II SA/Gd 1028/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi K.Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 marca 2002 Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. uchyla zaskarżoną decyzję. Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 27 listopada 2001 r. stwierdził u K. Ł. chorobę zawodową – gruźlicę płuc. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wywiad środowiskowy przeprowadzony został przez lekarza profilaktyka i wykazał kontakt zatrudnionej z osobami leczonymi przy Oddziale Wewnętrznym Szpitala, chorymi na gruźlicę płuc zakaźną BK(+), którym zakładała aparat Holtera. Chorzy są zakwalifikowani do grupy IA z potwierdzonym badaniem bakteriologicznym BK(+). Nie stwierdzono kontaktu z chorymi w środowisku domowym. Badania wstępne i okresowe do chwili zachorowania nie wykazywały związku w obrazie radiologicznym płuc. Na podstawie tych danych stwierdzono związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem a wykonywaną pracą. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Zespół Opieki Zdrowotnej w T., podając, iż nie zgadza się z rozpoznaniem choroby zawodowej. W uzasadnieniu podano, że przeprowadzono wywiad w oddziale wewnętrznym szpitala w T. i otrzymano informację, iż kontakt K. Ł. z TBC polegał na założeniu Holtera (czas trwania ok. 10 min.) u pacjentki, która zajmowała wspólną salę z podejrzaną o TBC M. M. (leżącą w oddziale wewnętrznym we wrześniu 2000), A. J. (leżącą w oddziale wewnętrznym w styczniu 2001). U żadnej z pacjentek podejrzanych o gruźlicę nie wykonywano badania plwocin w kierunku wykrycia prątków Kocha. Z historii choroby wynika, że obie pacjentki podają w wywiadzie przebytą a nie czynną gruźlicę. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 28 marca 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i nie stwierdził choroby zawodowej w K. Ł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zwrócił się do jednostki orzekającej o uzupełnienie wydanego orzeczenia w aspekcie zarzutów pracodawcy K. Ł. W piśmie z dnia 14 stycznia 2002 r. Wojewódzki Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc w G. zmienił poprzednie orzeczenie i stwierdził, że istnieje niewielkie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między zachorowaniem K. Ł. a środowiskiem pracy. Zostało to uzasadnione brakiem kontaktu z jedną z pacjentek, która przybyła na oddział w czasie, gdy p. Ł. tam nie przebywała oraz incydentalnością kontaktu z drugą pacjentką, która z dużym prawdopodobieństwem prątkowała. Następnie organ II instancji podał, iż po otrzymaniu powyższego pisma ponownie zwrócił się do Wojewódzkiego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc w G. z prośbą o wyjaśnienie sprzeczności pomiędzy uzupełnieniem orzeczenia a orzeczeniem z dnia 12 listopada 2001 r. i w odpowiedzi otrzymał pismo, w którym jednostka orzekająca podtrzymała swoje stanowisko o niewielkim prawdopodobieństwie związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem a narażeniem w środowisku pracy, argumentując to incydentalnością kontaktu zawodowego. W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, że zwrócił się do Akademii Medycznej w G. o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. W piśmie z dnia 20 marca 2002 r. Akademia Medyczna w G. podtrzymała stanowisko Wojewódzkiego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc o niewielkim prawdopodobieństwie związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem p.Ł. a narażeniem w środowisku pracy. Orzeczenie to uzasadniono udowodnionym zawodowym kontaktem tylko z jedną osobą chorą na czynną gruźlicę płuc, incydentalnością kontaktu z jedną osobą chorą na gruźlicę (ok. 20 minut), możliwością pozazawodowego kontaktu z osobami chorymi na gruźlicę w różnych okolicznościach życia codziennego. Biorą powyższe pod uwagę oraz całość dokumentacji organ II instancji stwierdził, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony przez instytucję upoważnioną i nie budzi zastrzeżeń. Z wywiadu tego wynika, że p. Ł. od 1986 r. pracuje na stanowisku pielęgniarki w ZOZ w T. – przez 10 lat na Oddziale Wewnętrznym, a obecnie w Poradni Kardiologicznej szpitala, gdzie miała kontakt z dwoma osobami chorymi na gruźlicę płuc. Dodatkowe ustalenia potwierdziły kontakt zawodowy tylko z jedną osobą chorą na gruźlicę. Nadto organ odwoławczy wskazał, że rozpoznanie choroby zawodowej w orzeczeniu z dnia 12 listopada 2001 r. przez jednostkę orzeczniczą I instancji uwarunkowane było niewłaściwym rozeznaniem co do narażenia zawodowego, jednostka ta wycofała się z rozpoznania choroby zawodowej po uzupełnieniu materiału dowodowego. Stanowisko jednostki orzekającej w I instancji zostało potwierdzone orzeczeniem Akademii Medycznej w G. jako instytucji orzekającej w II instancji, z którego wynika, że w powstaniu schorzenia u p. Ł. dominowały czynniki pozazawodowe. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K. Ł., domagając się uchylenia decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu skarżąca podała, że w 1990 r. podczas wykonywania iniekcji domięśniowych uległa zakażeniu żółtaczką wszczepienną (wirusem typu B) i choroba ta została uznana za chorobę zawodową. Przebyta żółtaczka spowodowała liczne powikłania oraz osłabienie odporności organizmu. Ponadto skarżąca podała, że miała kontakt zawodowy z dwoma osobami chorymi na gruźlicę i te kontakty spowodowały jej chorobę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ II instancji rozpatrując odwołanie Zakładu Opieki Zdrowotnej zatrudniającego skarżącą, przeprowadził postępowanie, w którym pozyskał nowe orzeczenia uprawnionych placówek służby zdrowia, oceniające związek przyczynowy pomiędzy warunkami panującymi w środowisku pracy skarżącej, a rozpoznaną u niej gruźlicą płuc. Pozyskany materiał dowodowy skutkował uchyleniem decyzji organu I instancji i odmową stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie zawiadomił skarżącej o wniesieniu odwołania przez zakład pracy, do czego był zobligowany przepisem art. 131 k.p.a. Ponadto skarżącej nie doręczono odpisów pism Wojewódzkiego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc w G. z dnia 14 stycznia 2002 r. i 12 lutego 2002 r., jak również odpisu opinii z dnia 20 marca 2002 r. wydanej przez Akademię Medyczną w G. Nadto organ odwoławczy prowadząc dodatkowe ustalenia uznał, iż skarżąca miała kontakt zawodowy tylko z jedną osobą chorą na gruźlicę. Jednakże organ ten nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych w tym przedmiocie dowodów. Z art. 81 k.p.a. wynika, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zatem jeżeli skarżącej uniemożliwiono wzięcie udziału w postępowaniu przed organem II instancji i wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów nie można było uznać za udowodnione, że miała ona kontakt zawodowy tylko z jedną osobą chorą na gruźlicę oraz iż nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą. Przepisy art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. gwarantują stronie czynny udział w każdy stadium postępowania, a więc również w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji. Naruszenie tej ogólnej zasady stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Wobec tego, że organ odwoławczy nie umożliwił skarżącej wzięcia czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu naruszył art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. w związku z czym należało uznać, iż doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ II instancji umożliwi skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i przeprowadzi postępowanie z udziałem stron podejmując czynności jakie okażą się niezbędne w świetle stanowisk prezentowanych przez strony. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej nie podlega wykonaniu, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.