II SA/Gd 1034/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2023 r., nr SKO Gd/1703/23 w przedmiocie dodatku węglowego postanawia odrzucić skargę. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 21 lipca 2023 r. w przedmiocie dodatku węglowego. Zaskarżoną decyzją Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy Chmielno z 21 stycznia 2023 r. odmawiającą przyznania mężowi skarżącej dodatku węglowego w kwocie 3000 zł. Jednocześnie SKO przyznało wnioskodawcy przedmiotowy dodatek. Skierowaną do męża skarżącej decyzję, skarżąca odebrała w dniu 31 lipca 2023 r. W tym czasie mąż skarżącej już nie żył. Zmarł 19 kwietnia 2023 r. W dniu 13 października 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wskazała, że zaskarża decyzję "GOPS Chmielno" podając jednocześnie datę decyzji oraz adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca podniosła, że GOPS odmawia wypłaty dodatku węglowego oraz że organy obu instancji dopuściły się wielu nieprawidłowości. Na wezwanie Sądu z 6 grudnia 2023 r., o sprecyzowanie przedmiotu skargi poprzez wskazanie, że czy dotyczy ona decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 21 lipca 2023 r., skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje skargę, ponieważ Wójt nie działa zgodnie z przepisami. Na wieść o śmierci męża skarżącej, Wójt powinien był uznać ją za stronę postępowania i zwrócić się z pytaniem czy skarżąca podtrzymuje wniosek złożony przez męża. Skarżąca nie stawiła się na rozprawie zawiadomiona prawidłowo. Sąd zważył, co następuje: W świetle treści skargi oraz pisma skarżącej z 22 grudnia 2023 r. uznać należało, że skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania organów obu instancji w sprawie z wniosku J. L. (męża skarżącej) z 22 listopada 2022 r. o przyznanie dodatku węglowego. Postępowanie to zakończono wskazaną na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 21 lipca 2023 r., natomiast skarga do sądu, zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", przysługuje po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547) albo konsul. Sąd uznał, zatem mając na uwadze zachowanie przez skarżącą prawa do Sądu, że skarga dotyczyła wskazanej na wstępie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. W dalszej kolejności przeanalizować należało legitymację skarżącej do wniesienia przedmiotowej skargi. W myśl art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W celu ustalenia istnienia interesu prawnego, a tym samym możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, niezbędnym jest ustalenie istnienia związku o charakterze materialnym pomiędzy sytuacją faktyczną danego podmiotu, a normą lub normami prawa materialnego kształtującymi sprawę administracyjną. Istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w tej płaszczyźnie o istnieniu legitymacji skargowej nie decyduje zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, lecz interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym (por. T. Woś, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, wyd. VI, opubl. w LEX; podobnie wyrok NSA z 17 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1955/13; wyrok NSA z 17 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1955/13, opub. w Lex nr 1665729; wyrok NSA z 27 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1130/16, opub. w Lex nr 2462728). Tym samym należy stwierdzić, że podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. jest ten, kto wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną chronioną normą prawa materialnego, a przedmiotem sprawy objętej działaniem organu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 17 maja 2022 r., II OSK 1108/19). W przedmiotowej sprawie interes prawny skarżącej do wniesienia skargi należy wywodzić art. z 2 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 8 stawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1630). Dodatek przysługuje dla gospodarstwa domowego, rozumianego jako osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Oznacza to, że każdy z członków wieloosobowego gospodarstwo domowego posiada interes prawny do załatwienia sprawy w przedmiocie przyznania dodatku i jest to niezależne od następstwa proceduralnego po zmarłym wnioskodawcy, opisanego w art. 30 § 4 K.p.a. (w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.). Uznając legitymację skarżącej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie wyjaśnić należało, że zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Skarżąca zaskarżoną decyzję Kolegium odebrała 31 lipca 2023 r., zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 30 sierpnia 2023 r. Skargę wniesiono zaś dopiero 13 października 2023 r. W takiej sytuacji, Sad na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zmuszony był skargę odrzucić jako wniesioną po terminie. Na marginesie wyjaśnić należało, że odrzucenie skargi nie powoduje utraty przez skarżącą możliwości domagania się weryfikacji zaskarżonej decyzji w tzw. nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego do którego zalicza się m.in. wznowienie postępowania administracyjnego, stwierdzenie nieważności decyzji bądź jej zmianę. W przedmiotowej sprawie Sąd nie przesądza o zasadności i skuteczności takiego działania, sygnalizując jedynie zawarte w K.p.a. możliwości ochrony swoich praw. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji.