II SA/Gd 1065/02

Dnia 27 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 22 marca 2002 roku sygn. akt [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 listopada 2000r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego A. G. 20 /dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 16 października 2000 r. skarżący – A. G. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o "zmianę przeznaczenia należącego do niego samochodu marki Polonez Caro nr rej. [...] z ciężarowego uniwersalnego na osobowy". W uzasadnieniu wskazał, że nabywając pojazd nie zauważył wpisu w dowodzie rejestracyjnym poprzedniego właściciela, dotyczącego jego rodzaju i przeznaczenia. Skarżący podniósł, że dokonując oględzin auta przed zakupem był przekonany, że jest to samochód osobowy. Do wniosku dołączył opinię techniczną nr [...] z dnia 11 października 2000 r. wykonaną przez Biuro Ekspertów "A" s.c. w G.; zaświadczenie Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów "B" s.c. w G. z dnia 16 października 2000 r. nr [...] o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z załącznikiem zawierającym opis zmian dokonanych w pojeździe oraz kopię dowodu rejestracyjnego serii AAA nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta [...] na ww. samochód. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, decyzją z dnia 16 listopada 2000 r. wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) Prezydent Miasta [...] odmówił zmiany rodzaju ww. pojazdu z ciężarowego uniwersalnego na osobowy. W odwołaniu od powyższej decyzji A. G. ponownie zwrócił się - jak to określił - o zmianę rodzaju pojazdu, przedstawiając podejmowane w tym celu działania oraz historię zakupu przedmiotowego samochodu. Decyzją z dnia 22 marca 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 68 st. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że konanie rejestracji pojazdu następuje w drodze decyzji administracyjnej. Konsekwencją takiej decyzji jest wydanie dowodu rejestracyjnego. Oznacza to, ze każdą zmianę treści dowodu rejestracyjnego należy traktować jako zmianę decyzji administracyjnej. Z § 7 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz.632 ze zm.), odsyłającego do załącznika nr 2, wynika, iż dowód rejestracyjny ( a zatem też decyzja rejestracyjna) zawiera w swej treści wskazanie (określenie) rodzaju i przeznaczenia danego pojazdu. Z kolei z § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wynika, iż w przypadku zawiadomienia o zmianie danych technicznych pojazdu zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym (innych niż wynikających z wymiany nadwozia/podwozia lub silnika), do zawiadomienia dołącza się dokument potwierdzający, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. Zdaniem organu, w świetle § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia dokument (tj. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wydane przez uprawnionego diagnostę - stację kontroli pojazdów) nie może stanowić miarodajnego dowodu na okoliczność wprowadzenia zmiany dotychczas określonego w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, gdyż elementy te nie stanowią warunków technicznych pojazdu podlegających kontroli diagnostów. Wprowadzenie takich zmian — w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego - winno nastąpić po przeprowadzeniu procedury homologacyjnej określonej w szczególności w art.68 ust.1-12, art. 72 ust.1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisach rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów (Dz.U. Nr 91 poz.1039 ze zm.) Art. 68 ust.9 cytowanej ustawy wskazuje, iż producent lub importer w razie wprowadzenia zmian w typie (a więc też w zakresie rodzaju i przeznaczenia) pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji ma obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji, przy czym za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu (art.68 ust.2 ustawy). Z kolei z treści § 3 pkt 9 cytowanego rozporządzenia z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów jednoznacznie wynika, że określenie "producent" oznacza podmiot odpowiedzialny za wszystkie aspekty procesu homologacji typu oraz zapewnienie zgodności produkcji. Z tego wynika, iż przy dokonywaniu zmiany w typie pojazdu (a więc w zakresie jego rodzaju i przeznaczenia) obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji ciąży na podmiocie dokonującym takiej zmiany i dopiero spełnienie tego wymogu umożliwi właścicielowi zarejestrowanie pojazdu lub — jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - wprowadzenie zmiany (dotyczącej rodzaju i przeznaczenia pojazdu) w dowodzie rejestracyjnym. W uchwale z dnia 23.10.2004 r. podjętej w składzie 5 sędziów (sygn. akt OPK 17/00 ONSA 2001/2/62) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż zmiany rodzaju pojazdu (a co za tym idzie jego przeznaczenia) nie można w żadnym razie traktować mniej rygorystycznie niż określonego w art. 68 ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. obowiązku uzyskania nowego świadectwa homologacji przy zmianie przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, na przykład lampki kierunkowskazu o której mowa w § 3 pkt 8 rozporządzenia z dnia 7 października 1999 r. W tych okolicznościach organ II instancji stwierdził, że przedłożone przez skarżącego dowody w postaci zaświadczenia z 16.10.2000 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu marki Polonez Caro o nr rej. [...] wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz opinii technicznej z dnia 11.10.2000 r. nie mogą - wobec konieczności uzyskania świadectwa homologacyjnego - stanowić dokumentów uzasadniających legalizację zmiany dowodu rejestracyjnego w zakresie rodzaju i przeznaczenia przedmiotowego pojazdu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. G. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zarzucając m.in., iż rozstrzygnięcia organów administracji są dla niego krzywdzące i niezgodne z prawem. W szczególności podniósł, że w piśmie z dnia 16 października 2000 r. nie informował o zmianach dokonanych w samochodzie lecz wystąpił z wnioskiem o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym w zakresie przeznaczenia pojazdu a organ odwoławczy nie odniósł się do przedstawionej opinii technicznej dnia 11 października 2000 r. Do pisma procesowego z dnia z 12 maja 2002 r. nadesłanego do Sądu po wniesieniu skargi A. G. dołączył kopię pisma Daewoo-FSO Motor S.A. z dnia 18 kwietnia 2002 r. nr [...], informującego, że przedmiotowy samochód marki Polonez został wydany od producenta jako samochód osobowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. skarżący oświadczył, iż według jego wiedzy przedmiotowy samochód nigdy nie posiadał homologacji na samochód ciężarowy, a zatem poprzednia rejestracja samochodu z takim przeznaczeniem była nieprawidłowa a ponadto samochód nigdy nie był poddawany przeróbkom pozwalającym na uznanie go za samochód ciężarowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ rozpatrujące sprawę organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Złożenie przez A. G. wniosku z 16 października 2000 r. spowodowało wszczęcie postępowania w indywidualnej sprawie rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji. Skoro ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) nie wyłącza stosowania w niej kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie w niniejszej sprawie normuje ten kodeks. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Ze wskazanych przepisów wynika obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego obejmuje również ustalenie przez organy administracji treści rzeczywistego żądania strony. Treść żądania wyznacza bowiem stosowaną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości. Wbrew wskazanym zasadom i regułom organy administracji nie wyjaśniły w pełni treści żądania skarżącego zawartego w piśmie z dnia 16 października 2000 roku. Wobec zarzutu podniesionego w skardze, iż nie informował on o zmianach dokonanych w samochodzie lecz wystąpił z wnioskiem o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym w zakresie przeznaczenia pojazdu, zasadnym było wezwanie skarżącego przez organ do sprecyzowania wniosku. Należy bowiem podkreślić, że istnieje zasadnicza różnica pomiędzy żądaniem zmiany danych zawartych dowodzie rejestracyjnym w części dotyczącej rodzaju i przeznaczenia pojazdu a zawiadomieniem organu o dokonanych zmianach technicznych w pojeździe. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia wątpliwości nasuwąjących się w związku z dowodami przedłożonymi przez stronę skarżącą. Na podstawie materiału dowodowego trudno bowiem jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący istotnie wprowadził zmiany w przedmiotowym pojeździe, o których mowa w art.68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym. Powyższe ma istotne znaczenie ze względu na to, że wprowadzenie zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji powoduje obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny również ocenić dowód przedstawiony na etapie stępowania przed sądem administracyjnym w postaci pisma Daewoo-FSO Motor S.A. z dnia 18 kwietnia 2002 r. nr [...], informującego skarżącego, że przedmiotowy samochód marki Polonez został wydany od producenta jako samochód osobowy. Może to oznaczać konieczność zbadania podstaw do wznowienia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu wobec kolejnych właścicieli przedmiotowego pojazdu, a co najmniej - zbadania - czy kiedy pojazd uzyskał homologację na samochód ciężarowy. Od 1996 roku samochód rejestrowany był w G. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, z tym że ponieważ art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1271 ze zm.) nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) Nie orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie podlega wykonaniu.