II SA/Gd 101/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia 7 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca w niniejszej sprawie decyzje w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał w złożonym formularzu, że na dzień 19 marca 2013 r. nie wpłynęła jeszcze kwota odszkodowania w wysokości 178 975,65 zł na jego konto. Wskazał, że posiada akcje TP S.A., które otrzymał w ramach prywatyzacji zakładu pracy. Środki jakie ma ulokowane w papierach wartościowych są przeznaczone na remont domu i zabezpieczenie zdrowotne w przyszłości. Wartość ogólną tych papierów na dzień 19 marca 2013 r. skarżący określił na kwotę 167 383 zł. Gospodarstwo domowe skarżący prowadzi sam wskazując, że jest kawalerem. Posiada dom o pow. 200 m2 oraz grunty rolne o pow. 5,5 ha. Z tytułu umowy o pracę otrzymuje skarżący wynagrodzenie w wysokości 2640 zł brutto. Przed przystąpieniem do oceny złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej również jako "P.p.s.a."). W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając jednak na względzie, że skarżący wskazał, iż posiada znaczne zasoby pieniężne ulokowane w akcjach i papierach wartościowych na kwotę ponad 160 tys. zł, referendarz stwierdził, że przemawia to przeciwko uznaniu skarżącego za osobę spełniającą przesłankę przyznania prawa pomocy w części. W sytuacji skarżącego nie ma okoliczności, które powodowałyby potrzebę nagłego przeznaczenia jego oszczędności na konsumujące je całkowicie, niezbędne życiowo wydatki. Jak bowiem podnosi skarżący są to środki, które traktuje jako zabezpieczenie zdrowotne, pewnie także emerytalne, oraz na remont domu. Odnośnie celu zdrowotnego oszczędności, to choć jest on życiowo uzasadniony, nie można według referendarza przyjąć, że może on mieć priorytet nad pokryciem kosztów postępowania sądowego przez stronę. Co do remontu domu, to zbadanie tej kwestii wymagałoby rozeznania stanu budynku oraz co oznacza wzmiankowana we wniosku uwaga o obciążeniu domu na rzecz siostry, a zatem kto jest właścicielem domu a tym samym na kim spoczywa obowiązek dbania o jego stan. W ocenie referendarza pomimo, że aktualnie skarżący ma dochody wystarczające na życie, to jednak posiadane przez niego oszczędności, pozwalają mu na poniesienie częściowych kosztów postępowania bez uszczerbku jego utrzymania koniecznego. W związku z tym nie uznano, aby skarżący spełniał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z urzędu i jej odmówiono. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji postanowienia