II SA/Gd 1019/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. oraz M. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 19 kwietnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zwolnienia kwatery stałej uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżących J. S. oraz M. S. solidarnie kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca J. S. pismem z dnia 22 marca 2004 r., które do organu administracji wpłynęło w dniu 24 marca 2000 r., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 17 grudnia 1999 r., którą nakazano jej opuszczenie wraz z wszystkimi wspólnie zamieszkującymi osobami osobnej kwatery stałej, położonej w H. przy ul. [...]. We wniosku tym, nawiązując do pisma z dnia 15 marca 2000 r., dotyczącego konieczności uzupełnienia dokumentów, napisała, że decyzja z dnia 17 grudnia 1999 r. została odebrana w urzędzie pocztowym w dniu 21 grudnia 1999 r. przez sekretarza szkoły R. C.. Dalej pisała, że sekretariat szkoły znajduje się w znacznej odległości od sal lekcyjnych nowej części szkoły oraz że przesyłka ta została odebrana w godzinach popołudniowych, skarżąca zaś zakończyła pracę o godzinie 1420 i następnego dnia nie była obecna w szkole. Z tych przyczyn korespondencję odebrała dopiero w dniu 23 grudnia 1999 r. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca przyznała, że odwołanie od decyzji z dnia 17 grudnia 1999 r. wysłała w dniu 5 stycznia 2000 r., zachowując termin 14 dni od daty jej otrzymania. Rozpoznając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2000 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu. Uzasadniając swoje postanowienie organ stwierdził, że odbiór decyzji z dnia 17 grudnia 1999 r. pokwitowała w dniu 21 grudnia 1999 r., jako pełnomocnik, pani C.. Oceniając wniosek o przywrócenie terminu organ stwierdził, że nie spełnia on przesłanek art. 58 k.p.a. Organ wywiódł, że w przepisie tym ustanowiono cztery przesłanki, które muszą być spełnione łącznie. Pierwszą jest uprawdopodobnienie braku winy; drugą jest wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; trzecią zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu; czwartą dopełnienie wraz z wniesieniem wniosku czynności, do dokonania której ma być przywrócony termin. Następnie organ stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu złożony został po upływie dwóch miesięcy od daty wniesienia z uchybieniem terminu odwołania. Narusza to, jak wskazał, przepis art. 58 § 2 k.p.a. Zdaniem organu skarżąca nie uprawdopodobniła też, iż przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do wniesienia odwołania była od niej niezależna i istniała przez cały czas. Organ wskazał przy tym, że decyzja z dnia 17 grudnia 1999 r. została doręczona w dniu 21 grudnia 1999 r., zaś skarżąca przyznaje, że przesyłkę odebrała w dniu 23 grudnia 1999 r. W skardze, wniesionej przez J. S. oraz M. S., która jak wskazano w skardze była też uprawniona do zamieszkania w kwaterze, której dotyczyła decyzja organu pierwszej instancji, poza zarzutami dotyczącymi decyzji organu pierwszej instancji, podniesiono, że skarżące o uchybieniu terminu dowiedziały się z pisma z dnia 15 marca 2000 r., oraz że nie można uznać doręczenia w dniu 21 grudnia 1999 r. za prawidłowe, gdyż R. C. nie była pełnomocnikiem skarżących do odbioru korespondencji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wskazano, że decyzję z dnia 17 grudnia 1999 r. doręczono na adres zamieszkania skarżącej przez nią wskazany. Jeszcze raz podniesiono, że osoba potwierdzająca odbiór decyzji odebrała ją jako pełnomocnik. Fakt ten, jak wskazano, wynika z adnotacji poczty. W tych okolicznościach uznano, że doręczenie pisma na adres wskazany przez stronę w toku postępowania dorosłej osobie, podającej się za pełnomocnika strony, wywołało skutek prawny w postaci skutecznego doręczenia, tym bardziej, że przesyłkę odebrała osoba znana skarżącej i mająca z nią stały kontakt. Ponadto stwierdzono, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony po upływie dwóch miesięcy od wniesienia odwołania, oraz że skarżąca nie udowodniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i że zaistniała jakakolwiek przeszkoda uniemożliwiająca złożenie odwołania. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca J. S. wyjaśniła, że R. C. była sekretarką w szkole, w której pracuje, nie miała jej pełnomocnictwa i odebrała jej korespondencję, odbierając pocztę dla szkoły. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowym warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest ustalenie, że termin został uchybiony. W niniejszej sprawie nie zostało to w prawidłowy sposób wyjaśnione. W szczególności nie zostało wyjaśnione, czy sposób doręczenia decyzji z dnia 17 grudnia 1999 r. skarżącej był zgodny z przepisami. Decyzję tę wysłano na adres zamieszkania skarżącej ([...]). W tej sytuacji decyzja mogła być doręczona skarżącej osobiście (art. 42 § 1 k.p.a.) lub w razie jej nieobecności dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu (art. 43 k.p.a.). Jak wynika z wyjaśnień skarżącej R. C., która odebrała w dniu 21 grudnia 1999 r. decyzję z dnia 17 grudnia 1999 r., żadną z osób wskazanych w art. 43 k.p.a. nie była. W tej sytuacji doręczenie decyzji R. C. mogłoby być uznane za prawidłowe, gdyby okazało się, że jest ona pełnomocnikiem skarżącej. Mogłoby przy tym wchodzić w grę zarówno pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu administracyjnym, jak i pełnomocnictwo pocztowe, udzielone na podstawie § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w prawie w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz.U. nr 40, poz. 173 ze zm.). Pierwszą ze wskazanych sytuacji można jednakże od razu wykluczyć, gdyż w aktach sprawy brak pełnomocnictwa skarżącej dla R. C., udzielonego w trybie art. 33 k.p.a. Natomiast istnienie pełnomocnictwa pocztowego winno być wyjaśnione we właściwym oddawczym urzędzie pocztowym (jak wynika ze znajdującego się w aktach potwierdzenia odbioru - [...]). Niewyjaśnienie tej okoliczności sprawia, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte z istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem art. 7 k.p.a. W razie braku pełnomocnictwa pocztowego skarżącej dla R. C. nie można by uznać, że doręczenie jej decyzji w dniu 21 grudnia 1999 r. było skuteczne także wobec skarżącej J. S.. Poza wskazanym uchybieniem należy także zwrócić uwagę na inne jeszcze uchybienia, których dopuścił się organ administracji. Zakładając, że doręczenie decyzji z dnia 17 grudnia 1999 r. R. C. w dniu 21 grudnia 1999 r. było skuteczne wobec skarżącej, przyjąć należało, że powodem uchybienia terminu było błędne przekonanie skarżącej, że bieg terminu do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia, w którym faktycznie decyzję tę otrzymała, czyli od dnia 23 grudnia 1999 r. O takim swym przekonaniu skarżąca wprost napisała we wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., to dzień, w którym skarżąca z tego błędnego przekonania została wyprowadzona. Dla stwierdzenia, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest zatem wyjaśnienie, kiedy skarżąca dowiedziała się, że jej odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Istotne w związku z tym jest wyjaśnienie twierdzenia skarżących, że o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dowiedziały się z pisma z dnia 15 marca 2000 r. W szczególności wyjaśnienia wymaga treść tego pisma i data doręczenia go skarżącym (do akt administracyjnych organ administracji pisma tego ani też dowodu jego doręczenia skarżącym nie dołączył). Wyjaśnienia też może wymagać, w zależności od ustaleń, co do daty doręczenia skarżącym pisma z dnia 15 marca 2000 r., data złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w szczególności ustalenie, czy został on nadany w urzędzie pocztowym, czy złożony osobiście w siedzibie organu administracji. Niewyjaśnienie wskazanych okoliczności stanowi naruszenie art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Może się bowiem okazać, że skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji wyjaśni wskazane, niewyjaśnione dotychczas, okoliczności. Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. W ocenie Sądu art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Przepis ten wiąże się bowiem z zapewnieniem ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym na etapie pomiędzy wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, kiedy to upada wstrzymanie wykonania aktu na podstawie postanowienia (61 § 6 powołanej ustawy), a uprawomocnieniem się orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, kiedy to następuje wiążące wyeliminowanie uchylonego aktu administracyjnego (art. 170 tej ustawy). Ochrona tymczasowa w postępowaniu przed sądem administracyjnym z istoty swej dotyczy zaś aktów i czynności, które podlegają jakiemukolwiek wykonaniu. Akty, którym odmówiono uwzględnienia żądania (akty odmowne) nie podlegają zaś wykonaniu. W ocenie Sądu art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi przy tym podstawy do obejmowania rozstrzygnięciem w przedmiocie możliwości wykonania innego aktu niż zaskarżony, i to nawet aktu wydanego w granicach tej samej sprawy. Należy zwrócić uwagę, że mimo spełniania tej samej funkcji przez art. 61 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym drugim przypadku, w odróżnieniu od uregulowania zawartego w art. 61 § 3 in fine, pominięto możliwość objęcia rozstrzygnięciem aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z tego względu Sąd nie był uprawniony do określenia w wyroku, czy i w jakim zakresie może być wykonywana decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 17 grudnia 1999 r., którą nakazano skarżącym opuszczenie osobnej kwatery stałej. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 200 i art. 202 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu administracji zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących. Z tych wszystkich względów Sąd na mocy powołanych przepisów orzekł jak w sentencji.