I SPP/Gd 176/19
PostanowienieWSA w Gdańsku2019-08-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która zaprzestała prowadzenia działalności i nie osiąga przychodów, może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu PPPr?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną, taką jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, musi być złożony na urzędowym formularzu PPPr, zgodnie z przepisami P.p.s.a. i rozporządzeniem wykonawczym. Niezłożenie wniosku na właściwym formularzu stanowi brak formalny, który, jeśli nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Sytuacja materialna wnioskodawcy nie ma znaczenia dla obowiązku złożenia wniosku w wymaganej formie.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPPr. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku na właściwym formularzu w terminie 7 dni. Spółka nie uzupełniła wniosku, w związku z czym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 15 lipca 2019 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Spółka złożyła sprzeciw od tego zarządzenia, domagając się jego uchylenia lub zmiany poprzez przyznanie prawa pomocy, argumentując, że formalizm formularza nie ma podstaw prawnych i ogranicza jej prawa, a liczy się jej obiektywna sytuacja materialna. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lipca 2019 r. sygn. akt I SPP/Gd 176/19 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
[...] "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej: "Spółka", "skarżąca) wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.
Z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek nie został złożony przez skarżącą na urzędowym formularzu, pismem z dnia 14 maja 2019 r. przesłano skarżącej formularz PPPr celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Ponieważ Spółka w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu PPPr, zarządzeniem z dnia 15 lipca 2019 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
W złożonym od powyższego zarządzenia sprzeciwie Spółka wniosła o jego uchylenie w całości, ewentualnie o zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że podtrzymuje dotychczasowe twierdzenia
i żądania dotyczące jej sytuacji materialnej oraz żądanie przyznania prawa pomocy. Zdaniem skarżącej, formularz PPPr nie może mieć do niej zastosowania, biorąc pod uwagę jej obecną sytuację, tzn. zaprzestanie prowadzenia działalności, nieosiąganie przychodów oraz zajęcie całego jej majątku, w tym dokumentów, przez organy egzekucyjne. Spółka wskazała, że dopełniła wszystkich formalności niezbędnych do uzyskania prawa pomocy. Podniesiono, że przyznanie prawa pomocy jest uzależnione od obiektywnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, a nie od wypełnienia formularza, które jest tylko czynnością techniczną. Dlatego też zarzucono, że formalizm ten nie ma podstawy prawnej i wyraźnie prowadzi do ograniczenia praw wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt
6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Należy dodać, że konsekwencją wynikającą z powyższej regulacji jest to,
iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
W myśl art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
W wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 256 pkt 1 P.p.s.a. Rada Ministrów wydała w dniu 19 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257), które jest obecnie obowiązującym aktem w tym zakresie. W § 1 pkt 2 tego rozporządzenia ustalono wzór formularza wniosku oznaczonego symbolem "PPPr" dla wniosku
o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
Wątpliwości Sądu nie budzi okoliczność, że skoro skarżąca jest spółką
z ograniczoną odpowiedzialnością to posiada osobowość prawną, a zatem wniosek
o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest złożyć na formularzu PPPr, według wzoru określonego w powołanym wyżej rozporządzeniu.
W judykaturze przyjmuje się, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008/5/74). Skoro tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji, uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła
w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że mimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr. Podkreślić przy tym należy, że formularz ten załączono do skierowanego do Spółki pisma z dnia 14 maja
2019 r., lecz skarżąca z niego nie skorzystała.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należało pozostawić bez rozpoznania.
Zauważyć ponadto należy, że na etapie złożonego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Spółka również nie przedłożyła prawidłowo wypełnionego formularza PPPr. Należy również wskazać, że dla obowiązku złożenia wniosku
o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu bez znaczenia pozostaje kwestia, czy Spółka prowadzi działalność gospodarczą oraz czy uzyskuje jakiekolwiek przychody. Przepisy art. 252 § 2 P.p.s.a. wyraźnie stwierdzają, że wniosek należy złożyć
w odpowiedniej formie i nie ustanawia od tej zasady żadnych wyjątków.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku,
na podstawie 260 § 1 i 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło