II SA/Gd 1022/02

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-09

Skład orzekający: Barbara Skrzycka - Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu ustawy o kombatantach z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, gdy wniosek został złożony po terminie określonym w tym przepisie?
Ratio decidendi
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu ustawy o kombatantach z Konstytucją RP stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 119 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie określonym w ustawie o kombatantach. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, że decyzja jest krzywdząca. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka -Pilch po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 marca 2002r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 października 2001r.., nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego A. L. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 18 marca 2002r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.127§3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 16 października 2001r., o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania A. L. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że A. L. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich w dniu 30 sierpnia 2001r., a więc po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998r. A. L. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której poza przedstawieniem stanu faktycznego, podnosił, że jest ona dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że rozpatrując skargę po dniu 1 stycznia 2004r. wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest, także do jej rozpatrzenia w trybie uproszczonym, jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki określone w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że wnioski, o których mowa, zainteresowane osoby zamieszkałe w Polsce mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1998r. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 (publ. D.U. 72 poz. 658) Trybunał Konstytucyjny uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Zatem przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r. Zgodnie z art. 145 a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wymienione orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), z Konstytucją stanowiło przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 119 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na marginesie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozstrzygnięcia WSA mają w zasadzie charakter kasacyjny, co oznacza, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zastąpienia organu administracji w wydaniu decyzji merytorycznej o przyznaniu uprawnień kombatanckich. W dalszym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie organ administracji stosując przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.) winien rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich i zakończyć sprawę wydaniem decyzji administracyjnej. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 152 Prawa o postępowaniu (.....), gdyż zaskarżona decyzja, umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego nie nadaje się do wykonania. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 119 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit b i w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzję organów obydwu instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło