II SA/Gd 102/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-04-03
Skład orzekający: Stanisław Nowakowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej, może zostać pozbawiony tych uprawnień, jeśli twierdzi, że brał również udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią, a organ administracji nie znajduje na to wystarczających dowodów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich. Uzasadnienie opiera się na tym, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a jego późniejsze twierdzenia o udziale w walkach z UPA nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w tym w opinii Instytutu Pamięci Narodowej. Sąd uznał, że brak dowodów na udział w walkach z UPA, w połączeniu z faktem, że skarżący pierwotnie powoływał się tylko na utrwalanie władzy ludowej, czyni jego twierdzenia niewiarygodnymi.Stan faktyczny
Skarżący J. J. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia z tytułu utrwalania władzy ludowej, a nie z tytułu walk z Ukraińską Powstańczą Armią (UPA), co zgodnie z ustawą o kombatantach stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień. Skarżący twierdził, że brał udział w walkach z UPA, jednak organ uznał te twierdzenia za niewiarygodne z powodu braku dowodów. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i wniósł o powołanie biegłego historyka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, , , po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2006r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 2581/01 uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 czerwca 2001 r. pozbawiającą J. J. uprawnień kombatanckich. Powodem jej uchylenia było niewyjaśnienie przez organ okoliczności, czy skarżący brał udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 sierpnia 2005 r. nr [...] powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42 poz. 371 ze zm.) pozbawił uprawnień kombatanckich skarżącego J. J.. Uzasadniając organ stwierdził, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej od 12 maja 1949 r. do 6 października 1951 r. na podstawie zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w G.. Znajduje tutaj zastosowanie art. 25 powołanej ustawy, zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-56 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Według art. 1 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca.
W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że służąc w 2 Brygadzie Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego brał udział, wraz z tą Brygadą, w walkach z pozostałościami Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia 2 stycznia 2006 r. nr [...] powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 25 ust. 4 powołanej wyżej ustawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 23 sierpnia 2005 r. Uzasadniając organ stwierdził, że zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na uznanie za wiarygodne oświadczenia skarżącego o udziale w walkach z bandami ukraińskimi. Informacja z dnia 26 kwietnia 2005 r. przekazana organowi przez Instytut Pamięci Narodowej nie zawiera żadnych odniesień do udziału w walkach z UPA. Ponadto skoro walki z UPA, zgodnie z twierdzeniem skarżącego, miały być zakrojone na szeroką skalę oraz miało w nich brać udział kilka brygad, to niemożliwością jest, by po tak poważnej operacji nie pozostał w archiwach żaden ślad. Organ stwierdził również, że na początku lat 50-tych w okolicach Białegostoku, Lublina, Zamościa oddziały UPA nie były już aktywne. W związku z tym należy uznać, że jedynym tytułem otrzymania przez skarżącego uprawnień kombatanckich był udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w szeregach Ludowego Wojska Polskiego w okresie od dnia 12 maja 1949 r. do dnia 6 października 1951 r.
W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący zarzucił błąd w ustaleniach stanu faktycznego przez przyjęcie, że 2 Brygada Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie brała latem 1950 r. udziału w walkach z pozostałościami UPA. Wskazał, że starając się o członkostwo w ZBOWiD nie wspomniał o udziale w walkach z UPA, ponieważ nie miało to wówczas znaczenia. Skarżący wniósł ponadto o powołanie biegłego historyka, który dokładnie zbada archiwa 2 Brygady KBW.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42 poz. 371 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4.
Ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych wynika, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej od dnia 12 maja 1949 r. do dnia 6 października 1951 r., prowadzonych przez 2 Brygadę Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ubiegając się o przyjęcie do ZBOWiD-u skarżący nie podawał innego powodu przyznania mu uprawnień kombatanckich, niż udział w walkach o utrwalanie władzy ludowej, w tym nie wspominał o udziale w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią. Okoliczność tę skarżący przywołał we wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 10 sierpnia 2000 r.
Z dołączonej do akt sprawy opinii Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 26 kwietnia 2005r. nie wynika, by 2 Brygada Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w której służył skarżący, brała w okresie od maja 1949 r. do października 1951 r. udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią. Wynika z niej jednocześnie, że walczyła ona z następującymi organizacjami: "Wolność i Niezawisłość", Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym oraz bandami o charakterze rabunkowym. Brak równocześnie jakichkolwiek dowodów potwierdzających okoliczność udziału 2 Brygady Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w walkach z UPA. Okoliczność ta w powiązaniu z faktem, iż skarżący ubiegając się o przyjęcie do ZBOWiD-u powoływał się wyłącznie na swój udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej, nie wspominając o udziale w walkach z UPA powoduje, że w opinii Sądu twierdzenie skarżącego o jego udziale w walkach z UPA nie jest wiarygodne. W ocenie Sądu organ administracji rzetelnie przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność zweryfikowania twierdzenia skarżącego o jego udziale w walkach z UPA.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o powołanie biegłego, Sąd stwierdza, że podstawą orzekania jest materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma możliwości, zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1270 ze zm.) przeprowadzenia dowodu z dokumentu, który ma w istocie charakter opinii biegłego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło