I SPP/Gd 24/21
PostanowienieWSA w Gdańsku2021-05-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie starszego referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zasadne, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie, mimo skutecznego doręczenia wezwania?Ratio decidendi
Zarządzenie starszego referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zasadne, gdy wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie, a wezwanie do uzupełnienia zostało mu skutecznie doręczone. Niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu stanowi brak formalny, a jego nieuzupełnienie w terminie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania J. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, w związku z czym sąd wezwał ją do uzupełnienia braków poprzez wypełnienie formularza PPF w terminie 7 dni. Wezwanie zostało skutecznie doręczone. Ponieważ wnioskodawczyni nie uzupełniła braków w zakreślonym terminie, starszy referendarz sądowy pozostawił jej wniosek bez rozpoznania. J. M. złożyła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. poprzez bezzasadne i przedwczesne pozostawienie wniosku bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. M. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Gd 24/21 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 1 lutego 2021 r. uczestniczka postępowania J. M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, wraz z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lutego 2021 r. przesłano J. M. formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Powyższe wezwanie doręczono uczestniczce postępowania, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.," w dniu 5 marca 2021 r.
Ponieważ J. M. nie uczyniła zadość ww. wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 12 marca 2021 r., starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Gd 24/21 pozostawił bez rozpoznania wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy.
W złożonym od powyższego zarządzenia sprzeciwie J. M. zarzuciła mu naruszenie art. 257 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Uczestniczka postępowania zarzuciła, że nie została prawidłowo wezwana do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez złożenie prawidłowo wypełnionego formularza PPF.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień,
o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy
(§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Należy dodać, że konsekwencją wynikającą z przytoczonej powyżej regulacji jest to,
iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Z treści art. 252 § 2 P.p.s.a. wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
W judykaturze przyjmuje się, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008/5/74). Skoro tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji, uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła
w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je starszy referendarz sądowy słusznie wskazał, że mimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu uczestniczka postępowania nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Podkreślić przy tym należy, że formularz ten załączono do skierowanego do J. M. pisma z dnia 12 lutego 2021 r., lecz uczestniczka postępowania z niego nie skorzystała (wypełniony formularz PPF został dołączony dopiero do sprzeciwu).
Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lutego 2021 r. została przesłana na podany przez uczestniczkę postępowania adres i wobec nieobecności adresata w tym miejscu była dwukrotnie awizowana (19 lutego 2021 r. i 1 marca 2021 r.), o czym umieszczono zawiadomienie
w oddawczej skrzynce pocztowej. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona do sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie J. M. wezwania było skuteczne i zostało dokonane w dniu 5 marca 2021 r. (art. 73 § 4 P.p.s.a.). Wobec uznania przesyłki za doręczoną w tym dniu zakreślony siedmiodniowy termin bezskutecznie upłynął z dniem 12 marca 2021 r.
W związku z powyższym, zasadnie - w ocenie Sądu - starszy referendarz sądowy orzekł w zarządzeniu z dnia 2 kwietnia 2021 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku uczestniczki postępowania o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 257 P.p.s.a.,
z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu.
Jako bezzasadny należało ocenić sformułowany w sprzeciwie zarzut naruszenia
art. 257 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przede wszystkim J. M. w żaden sposób nie uzasadniła, na czym miały polegać nieprawidłowości w wezwaniu jej do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez złożenie prawidłowo wypełnionego formularza PPF. Z akt sprawy wynika zaś, że do zarządzenia z dnia 9 lutego 2021 r. został dołączony formularz PPF. Zarządzenie to zostało wysłane uczestniczce postępowania, w dniu 5 marca 2021 r. zostało jej ono doręczone (w trybie art. 73 P.p.s.a.), a zakreślony termin upłynął bezskutecznie. Tym samym, wbrew twierdzeniom J. M., pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy było zasadne, a przepis art. 257 P.p.s.a. został prawidłowo zastosowany w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku,
na podstawie 260 § 1 i 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło