II SA/Gd 105/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2016 r., nr [..] nakazującą inwestorowi, Gminie, rozbiórkę obiektu budowlanego – nawierzchni drogi, zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [..], obręb T., zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. W skardze Gmina zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę wskazując, że jej wykonanie mogłoby doprowadzić do nieodwracalnych skutków budowlanych poprzez zniweczenie publicznego wysiłku inwestycyjnego, a przez to narazić Gminę na wymierne straty finansowe. Skarżąca podała, że przedmiotowe przedsięwzięcie zostało sfinansowane ze środków publicznych, jest przydatne dla miejscowej społeczności, zaś uciążliwość dla interesu prywatnego jest znikoma. Podkreśliła, że zaskarżone orzeczenie jest nieracjonalne i narusza zasady współżycia społecznego, bowiem wykonane roboty dodatkowe całkowicie zaspokoiły oczekiwania strony postępowania kwestionującej prawidłowość wykonania prac drogowych. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu organu administracji publicznej zapewnia stronie tymczasową ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji lub innego aktu czy czynności może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących, że w stosunku do wnioskodawcy (a nie innych podmiotów) wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 roku, sygn. akt II OZ 201/05; z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2011, wydanie 4). Wskazać bowiem należy, że Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 sierpnia 2008 roku, sygn. akt II OSK 1041/08, Baza Orzeczeń LEX nr 527673; 2 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 12/16; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2733/16; 10 marca 2017 r., sygn. akt II FZ 96/17 postanowienia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając rozpoznawany wniosek w świetle powyższych uwag Sąd doszedł do przekonania, że nie mógł on zostać rozpatrzony pozytywnie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w jego uzasadnieniu nie podano żadnych konkretnych okoliczności przemawiających za tym, że wobec wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca zostanie dotknięta negatywnymi skutkami określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym zakresie nie można uznać za skuteczne powołanie się na naruszenie zasad współżycia społecznego, czy też "zniweczenie publicznego wysiłku inwestycyjnego". Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera bowiem wyraźne i jedyne przesłanki przyznania ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym i w katalogu tym nie wskazano na okoliczności takie jak naruszenie zasad współżycia społecznego, czy też "zniweczenie publicznego wysiłku inwestycyjnego". Brak jest też podstaw do uznania, że wskazane przez skarżącą okoliczności mogą prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie. Należy zwrócić przy tym uwagę, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ogóle nie posługuje się pojęciem zasad współżycia społecznego, gdyż wojewódzki sąd administracyjny jest sądem prawa i nie orzeka na podstawie takich zasad - dopuszczalnych w postępowaniu przed sądem powszechnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 258/08 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, naruszenie zasady współżycia społecznego nie może stać się podstawą orzeczenia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji, a sąd rozpoznając wniosek w tej sprawie, winien badać jedynie spełnienie przesłanek określonych wyraźnie w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na przedmiot sprawy, w której złożony został wniosek o wstrzymanie wykonania - nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, należy mieć na względzie, że tego rodzaju rozstrzygnięcia ze swej natury zmieniają stan rzeczy, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku rozbiórka obiektu rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania w odniesieniu do decyzji, której przedmiotem jest nakaz rozbiórki, nie zwalnia zatem strony z obowiązku szczegółowego uzasadnienia wniosku. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie uczyniła zadość ciążącemu na niej obowiązkowi, bowiem we wniosku podniosła jedynie, że wykonanie decyzji organu I instancji wiązać się będzie z wymiernymi stratami finansowymi. Stwierdzenie to jest ogólnikowe, a nadto strona nie poparła go stosownymi dokumentami uprawdopodobniającymi okoliczność spełnienia przesłanki wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej). W orzecznictwie jednolity jest natomiast pogląd, że wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji, powinien ją poprzeć stosownym dokumentami finansowymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już bowiem wskazano, dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, w związku z czym uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2045/14, Baza Orzeczeń LEX nr 1519096). Wobec zatem nieprzedłożenia przez stronę stosownej dokumentacji oraz zawarcie we wniosku jedynie ogólnikowej argumentacji Sąd nie może uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywrze na sytuację finansową skarżącej znaczący negatywny wpływ. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała także, że zaskarżona decyzja może wywołać trudne do odwrócenia skutki. W tym zakresie podniosła bowiem jedynie, że w wyniku wykonania decyzji "zniweczony zostanie publiczny wysiłek inwestycyjny", jednakże – jak wyjaśniono - okoliczność ta nie spełnia znamion przesłanki, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wobec czego nie może stanowić podstawy do przyznania Gminie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Odnosząc się natomiast do podniesionego we wniosku zarzutu "oczywistej nieracjonalności orzeczenia" wskazać należy, że rozstrzygając w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Sąd nie bada zasadności skargi pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, zatem okoliczności te będą podlegać kontroli sądowej dopiero w toku merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.