I SPP/Gd 286/19

PostanowienieWSA w Gdańsku2019-10-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest zasadne, gdy wnioskodawca twierdzi, że nie mógł tego zrobić z powodu tymczasowego aresztowania i skazania?
Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest zasadne, gdy wnioskodawca, mimo wezwania, nie usunął wad uniemożliwiających ocenę wniosku, nawet jeśli powołuje się na tymczasowe aresztowanie i skazanie, o ile nie wykaże konkretnych okoliczności utrudniających kontakt z klientem uniemożliwiających uzupełnienie braków. W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w wyznaczonym terminie, referendarz sądowy prawidłowo pozostawia wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a.
Stan faktyczny
P. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek zawierał braki formalne, w związku z czym został wezwany do ich uzupełnienia. Ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 25 września 2019 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. P. G. złożył sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezzasadną odmowę przyznania prawa pomocy, wskazując na tymczasowe aresztowanie i skazanie jako przyczynę braku możliwości uzupełnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. G. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt I SPP/Gd 286/19 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF P. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na to, że wniosek zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 26 sierpnia 2019 r.) zobowiązano wnioskodawcę do ich usunięcia przez wypełnienie lub zakreślenie, zgodnie z pouczeniem, rubryk o numerach od 5 do 14 i podpisanie wniosku (w rubryce 15) formularza PPF, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponieważ wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 2 września 2019 r., zarządzeniem z dnia 25 września 2019 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W złożonym od powyższego zarządzenia sprzeciwie P. G., reprezentowany przez pełnomocnika - doradcę podatkowego [...], zarzucił mu naruszenie przepisów: art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a."; – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zarzucono, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 257 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania. Wskazano, że skarżący nie miał możliwości wypełnienia formularza w wyznaczonym terminie, gdyż był tymczasowo aresztowany, a następnie został skazany. Zwrócono uwagę, że postanowieniem z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1372/14 przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych ponad 5.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Należy dodać, że konsekwencją wynikającą z powyższej regulacji jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Z treści art. 252 § 2 P.p.s.a. wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 P.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Sankcja w postaci pozostawienia złożonego na urzędowym formularzu wniosku bez rozpoznania ma miejsce, gdy pomimo wezwania strony do uzupełnienia tego formularza w dalszym ciągu posiada on takie braki formalne, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu, tj. uniemożliwiają ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku. Złożony przez skarżącego formularz nie został wypełniony w sposób prawidłowy, bowiem pozostawiono niewypełnione (puste) rubryki 5-14 oraz nie podpisano wniosku. Uniemożliwiało to rozpoznanie wniosku przez referendarza sądowego, wobec czego skarżący został wezwany do uzupełnienia jego braków formalnych. W zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2019 r. zostało wskazane, w jaki sposób wniosek winien zostać uzupełniony - poprzez wypełnienie, zgodnie z pouczeniem, rubryk od 5 do 14. Przesyłkę zawierającą ww. zarządzenie referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2019 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 sierpnia 2019 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 7). Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 2 września 2019 r. W tak zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił wskazanych braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Termin ten upłynął zatem bezskutecznie. W związku z powyższym, zasadnie - w ocenie Sądu - referendarz sądowy orzekł w zarządzeniu z dnia 25 września 2019 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 257 P.p.s.a., z uwagi na niemożność jego merytorycznego rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia we wskazanym zakresie braków formalnych w zakreślonym terminie. Jako bezzasadny należało ocenić sformułowany w sprzeciwie zarzut naruszenia art. 257 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który poza zwróceniem uwagi na tymczasowe aresztowanie, a następnie skazanie P. G., nie wskazał na konkretne, związane z tym okoliczności utrudniające kontakt z klientem. Tym samym, wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie, pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy było zasadne, a przepis art. 257 P.p.s.a. został prawidłowo zastosowany w sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd wskazuje, iż nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (w odróżnieniu od wskazanej w sprzeciwie sprawy I SA/Gd 1372/14, gdzie wniosek rozpatrywany był merytorycznie), w związku z czym nie miała miejsca odmowa przyznania prawa pomocy, co skutkuje niemożnością uwzględnienia podniesionego zarzutu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie 260 § 1 i 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło