II SA/Gd 100/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-04-11

Skład orzekający: Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej. Procedura legalizacyjna jest uprawnieniem inwestora, a jej niespełnienie skutkuje obowiązkiem orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu po tym, jak inwestorzy nie dostarczyli wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego oraz niezastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących zasady praworządności, pogłębiania zaufania, czynnego udziału strony i prawidłowego prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z 15 grudnia 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 września 2017r. nakazującą M. i A. B. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,25m x 9,30m, wybudowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości K., gmina K. (numer mapy 3) - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z 10 marca 2004r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) z 10 grudnia 2003r. wydaną na podstawie art. 37 ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974r.-Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz.229 z późn.zm.) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane - nakazującą M. i A. B. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, wybudowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości K. gmina K. (numer mapy 3) - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 lipca 2007r. sygn. akt [...] uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2006r. sygn. akt [...] oddalający skargę M. i A. B. na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z 23 października 2007r. sygn. akt [...] uchylił decyzję organu odwoławczego z 10 marca 2004r. i poprzedzającą ją decyzję PINB z 10 grudnia 2003r. i określił, że ww. decyzje nie mogą być wykonane. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że ocena samowoli budowlanej następuje według stanu prawnego obowiązującego w dacie popełnienia tej samowoli. Podkreślił, że akty prawne regulujące samowole budowlane tj. ustawa z dnia 14 października 1974r.-Prawo budowlane i ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane regulują w sposób diametralnie różniący się kwestie samowoli budowlanych. W związku z tym Sąd zobowiązał organ nadzoru budowlanego do dokładnego ustalenia daty popełnionej samowoli budowlanej, od której zależy także, czy będą miały w sprawie zastosowanie ograniczenia dotyczące nowej zabudowy wprowadzone rozporządzeniem Wojewody z dnia 8 listopada 1994r., a ogłoszone 15 listopada 1994r. w Dzienniku Urzędowym Województwa w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego N. Parku Krajobrazowego, gdzie w otulinie tego obszaru znajduje się działka nr [...]. W ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przy udziale A. B., dokonał w dniu 10 marca 2008r. powtórnych oględzin i przyjął datę budowy przedmiotowego obiektu wskazaną przez A. B. - tym razem lata 1998-1999. W związku z powyższym wdrożył tryb legalizacyjny na podstawie przepisów art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane i postanowieniem z 9 kwietnia 2008r. wydanym na podstawie art. 48 ust.2 i ust.3 wstrzymał A. B. roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i jednocześnie nałożył na A. B. obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 31 października 2008r., określonych w postanowieniu dokumentów, tj. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na to że gmina K. dla K. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu budowlanego i dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ w oznaczonym terminie zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, organ I instancji, stosownie do przepisów art.48 ust. 1 w związku z art. 48 ust.4 ww. ustawy, decyzją z 5 listopada 2008r. nakazał A. B. rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W trybie odwoławczym PWINB decyzją z 23 sierpnia 2010r. uchylił ww. decyzję organu I instancji z 5 listopada 2008r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB powtórzył procedurę legalizacyjną i postanowieniem z 5 października 2016r. wydanym na podstawie art.48 ust.2 i ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i jednocześnie nałożył na M. i A. B. obowiązek dostarczenia, w terminie do 31 marca 2017 r. określonych w postanowieniu dokumentów, tj. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na to że gmina K. dla K. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu budowlanego i dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, że data budowy obiektu została ustalona w oparciu o pismo pełnomocnika A. B. z 1 czerwca 2016r., gdzie wskazano, że działkę nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym K. M. i A. B. nabyli w 1998r. i w tym samym roku rozpoczęli budowę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacyjną. Po ustaleniu daty budowy przedmiotowego obiektu budowlanego organ I instancji postanowieniem z 5 października 2016r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego i nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia w terminie do 31 marca 2017r. określonych w nim dokumentów. Jak wynika z materiału dowodowego inwestorzy nie poczynili żadnych czynności związanych z dostarczeniem żądanych dokumentów, w związku z czym organ I instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Oceniając przeprowadzone postępowanie organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa, wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500m2 powierzchni działki. Zgodnie z art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 12 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa, tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki, lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Natomiast w przypadku gdy obiekt istnieje dłużej niż 120 dni, jego budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro przedmiotowy obiekt ma wymiary 9,25 x 9,3 m to jego powierzchnia zabudowy przekracza 35 m2, zatem nie mają do niego zastosowania przepisy art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego dotyczące zgłoszenia. Ponadto fakt, że jest nietrwale związany z gruntem i istnieje od 1998r. około czyli prawie dwadzieścia lat, pozwala na stwierdzenie, że jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W tym przypadku doszło do naruszenia art. 28 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 w/w ustawy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w stosunku do obiektów lub ich części wybudowanych bez pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do prowadzenia procedury legalizacyjnej. Procedura ta polega na tym, że inwestor na żądanie organu (wydane postanowienie) przedstawia mu wymagane dokumenty, a następnie organ na ich podstawie w trybie przepisów art. 49 ustawy Prawo budowlane dokonuje oceny zgodności samowolnej budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, a także czy wybudowany obiekt nie narusza innych przepisów, w szczególności techniczno-budowlanych. O ile obiekt spełnia powyższe warunki to organ nadzoru budowlanego w dalszej kolejności nakłada na inwestora obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a po jej uiszczeniu wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Inwestorzy nie podjęli działania celem zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu. Podkreślił organ odwoławczy, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania tzw. legalizacji robót budowlanych w sytuacji gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej (złożenie dokumentów, uiszczenie opłaty legalizacyjnej). Inwestor nie przedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Na każdym etapie tzw. postępowania legalizacyjnego inwestor może zrezygnować ze swojego uprawnienia. Przejawem tej rezygnacji może być albo nie złożenie przez inwestora żądanych przez organ dokumentów, bądź na dalszym etapie tego postępowania nie uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Niespełnienie tych warunków (niezależnie od ich przyczyn) skutkuje obowiązkiem organu nadzoru budowlanego orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 4,49 ust. 3 Prawo budowlane). Zgodnie z art. 48 ust.4 ustawy Prawo Budowlane z 1994 r. w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skoro zobowiązani nie przedłożyli w wyznaczonym terminie żadnych dokumentów, organ odwoławczy podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie uznał za prawnie uzasadnione. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. B. zarzucając jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na skarżącego obowiązków dostarczenia określonych dokumentów, podczas gdy przepis wymienia je jedynie przykładowo, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8 oraz 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Błąd polegał na przyjęciu przez organ II instancji innego rozstrzygnięcia pomimo niezmienionego stanu faktycznego w sprawie. - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, tj. art. 7a oraz art. 81a k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, tj. art. 107 k.p.a. po przez jego błędne zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowionego pełnomocnika. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ odwoławczy jest niekonsekwentny w swoich decyzjach, gdyż nie nastąpiła zmiana sytuacji prawnej bądź faktycznej omawianej działki, zaś obecnie decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy pomimo, że poprzednio w takim samym stanie prawnym i faktycznym organ wydał rozstrzygnięcie kasacyjne. Takie zachowanie organu II instancji stanowi wprost naruszenie art. 8 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zatem przy niezmienionej sytuacji prawnej strony postępowania jak i w braku istotnych zmian regulacji prawnych brak spójności w orzeczeniach organu administracji należy traktować jako naruszenie prawa. Zaznaczył także pełnomocnik, że w związku z nowelizacją kodeksu postępowania administracyjnego, która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017r. tj. przed wydaniem zaskarżanej decyzji organu I instancji wprowadzone zostały do postępowania administracyjnego przepisy art. 7a oraz 81a których organ zarówno I jak i II instancji nie zastosował. Kolejnym zaniedbaniem zarówno organu I jak i II instancji w prowadzonych postępowaniu, było wydanie swoich decyzji sprzecznie z zasadą określoną w art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje te obarczone są licznymi brakami formalnymi. Podkreślił pełnomocnik skarżącego, że decyzja nie zawiera pouczenia o możliwości zrzeczenia się prawa do odwołania. Wspomniał także o błędnym zastosowaniu art. 107 k.p.a. Przepis art. 107 k.p.a. wymienia elementy niezbędne, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna. Kolejność tych elementów ustawodawca umieścił celowo, tj. nie jest ona przypadkowa. Wskazuje organowi, w jakim układzie te elementy winny się znajdować na piśmie, jakim jest decyzja. Prawidłowo więc organ winien umieścić oznaczenie strony postępowania nad podstawą prawną rozstrzygnięcia - jest to zabieg niezbędny do prawidłowego oznaczenia strony postępowania a co za tym idzie do skutecznego wydania decyzji. Organ w przedmiotowej sytuacji nie dopełnił należytej staranności i elementy składowe decyzji administracyjnej umieszczał na niej losowo w sobie tylko znanej metodologii podobny zabieg można zaobserwować na postanowieniu z 10 maja 2016r. Takie zachowanie się organu należy traktować jak najbardziej krytycznie i w myśl przepisów kodeksu administracyjnego powinno być podstawą do uchylenia wadliwych decyzji. Nie zgodził się skarżący z argumentacją organu II instancji odnośnie wykładni art. 48 Prawa budowlanego. Na wstępie należy zaznaczyć, iż organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 48 Prawa budowlanego przez nie dokonanie wnikliwego postępowania dowodowego na etapie wstępnego rozeznania sytuacji prawnej obiektu budowlanego. Organ nie sprawdził przesłanek z art. 48 ust. 1 i ust. 2, zamiast tego przerzucił ten obowiązek na stronę postępowania. Zachowanie takie ocenił pełnomocnik krytycznie i uznał za podstawę do podważenia ustaleń zarówno organu I, jak i II instancji, który nie odniósł się do tak przeprowadzonego postępowania. W ocenie pełnomocnika skarżącego nie można wywodzić negatywnych dla skarżącego skutków prawnych z faktu, iż nie dostarczył wskazanych dokumentów, podczas gdy przepis art. 48 ust. 2 posługuje się sformułowaniem "w szczególności" i nie ogranicza się wyłącznie do wymienionych dokumentów. Nie można też z góry założyć, iż niedostarczenie dokumentów stanowi udowodnienie braku pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, iż to obowiązkiem organu jest zbadanie w całości sprawy i zebranie pełnego materiału dowodowego. Idąc dalej niedostarczenie przez stronę niezasadnie wymaganych przez organ I instancji dokumentów nie jest jak uważa organ drugiej wyrazem zrzeczenia się przez skarżącego praw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Sąd stwierdził, iż nie narusza ona prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623). Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 października 2016 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nakładającym m. in. obowiązek przedstawienia, w terminie do 31 marca 2017 r., ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na to, iż obecnie dla terenu K. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalony przez organ II instancji stan faktyczny jest bezsporny. M. B. i A. B. są współwłaścicielami działki nr [...] położonej w K., gmina K., na której wspólnie, bez pozwolenia na budowę, wybudowali w 1998 r. – obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej. Strona skarżąca nie zakwestionowała w toku postępowania administracyjnego braku pozwolenia na budowę spornych obiektów jak również daty ich budowy. Data rozpoczęcia budowy została ustalona w oparciu o świadczenie pełnomocnika skarżącego zawarte w piśmie z 1 czerwca 2016 r. (vide: akta organu I instancji). Data wybudowania obiektów – rok 1998 - uzasadnia zaś zastosowanie wskazanych przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Organy nadzoru budowlanego słusznie zakwalifikowały budowę opisanego wyżej obiektu budowlanego - jako roboty wymagające pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Katalog obiektów budowlanych oraz robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, w tym wymagających zgłoszenia (art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego) nie obejmuje przedmiotowej inwestycji. Art. 48 ust. 1-4 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, stanowił, iż 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno - budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. W świetle przytoczonej wyżej regulacji zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, przy czym dowodzenie okoliczności wymienionych w ust. 2 art. 48 obciąża samowolnego inwestora. Prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy organ nadzoru budowlanego, po ustaleniu, że wybudowanie opisanych wyżej obiektów wymagało wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, wszczął procedurę legalizacyjną, zobowiązując inwestorów, postanowieniem z 5 października 2016 r., do wykonania w terminie do dnia 31 marca 2017 r. obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane, w szczególności zaś do wykazania zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez złożenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Z art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073) wynika, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę lub pod zabudowę określonego rodzaju przeznaczone są tylko te tereny, których taki sposób zagospodarowania został określony w decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak w okolicznościach niniejszej sprawy, decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw. Pozostaje zatem w zgodzie z prawem nałożenie na współwłaścicieli działki obowiązków zgodnych z przytoczonymi wyżej uregulowaniami. I nie ma racji pełnomocnik skarżącego dążący do wykazania, że to organ nadzoru budowlanego powinien ustalić czy wzniesiony obiekt nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ ustalił, że na terenie nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, zaś o ustalenie warunków zabudowy wystąpić nie może, pozostaje to w wyłącznej gestii właścicieli działki. W sprawie nie budzi wątpliwości, że obowiązki określone w postanowieniu z dnia 5 października 2016 r., nie zostały przez skarżącego wykonane pomimo upływu wyznaczonego przez organ niemal półrocznego okresu na ich spełnienie. Zarzuty pełnomocnika skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie z tego powodu, że brak jest jakiegokolwiek powiązania tych zarzutów z ich wpływem na wynik rozstrzygnięcia czy wykazania naruszenia uprawnień procesowych strony skarżącej. Jawią się więc one jako chybione. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do tego, że warunki określone w postanowieniu z 5 października 2016 r. nie zostały spełnione, co uzasadniało, w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, orzeczenie nakazu rozbiórki. Treść art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie określa warunki legalizacji poprzedzające rozbiórkę, a nakaz rozbiórki ma charakter bezwzględny w razie ich niespełnienia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło