II SA/Gd 104/16

Dnia 18 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na uchwałę Rady Gminy z dnia 12 czerwca 2013 roku, nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę. W dniu 12 czerwca 2013 roku Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu zwartych obszarów rolnych i leśnych, położonego w rejonie "[..]", gmina K. W dniu 18 stycznia 2016 roku (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skargę na powyższą uchwałę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł J. J. zaskarżając ją w części, w jakiej dotyczy położonej w K. działki nr [...], wchodzącej w skład obszaru oznaczonego w planie symbolem 03.R. Skarga ta została w dniu 22 stycznia 2016 roku przekazana (według właściwości) do organu właściwego, tj. Rady Gminy, jako mylnie złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarga nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 53 § 1 i 2 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ ma obowiązek przekazać ją właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 - 3 cyt. ustawy, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd do właściwego organu (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 248; zob. także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2004 roku, sygn. akt IV SA/GI 647/04, ONSAiwsa z 2005 roku, nr 6, poz.116; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2008 roku, sygn. akt II OSK 803/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 roku, sygn. akt I FSK 689/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 22 stycznia 2016 roku, tj. w dniu przekazania skargi Radzie Gminy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446) – dalej w skrócie jako "u.s.g.", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 lipca 2015 roku skarżący J. J. wniósł skargę na tę samą uchwałę Rady Gminy z dnia 12 czerwca 2013 roku, nr [..]. Powyższa skarga została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2015 roku, sygn. akt II SA/Gd 428/15, ponieważ skarga ta została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Przed wniesieniem skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 428/15 skarżący - pismem z dnia 10 lutego 2015 roku wystąpił do Rady Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując ww. uchwałę również w części, w jakiej dotyczy terenu stanowiącego własność skarżącego, tj. działki nr [...], oznaczonego w planie symbolem 03.R. Z akt sprawy wynika także, iż skarżący złożył do Wójta jeszcze jedno pismo z dnia 19 lutego 2015 roku (data wpływy do organu – 20 lutego 2015 roku) - określone przez skarżącego jako "wniosek". Także w tym piśmie skarżący kwestionował zaskarżoną uchwałę w części, w jakiej dotyczy terenu stanowiącego własność skarżącego, tj. ww. działki nr [...]. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wbrew stanowisku Rady Gminy wyrażonemu w odpowiedzi na skargę skarga odrzucona ww. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2015 roku (jak wynika z jego uzasadnienia) została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia 10 lutego 2015 roku, a nie z dnia 20 lutego 2015 roku. Natomiast pismo skarżącego z 19 lutego 2015 roku - zdaniem Sądu – zgodnie z intencją skarżącego miało stanowić kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Nie mówiąc już o tym, że takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w pozycji bardziej uprzywilejowanej niż inne podmioty, wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu w tej samej sprawie, dotyczącej tej samej uchwały, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji RP. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia), nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z powodu specyfiki postępowania przysługuje środek prawny określony w art. 101 ust. 1 u.s.g. Prowadzi to do wniosku, że wezwanie jest czynnością prawną, przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 24 czerwca 2002 roku, sygn. akt OSA 2/02, ONSA 2001/1/2). Odwołując się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1995 r., sygn. akt III AZP 9/95 (OSNAPiUS z 1995 roku, nr 20, poz. 243) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 101 ust. 1 wskazanej ustawy określa szczególnego rodzaju "postępowanie samorządowe", w którym skarga jest tą samą jurydycznie instytucją skargi co w innych rodzajach postępowań. Z tego punktu widzenia różnice przedmiotowe nie mają istotnego znaczenia dla terminu podejmowania tej czynności procesowej oraz zasad postępowania i orzekania sądu administracyjnego. Można przyjąć, że wezwanie, o którym mowa, wszczyna postępowanie, które ma kolejne etapy obwarowane terminami i innymi warunkami procesowymi. Jeżeli więc strona uruchomi takie postępowanie i na skutek wniesienia skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia doprowadzi do odrzucenia skargi, to ponowne wniesienie w tej samej sprawie takiej samej skargi byłoby podważeniem sensu rygorów procesowych i skutków ich stosowania. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia zaakcentowano, że bezskuteczność wezwania stwarza u wnoszącego wezwanie możliwość indywidualizacji prawa do wniesienia we właściwym terminie skargi do sądu administracyjnego, co jest realizacją konstytucyjnej zasady prawa każdego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Prawo do sądu jest prawem każdego; może jednak być obwarowane pewnymi warunkami formalnymi, równymi dla wszystkich, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Do podstawowych warunków formalnych, od których spełnienia zależy otwarcie drogi do sądu, zalicza się: wniesienie skargi do sądu w przewidzianym terminie, wyczerpanie środków odwoławczych lub innych podobnych przewidzianych przez prawo, uiszczenie wpisu sądowego w określonej wysokości w oznaczonym terminie. Spełnienie warunków ustalonych w ustawie otwiera stronie prawo do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd. Z kolei ich niespełnienie przez podmiot wnoszący skargę powoduje utratę możliwości skorzystania z tego prawa. Powyższy pogląd - utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1199/10, z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 289/10, z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 552/08, z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2/12, z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 545/15, z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 1699/15, a także postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2015 r., sygn. IV SA/Wa 1874/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 139/12; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl) podziela Sąd w niniejszej sprawie uznając, że pismo skarżącego z dnia 19 lutego 2015 roku (data wpływu do organu – 20 lutego 2015 roku) nie stanowiło wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Nie mogło go stanowić także żadne inne pismo skierowane po tej dacie do organu, w którym skarżący kwestionowałby zaskarżoną uchwałę w części, w jakiej dotyczy terenu stanowiącego własność skarżącego, tj. ww. działki nr [...]. Skutecznie złożone wezwanie stanowiło bowiem pierwsze pismo skarżącego, tj. pismo skarżącego z dnia 10 lutego 2015 roku – wskazane w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 7 września 2015 roku, sygn. II SA/Gd 428/15. Kolejne pismo skierowane do organu – jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy o sygn. akt II SA/Gd 428/15 poprzez odrzucenie skargi, nie wszczynało na nowo biegu terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy. Co za tym idzie, termin do wniesienia skargi może być liczony w tej sprawie jedynie z uwzględnieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 10 lutego 2015 roku i upłynął z dniem 13 kwietnia 2015 roku (ostatni dzień terminu przypadał na sobotę 11 kwietnia 2015 roku), to jest z upływem 60 dni od dnia złożenia ww. wezwania, skoro organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w tym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 2 kwietnia 2007 roku (sygn. akt II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60), przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 cytowanej ustawy, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga z dnia 22 stycznia 2016 roku została wniesiona z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.