakup leków, kształtują się na poziomie około 413 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż wnioskodawca wykazał, że poniesienie przez niego kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za taką oceną przemawia w szczególności pozostająca do dyspozycji wnioskodawcy kwota dochodów, która – po uwzględnieniu koniecznych kosztów jego utrzymania – wynosi 719 zł. Bez wątpienia z kwoty tej skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Istotna jest także okoliczność nieposiadania przez niego majątku, w tym oszczędności Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.