II SA/Gd 103/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie sporządzenia i wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. A. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 24 lipca 2015 r., nr [...] o odmowie sporządzenia i wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. Zaskarżone postanowienie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem SKO z dnia 24 lipca 2014 r. odmówiono sporządzenia i wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy prowadzonej przez kolegium pod numerem [...]. Jak wynika z ustaleń organu decyzją z dnia 10 lutego 2015 r. nr [...] SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w rejonie miejscowości S. i G. Ponowionym wnioskiem, z dnia 6 lipca 2015 r., pełnomocnik A. wniósł o wydanie uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy administracyjnej w postaci pisma strony B. Interes prawny w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu upatruje wnioskodawca w zamiarze złożenia skargi do sądu administracyjnego od decyzji SKO z dnia 10 lutego 2015 r. Akceptując ustalony uprzednio stan faktyczny przywołało następnie SKO wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wniosło skarżące stowarzyszenie. Następnie rozważając ponownie zasadność wniosku w zaskarżonym postanowieniu, SKO przytoczyło treść art. 73 k.p.a., podkreślając przyznanie stronie samodzielną realizację uprawnień z niego wynikających. Przywołał organ następnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyjaśnił też organ, że decyzja SKO z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie [...] została prawidłowo wprowadzona do obrotu prawnego, jej doręczenia nastąpiło w trybie obwieszczenia na podstawie art. 49 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 6 i art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Prawidłowości doręczenia nie zmienia fakt omyłkowego skierowania decyzji do strony a nie do jej pełnomocnika. Według SKO wnioskodawca nie wykazał obiektywnej przyczyny, która uniemożliwiałaby osobiste lub przez pełnomocnika zapoznanie się z aktami sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów we własnym zakresie. W skardze na opisane postanowienie SKO z dnia 30 grudnia 2015 r. zawodowy pełnomocnik skarżącego stowarzyszenia domaga się uchylenia tego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Ponawia zarzuty uprzednio sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zarzuca organowi naruszenie: 1/ przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, polegające na niezastosowaniu art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.; 2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na niezastosowaniu art. 73 § 2 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia skargi, kwestionowane jest doręczenie decyzji SKO z dnia 10 lutego 2015 r. skarżącemu stowarzyszeniu zamiast jego pełnomocnikowi. Z tego wywodzi stowarzyszenie wadliwość rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu odpowiedzi uczestnika postępowania B. wraz odpisami, w szczególności z analizą akustyczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2014 r. dotyczące odmowy sporządzenia i wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy nr [...], której przedmiotem jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. Rozpatrzony został wniosek skarżącego stowarzyszenia złożony do SKO w dniu 22 lipca 2015 r. i dotyczący wydania z akt sprawy nr [...] uwierzytelnionego odpisu odpowiedzi uczestnika postępowania B. z dnia 17 października 2014 r. wraz z odpisami, w szczególności z analizą akustyczną. Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionuje się sposób doręczenia decyzji SKO z dnia 10 lutego 2015 r. – stronie (stowarzyszeniu) zamiast jej pełnomocnikowi. Skarżący zamierza zaskarżyć decyzję ostateczną i wobec tego jego zdaniem niezbędne jest zapoznanie się z przedmiotowym pismem, w celu wywiedzenia skargi na decyzję Kolegium, czym uzasadnia posiadanie ważnego interesu w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. Przedstawiony stan faktyczny odnośnie przedmiotowego wniosku jest bezsporny, ustalenia organu oraz materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie są przez skarżące stowarzyszenie kwestionowane. Istota sprawy sprowadza się do odmiennej oceny prawnej co do zaistnienia okoliczności wyczerpujących normę przepisu art. 73 § 2 k.p.a. Zaskarżone postanowienie podjęte zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 73 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 123 k.p.a. Na podstawie art. 73 k.p.a., normującego zakres dostępu strony do akt sprawy, przewiduje się, że: § 1. Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. § 1a. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. § 2. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. § 3. Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po identyfikacji strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z art. 74 k.p.a., regulującym ograniczenia dostępu do akt sprawy, według § 1 przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Jak stanowi § 2 odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis art. 74 § 2 k.p.a. odnosi się do wszystkich przypadków odmowy realizacji żądań strony przewidzianych w art. 73 k.p.a. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2997/12 (dostępny w CBOSA), organ administracji nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczanie ich stronie, gdyż utrwalanie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 k.p.a. jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. Jednocześnie, skoro realizacja uprawnienia z art. 73 § 2 k.p.a. uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem, to błędny jest pogląd, że już sam status strony uprawnia ją do żądania wydania uwierzytelnionych kserokopii. W przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystywać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem. Przedstawione stanowisko sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Na gruncie niniejszej sprawy, jak wynika z akt administracyjnych, skarżące stowarzyszenie było stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją SKO z dnia 10 lutego 2015 r., podjętą zresztą wskutek odwołania wniesionego przez A. Skoro zatem posiada ono status strony, to co do zasady sposób dostępu skarżącego do akt postępowania administracyjnego wynika z treści art. 73 § 1 k.p.a. i polega na sporządzaniu z nich notatek, kopii lub odpisów i przysługuje również po zakończeniu tego postępowania. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż decyzja ostateczna SKO z dnia 10 lutego 2015 r. wprowadzona została do obrotu prawnego poprzez doręczenie stronom oraz obwieszczenie (zob. decyzja wraz z dowodami doręczeń w aktach administracyjnych k. 155-162). Kwestia prawidłowości doręczenia tej decyzji stowarzyszeniu zamiast jej pełnomocnikowi nie zmienia faktu wprowadzenia jej do obrotu. Natomiast skutki takiego doręczenia pozostają poza zakresem badania sądu w niniejszej sprawie, ograniczonym do sprawy wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Z tego względu chybione są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez SKO art. 40 § 2 k.p.a., ponieważ w kontrolowanym, incydentalnym postępowaniu organ przepisu tego nie naruszył – doręczenia obu kwestionowanych postanowień pełnomocnikowi skarżącego były prawidłowe. Kluczowa zatem była ocena braku przesłanki z art. 73 § 2 k.p.a., czyli konieczności legitymowania się przez stronę ważnym interesem w celu uzyskania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów. Tak jak sam status strony tak i zamiar wniesienia środka zaskarżenia od decyzji ostatecznej jeszcze nie uprawnia wnioskodawcy do żądania wydania uwierzytelnionych kserokopii. Jak zauważyło Kolegium w postanowieniu wydanym w pierwszej instancji, żądane przez wnioskodawcę pismo wraz z załącznikami znajduje się w aktach sprawy administracyjnej od dnia 29 października 2014 r. (zob. k. 130 i nast. akt administracyjnych). Trzeba też zauważyć, że reprezentujący stowarzyszenie pełnomocnik procesowy miał dostęp do akt sprawy w dniu 8 stycznia 2015 r., a więc przed wydaniem decyzji z dnia 10 lutego 2015 r., a następnie w dniach: 11 marca 2015 r. i 3 kwietnia 2015 r., a zatem jeszcze przed złożeniem przedmiotowego wniosku, który wpłynął do organu w dniu 22 lipca 2015 r. (zob. k. 137-139, 163 i 173 akt administracyjnych). Zatem twierdzenia zawarte we wniosku o sporządzenie uwierzytelnionego odpisu wskazanego pisma z załącznikami, co do jego szaty graficznej i rozbudowanej treści, w powiązaniu z zamiarem skarżenia decyzji z dnia 10 lutego 2015 r. w sytuacji, gdy termin do wniesienia odwołania już upłynął, jednak nie stanowią dostatecznego uzasadnienia "ważnego interesu", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. W przywołanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II OSK 2997/12, chociaż podjętym w nieco innych okolicznościach sprawy, podzielony został też pogląd wyrażony w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2063/10, według którego, jako ważny interes strony nie może być potraktowana już sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które mogą być wykorzystywane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub poza jej zakresem. Niewątpliwie to, czy interes jest ważny można ustalić dopiero po jego konkretyzacji (...). W przedstawionych okolicznościach sprawy zdaniem sądu trafnie ocenił organ, że ważny interes w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. jako przesłanka kwalifikowana i warunkująca wydanie stronie odpisu uwierzytelnionego dokumentów nie został przez skarżące stowarzyszenie wykazany. Sąd zgadza się ze stanowiskiem SKO, że skarżący nie wykazał obiektywnej przyczyny, która uniemożliwiałaby osobiste lub przez pełnomocnika zapoznanie się z aktami sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów we własnym zakresie W tym kontekście nietrafne są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organ art. 73 § 2 k.p.a., samo bowiem sformułowanie przedmiotowego wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów jeszcze nie stanowi o posiadaniu przez skarżące stowarzyszenie ważnego interesu, w tych konkretnych okolicznościach. Tym bardziej, że zasadniczy zarzut i uzasadnienie skargi odnosi się do naruszenia przez organ art. 40 § 2 k.p.a. przy doręczeniu decyzji ostatecznej z dnia 10 lutego 2015 r., co w niniejszej sprawie wniosku o wydanie uwierzytelnionych dokumentów jest zabiegiem chybionym. Wobec powyższego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako niezasadną oddalił. Sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 wskazanej ustawy, ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.