II SA/Gd 1052/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-10-25
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Wanda Antończyk, Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego (domku letniskowego) w 1998 r. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, pomimo braku usunięcia wad dokumentacji w wyznaczonym terminie w ramach postępowania legalizacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dobudowa obiektu budowlanego w 1998 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Pomimo wszczęcia postępowania legalizacyjnego i nałożenia obowiązków usunięcia wad dokumentacji, skarżący nie wywiązali się z nich w wyznaczonym terminie. W związku z tym, organ prawidłowo wydał decyzję o rozbiórce obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, a postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
Skarżący Z. i Z. M. dobudowali w 1998 r. do istniejącego domku letniskowego obiekt rekreacji indywidualnej o powierzchni 40,7 m2 bez uzyskania pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Po utrzymaniu decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność nakazu rozbiórki i twierdząc, że pozwolenie na budowę z 1983 r. obejmowało całe zamierzenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Referent Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. M. i Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 października 2005 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 sierpnia 2005r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 Kpa oraz art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo Budowlane (Dz. U. 2003r.. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), nakazał Z. i Z. M. rozbiórkę obiektu rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 40,7 m2 dobudowanego w 1998r. do istniejącego budynku letniskowego na terenie działki nr [...] w Z. gmina S., wskazując, iż przedmiotowe roboty rozbiórkowe należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane.
Organ ustalił, iż na działce nr [...] w Z. został wybudowany na podstawie decyzji nr [...] z dnia 13 października 1983r. budynek letniskowy stanowiący własność Z. i Z. M. Następnie w 1998r. Z. i Z. M. dobudowali do tego obiektu budowlanego - obiekt rekreacji indywidualnej, bez wymaganej decyzji pozwolenie na budowę. Obiekt jest konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, parterowy z poddaszem użytkowym oraz dachem dwuspadowym i powierzchnią zabudowy wynoszącą 40,70 m2. Usytuowany został w odległości 1,1 m od granicy z działką nr [...] oraz 2,4m od granicy z działką nr [...] w Z. Pozostałe odległości jego usytuowania względem działek sąsiednich są większe niż 4m. W związku z tym, iż Z. i Z. M. nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej dobudowanego do istniejącego obiektu w 1998r., PINB postanowieniem nr [...] z dnia 04 listopada 2004r. wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na właścicieli obiektu obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 1 marca 2004r., właściwej dokumentacji - w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W dniu 1 marca 2004r. Z. i Z. M. złożyli zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy informujące, iż działka nr [...] w Z. przeznaczona jest pod zabudowę letniskową, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany. Ponieważ przedłożona dokumentacja posiadała braki i nieścisłości, PINB postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2004r., wydanym w oparciu o art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994r., nałożył na Z. i Z. M. obowiązek usunięcia, w terminie do dnia 15 października 2004r., nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej obiektu rekreacyjnego wybudowanego w 1998r. Jednocześnie pouczył inwestorów, że po spełnieniu obowiązku, zostanie wydane postanowienie o opłacie legalizacyjnej w kwocie 15.000,00 zł., zaś brak usunięcia wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości, w określonym w sentencji terminie, skutkować będzie wydaniem decyzji o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego. W dniu 11 października 2004r. Z. i Z. M. wystąpili o przesunięcie terminu uzupełnienia dokumentacji o jeden miesiąc, uzasadniając wniosek trudnościami technicznymi oraz finansowymi. Mając na uwadze fakt, iż Z. i Z. M. do dnia wydania decyzji nie przedłożyli kompletu wymaganej dokumentacji, a więc nie wykonali obowiązku nałożonego wymienionym wyżej postanowieniem, organ nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Od powyższej decyzji odwołali się Z. i Z. M. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, iż przedmiotowy budynek, domek letniskowy – wybudowany zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i sztuką budowlaną, nieposiadający komina oraz ogrzewania, istnieje od 1998r. i przez ten czas nikt nie wnosił zastrzeżeń ani uwag. W ocenie strony odwołującej się, budynek ten nie stwarza zagrożenia ani nie jest uciążliwy dla działek sąsiednich. Usytuowany jest w odległości około 25 m od najbliższego domku letniskowego – dodatkowo jest przesunięty w linii przestrzennej. Budynek stanowi część ich życia – Z. i Z. M. są emerytami, a wydana decyzja jest przejawem nękania starszych ludzi.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia 21 października 2005r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ ustalił, iż pismem z dnia 8 sierpnia 2003r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, w sprawie obiektów budowlanych na działce nr [...] w Z., gmina S. oraz o terminie oględzin. Podczas przeprowadzoneych w dniu 28 sierpnia 2003r. oględzin na przedmiotowej działce, ustalono, że na podstawie decyzji nr [...] z dnia 13 października 1983r. został wybudowany budynek letniskowy. W 1998r. Z. i Z. M. dobudowali do istniejącego obiektu obiekt rekreacji indywidualnej, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy obiekt jest o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, parterowy z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym. Powierzchnia zabudowy wynosi 40,70 m2. Usytuowany został w odległości 1,10 m od granicy z działką nr [...] oraz 2,40 od granicy z działką [...]. Pozostałe odległości jego usytuowania względem działek sąsiednich są większe niż 4 m. Z powodu braku decyzji pozwolenia na budowę dobudowanego obiektu do istniejącego, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 4 listopada 2003r. którym wstrzymał Państwu Z. i Z. M. prowadzenie dalszych robót budowlanych na obiekcie pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej i nałożył na nich obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 01 marca 2004r., zaświadczenia właściwego organu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego: czterech egzemplarzy projektu budowlanego w formie zgodnej z przepisami oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zobowiązani wywiązali się tylko w części z nałożonych obowiązków, przedstawiając w dniu 1 marca 2004r. zaświadczenie nr [...] z dnia 18 listopada 2003r. wydane przez Wójta Gminu o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy S., oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedstawili cztery egzemplarze projektu przedmiotowego obiektu, który nie spełniał warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003r., Nr 120, poz. 1133). Projekt nie zawierał strony tytułowej, brak było również projektu zagospodarowania działki - części opisowej oraz części rysunkowej sporządzonej na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Projektant nie podał numeru uprawnień oraz nie przedłożył zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2004r. nr [...] strona została wezwana do usunięcia stwierdzonych braków w terminie do dnia 15 października 2004r. Zobowiązani nie wywiązali się w pełni z nałożonych na nich obowiązków, zatem zgodnie z art. 48 ust. 4 cytowanej wyżej ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust.3, stosuje się przepis ust. 1 - rozbiórkę obiektu lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji, wskazał, iż w myśl art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane przedmiotowy budynek jest tymczasowym obiektem budowlanym i nie jest wymieniony w art. 29 ust. 1 tej ustawy, a zatem zgodnie z art. 28 tej ustawy wymagał pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję Z. i Z. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu podnieśli, iż decyzja z dnia 13 października 1983r. Nr [...] wydana przez Gminę, udzielająca pozwolenia na budowę, nie ograniczała ich w czasie i dotyczyła całego zamierzenia budowlanego. Prace wykonywane były przez skarżących we własnym zakresie, w sezonie letnim. Montażu przedmiotowego budynku dokonała firma A z S., której dyrektor uznał ich decyzję za aktualną i wystarczającą. Domek – na bloczkach, został wybudowany w ciągu 7 dni. Skarżący byli przekonani, iż wszystko jest zgodne z prawem, w innym wypadku podjęliby stosowne działania. Po 5 latach organ, w wyniku zgłoszenia dokonanego przez skarżących, uzyskał informację, iż zamiast domku o nazwie B przybudowany jest domek o nazwie A. Skarżący wskazali również, iż właściciele domków B jak i A nie posiadają projektów technicznych ponieważ firmy nie udostępniły dokumentacji, z uwagi na to, iż działają na innych zasadach niż typowy proces technologiczny w budownictwie powszechnym. Posiadają jedynie certyfikat. Dla skarżących niezrozumiałe jest postępowanie organów, wszczynających po 5 latach postępowanie administracyjne. W ich ocenie, przedmiotowy budynek stoi już od 7 lat i nikomu nie przeszkadza, spełnia wszelkie prawidła sztuki budowlanej, krajobrazowej i środowiskowej.
Zdaniem skarżących Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien udzielić im wszelkich informacji dotyczących procedury podjętego postępowania. Ponadto organ w ich ocenie złamał przepisy ustawy o ochronie danych osobowych poprzez ujawnienie ich adresu zamieszkania. Wszczęte postępowanie przysporzyło im wrogów wśród sąsiadów. Skarżący czują się pokrzywdzeni i przytaczają szereg okoliczności z ich życia wskazujących na to, iż są praworządnymi obywatelami.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazał organ odwoławczy, iż w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 13 października 1983r. Nr [...] został zbudowany domek letniskowy, przekazany do użytku przez skarżących w czerwcu 1986r. Fakt zakończenia budowy przedmiotowego obiektu i przekazania go do użytku spowodował, iż proces budowlany związany z powyższą decyzją o pozwolenie na budowę został zakończony, tym samym argument o wykonanej dobudowie w 1998r. do istniejącego budynku letniskowego w oparciu o przytoczoną powyżej decyzję jest niezasadny.
W piśmie procesowym z dnia 29 września 2006r. skarżący kwestionują prawdziwość dokumentu przywołanego w odpowiedzi na skargę, twierdzą również, iż dokument ten nie był im znany i nie mogli się do niego ustosunkować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga Z. i Z. M. nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzja ta jest zgodna z prawem.
Wskazany przez organ jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 16 kwietnia 2004r. (Dz. U. Nr 93, poz. 888), stanowi co następuje:
Art. 48 ust. 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Jak wynika z ustaleń obu organów, na działce nr [...] w Z. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 13 października 1983r. został wybudowany obiekt budowlany o przeznaczeniu letniskowym, stanowiący własność Z. i Z. M. Następnie, co jest okolicznością niesporną, w 1998r. (w listopadzie, według treści protokołu oględzin z dnia 28 sierpnia 2003r. k. 21 akt administracyjnych I instancji) Z. i Z. M. dobudowali do tego obiektu budowlanego – kolejny obiekt, o takim samym przeznaczeniu. Obiekt ten, jak wynika z ustaleń organu, jest konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, parterowy z poddaszem użytkowym oraz dachem dwuspadowym i powierzchnią zabudowy wynoszącą 40,70 m2. Usytuowany został w odległości 1,1 m od granicy z działką nr [...] oraz 2,4m od granicy z działką nr [...] w Z. Pozostałe odległości jego usytuowania względem działek sąsiednich są większe niż 4m. Z akt sprawy oraz prawidłowych ustaleń organu wynika, że przedmiotowy obiekt rekreacyjny został dobudowany do obiektu istniejącego bez pozwolenie na budowę.
Tak ustalony stan sprawy oraz brak decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej dobudowanego do istniejącego obiektu w 1998r., spowodował, że organ pierwszej instancji prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne samowolnie wybudowanego obiektu. Obowiązek ten wynikał z treści art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003r., ustalonym nowelą z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. Nr 80, poz. 7180). W konsekwencji, po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania i uzyskaniu z Urzędu Gminy kopii z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (vide: zawiadomienie, kopie dokumentów k. 5-15 akt administracyjnych I instancji), postanowieniem z dnia 4 listopada 2003r. nr [...], podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji wstrzymał roboty budowlane na działce nr [...] w Z. oraz nałożył na właścicieli obiektu obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 1 marca 2004r., zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku zgodności domku z ustaleniami planu – wykonania czterech egzemplarzy projektu budowlanego, właściwej dokumentacji - w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Z akt wynika, że w dniu 1 marca 2004r. Z. i Z. M. złożyli dokumenty określone w opisanym wyżej postanowieniu, obejmujące zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy, iż działka nr [...] w Z. przeznaczona jest pod zabudowę letniskową, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz inwentaryzację budowlaną (vide: k. 33-54 akt administracyjnych I instancji).
Z kolei postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2004r. Nr [...], wydanym w oparciu o art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nałożył na Z. i Z. M. obowiązek usunięcia, w terminie do dnia 15 października 2004r., nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej obiektu budowlanego, nie spełniającej wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczególnego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133). Stwierdzono brak strony tytułowej, brak numeru uprawnień projektanta oraz zaświadczenia, że jest on członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, projekt nie został sprawdzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń, jak również brak projektu zagospodarowania działki – części opisowej i rysunkowej. Opisane postanowienie, doręczone skarżącym 21 września 2004r., zawiera pouczenie, że nieusunięcie wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości, w określonym w sentencji terminie, skutkować będzie wydaniem decyzji o rozbiórce przedmiotowego domku letniskowego, zaś po spełnieniu obowiązku, zostanie wydane postanowienie o opłacie legalizacyjnej, wyliczonej na kwotę 15.000,00 zł.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 11 października 2004r. Z. i Z. M. wnieśli o przesunięcie terminu uzupełnienia dokumentacji o jeden miesiąc, uzasadniając swą prośbę trudnościami technicznymi oraz finansowymi. Jest w sprawie niesporne, że zarówno w dacie zaskarżonej decyzji jak i decyzji z dnia 24 sierpnia 2005r. w przedmiocie nakazu rozbiórki wymienione wyżej braki dokumentacji projektowej nie zostały przez skarżących usunięte.
Stosownie do treści przepisu art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 16 kwietnia 2004r. (Dz. U. Nr 93, poz. 888) właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Natomiast w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 (ust. 3 art. 49).
Zatem jak wynika z treści przytoczonego wyżej przepisu, dopiero spełnienie wymogów określonych w art. 49 ust. 1 otwiera drogę do legalizacji obiektu budowlanego budowanego lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym legalizacja ta musi być jeszcze poprzedzona uiszczeniem stosownej opłaty legalizacyjnej.
Natomiast badanie kompletności projektu budowlanego odbywa się według treści art. 34 Prawa budowlanego oraz przepisów powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Właściwy organ stwierdza przy tym między innymi, czy projekt budowlany wykonała osoba legitymująca się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi. W razie stwierdzenia naruszenia wymogów określonych w art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości w odpowiednim terminie, postanowieniem, z zagrożeniem wydania nakazu rozbiórki obiektu (por. Komentarz do Prawa budowlanego pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 513-515). Jak wynika z przytoczonych wyżej ustaleń organu oraz akt sprawy, opisana droga legalizacyjna oraz związany z tym tryb postępowania w niniejszej sprawie zostały zachowane.
Zarzuty skargi odnoszą się głównie do kwestionowania obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego dobudowanego do istniejącego obiektu w roku 1998, ponieważ jak twierdzą skarżący decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 13 października 1983r. nie była ograniczona w czasie i obejmowała całe zamierzenie inwestycyjne. Tak sformułowane zarzuty, a w szczególności twierdzenia, iż prace budowlane na podstawie wymienionej decyzji były wykonywane cały czas, że na przedmiotowej działce postawiona została tylko altana, a "skonsumowanie" decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło dopiero w roku 1998, gdy dobudowany do obiektu istniejącego został sporny obiekt (domek letniskowy typu A), nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Z treści protokołu oględzin, podpisanego przez skarżących bez zastrzeżeń, wynika, że "w 1998r. w listopadzie właściciele, państwo M., dobudowali do istniejącego domku letniskowego domek letniskowy typu A. Na budowę – rozbudowę przedmiotowego domku (...) nie posiadają stosownej decyzji na budowę" (vide: protokół oględzin k. 21 akt administracyjnych I instancji). W piśmie skierowanym do organu w dniu 1 marca 2004r. skarżący piszą między innymi, iż sprzedaż domku typu A producent zaoferował im wraz z "dobudową domku na działce". Powołują się także na wydaną uprzednio decyzję o pozwoleniu na budowę, w ramach której zrealizowali "mały domek oraz takie przedsięwzięcia jak: prąd, woda, szambo, ogrodzenie". Podobnie w piśmie nazwanym "Objaśnienie do decyzji [...] z dnia 20.04.1999r." skarżący wskazują, że domek A dobudowany został do "istniejącego domku na działce" (vide: pisma k. 35, 54, zdjęcia k. 24 akt administracyjnych I instancji). Zatem wskazana okoliczność spornej dobudowy do już istniejącego obiektu (będącego w istocie domkiem letniskowym, co potwierdzają sami skarżący) nie była w toku postępowania administracyjnego kwestionowana.
W kontekście powyższych rozważań prawidłowo ustalił organ, iż skarżący nie posiadali na sporną budowę decyzji o pozwoleniu na budowę, przyjmując, iż opisany w decyzji obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego. Stosownie do treści wymienionego wyżej przepisu jednym z rodzajów obiektu budowlanego tymczasowego jest obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Z niespornych ustaleń organu wynika zaś, że przedmiotowy drewniany domek typu A jest nietrwale związany z gruntem.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 wprowadzających zwolnienia od tego obowiązku. Przepis art. 29 wskazuje obiekty budowlane, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz wymienia roboty budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę. Z kolei art. 30 wymienia, która z budów oraz robót budowlanych określonych w art. 29 podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Do robót budowanych Prawo budowlane w art. 3 pkt 7 zalicza budowę a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Natomiast według art. 3 pkt 6, ilekroć w ustawie jest mowa o budowie należy przez to rozumieć wykonanie obiektu budowlanego, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu budowlanego. Wśród obiektów budowlanych, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1), ani wśród robót budowlanych, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2) nie mieści się obiekt budowlany wykonany przez skarżących, a dobudowany do obiektu istniejącego.
Cytowane wyżej przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji przewidują możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, co oznacza, że postępowanie w przedmiocie rozbiórki musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym przewidzianym w art. 48 ust. 2 tej ustawy. Tak też organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie uczynił, nakładając na inwestorów i właścicieli obowiązki określone kolejno opisanymi wyżej postanowieniami: z dnia 4 listopada 2003r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, z dnia 25 sierpnia 2004r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 (vide: postanowienia k. 25 i 57 akt administracyjnych I instancji) i postępowanie to należy zaaprobować. W ocenie Sądu prawidłowo wskazał organ odwoławczy jako materialną podstawę prawną decyzji art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, przy czym w niniejszej sprawie rozbiórka jest przede wszystkim skutkiem nieusunięcia w terminie nieprawidłowości wskazanych w opisanym postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2004r., a zatem na podstawie cytowanego wyżej art. 49 ust. 3. Brak odwołania się do przepisu art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, aczkolwiek wadliwe, nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
W tym kontekście nie mają znaczenia prawnego argumenty dotyczące braku wiedzy inwestorów o obciążającym ich obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy też o informacjach uzyskanych od właściciela przedsiębiorstwa wykonującego domki letniskowe co do ważności pozwolenia na budowę.
Nie potwierdza się zarzut skargi co do tego, że upłynęło pięć lat od daty budowy do daty wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Sporny obiekt budowlany, jak wynika z treści protokołu oględzin z dnia 28 sierpnia 2003r. oraz z notatki urzędowej z dnia 5 maja 2003r. sporządzonej z udziałem skarżących, wykonany został w listopadzie 1998r., natomiast postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało w maju 2003r., na skutek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego przez urząd gminy, zaś o wszczęciu postępowania strona skarżąca powiadomiona została pismem odebranym w dniu 18 sierpnia 2003r. (vide: notatka i pisma k. 2, 3, 18 akt administracyjnych instancji).
Natomiast kwestionowany przez skarżących w toku postępowania przed sądem dokument pod nazwą "Ewidencja ruchu budowlanego" (w aktach administracyjnych II instancji) przywołany został przez organ odwoławczy jako dowód dopiero w odpowiedzi na skargę. Analiza korespondencji między powiatowym a wojewódzkim inspektorem nadzoru budowlanego wskazuje, że fotokopia tego dokumentu dosłana została do organu odwoławczego w dniu 16 grudnia 2005r., a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji. Dowód ten nie stanowi, jak wynika z akt sprawy, elementu ustalonego stanu faktycznego. Ocena tego dowodu dokonana w odpowiedzi na skargę pozostaje zatem bez znaczenia prawnego, bowiem pismo organu skierowane do sądu nie jest decyzją administracyjną. Sąd administracyjny bada sprawę według stanu faktycznego ustalonego zaskarżoną decyzją, w świetle powyższego zarzuty skarżących podniesione w piśmie procesowym z dnia 29 września 2006r. a dotyczące braku możliwości wypowiedzenia się co do spornego dowodu w toku postępowania administracyjnego nie mogą zostać uwzględnione.
Niezasadne są zarzuty odnoszące się do ochrony danych osobowych. Prawidłowy tok postępowania administracyjnego wymaga ustalenia danych osobowych osób, które mogą być stronami tego postępowania oraz adresów, pod które należy kierować korespondencję. Takie informacje znajdują się w aktach sprawy administracyjnej, dostępnych dla stron postępowania administracyjnego. Natomiast zgłoszony zarzut nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej.
Również podnoszone w skardze zasługi skarżących pozostają prawnie obojętne w sprawie samowoli budowlanej.
Mając na względzie powyższe i uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło