II SA/Gd 1065/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi J z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 września 2023 r. nr GD.RUZ.4219.34.2023.1.IG w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dotyczącej ujęcia wód podziemnych. oddala skargę. Skarga J. Sp. z o. o. (dalej jako skarżąca spółka) na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 września 2023 r. o nr GD.RUZ.4219.34.2023.1.IG w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dotyczącej ujęcia wód podziemnych, została wniesiona w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia 30 kwietnia 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał decyzję o nr GD.ZUZ.5.4100.217.2020.PG w której ustanowił strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej ujęcia wód podziemnych - studni głębinowej nr 1 należącego do firmy J. Sp. z o.o., zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], gmina O. Strefę ochronną, której kształt stanowi kwadrat o wymiarach 6,0m x 6,0m objęte jest ujęcie, położone w jej centrum oraz otaczający je pas gruntu liczony wokół ujęcia w odległości 3,0 m od osi obudowy studni. Decyzja ta zawiera pouczenie, że od niniejszej decyzji służy Stronom odwołanie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w terminie 14 dni od jej doręczenia, z zastrzeżeniem w pkt. 2. Zastrzeżenie to otrzymało treść: Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (dalej w treści zwanej "ustawa COVID"), dodanego art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 i 568) – w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminu na złożenie odwołania nie rozpoczyna się. Termin 14 dni na odwołanie decyzji liczony będzie więc od dnia odwołania wyżej wymienionych stanów. Jeżeli jednak odwołanie od decyzji zostanie wniesione w okresie wyżej wymienionych stanów to czynność ta będzie również skuteczna. Skarżąca spółka z dniem 12 lipca 2023r. przesłała do Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie". W piśmie tym skarżąca spółka wskazuje, że wnosi odwołanie od decyzji organu I instancji o nr GD.ZUZ.5.4100.217.2020.PG, a w odwołaniu wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, że decyzję doręczono jej w dniu 11 maja 2020 r., natomiast z pouczenia od decyzji wynika, że przysługuje od decyzji odwołanie w terminie 14 dni, jednakże termin ten liczony jest o dnia odwołania stanu epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, co ostatecznie nastąpiło z dniem 1 lipca 2023 r. na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Organ I instancji pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r. przekazał pismo strony skarżącej wraz z aktami sprawy do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Organ uznał, że odwołanie nie wnosi nowych okoliczności w sprawie i nie znajduje przesłanek do uchylenia lub zmiany wydanej decyzji w trybie art. 132 kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 19 września 2023 r. organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do etapu rozpatrywania odwołania jest obowiązany zweryfikować jego dopuszczalność oraz zachowanie terminu do jego złożenia. Organ wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję o znaku GD.ZUZ.5.4100.217.2020.PK z dnia 30 kwietnia 2020 r. została odebrana z dniem 11 maja 2020 r.. Odwołanie zostało złożone w dniu 12 lipca 2023 r. (data stempla pocztowego). Odwołanie zostało też wniesione bez prośby o przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepisy wprowadzające zawieszenie terminów procesowych i sądowych weszły w życie dopiero 31 marca 2020 r., jednak zgodnie z art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r. uchylony został art. 15zzr i art. 15zzs ustawy z 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), więc terminy zaczęły biec od 24 maja 2020 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 08 czerwca 2020 r.. W związku z tym organ II instancji uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznał za bezsporne. Na postanowienie to skarżąca spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuciła: - naruszenie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej jako k.p.a., w zw. z art. 7, 77, 112 i 126 k.p.a. oraz w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1478) poprzez stwierdzenie przez organ uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, gdy w istocie odwołanie wniesione zostało w terminie zgodnym z pouczeniem załączonym do zaskarżonej decyzji; - naruszenie art. 6, 8 i 9 k.p.a. przejawiające się w obciążaniu strony skutkami błędnego pouczenia o terminie do wniesienia odwołania od decyzji, gdy to rolą organu było takie sformułowanie pouczenia, by zastosowanie się do niego nie mogło wywołać dla strony negatywnych skutków procesowych w postaci uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie organowi rozpatrzenie odwołania skarżącej oraz zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca spółka tłumaczy, że w pouczeniach załączonych do decyzji, w pkt 1 organ I instancji podniósł, że od decyzji przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od daty jej doręczenia z zastrzeżeniem pkt 2, w którym poinformowano stronę, że na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 374 i 568) w okresie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminu nie rozpoczyna się, a termin 14 dni liczony na odwołanie od decyzji liczony będzie od dnia odwołania wyżej wymienionych stanów. Jako że decyzję dostarczono 11 maja 2020 r. a stan zagrożenia epidemiologicznego odwołano 1 lipca 2023 r. to bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 1 lipca 2023 r.. Skarżąca spółka wskazuje, że nie sposób zgodzić się z ustaleniami dokonanymi przez organ II instancji w zakresie w którym stwierdzają, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 24 maja 2020 r., a upłynął 8 czerwca 2020 r. w związku z uchyleniem art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 374 i 568). Skarżąca spółka podnosi, że gdyby decyzja organu I instancji zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od odwołania stanu epidemicznego wywołanego COVID-19 lub uchylenia art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 374 i 568), w zależności od tego co nastąpi pierwsze, skarżąca spółka nie miała by żadnych wątpliwości, że obowiązkiem jej jest bieżące i uważne śledzenie monstrualnych ilości zmian do wieloliterowych artykułów wyżej wymienionej ustawy. Wskazuje ona, że jest przeciętnym, prywatnym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, nie jest natomiast częstym adresatem orzeczeń organów administracji publicznej czy samorządowej, nie jest pasjonatem zmian w prawie związanych z COVID-19, instytucją publiczną związaną z działalnością prawodawczą czy profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym i organ nie miał żadnych podstaw oczekiwać, by to skarżąca spółka brała poprawkę na nieprecyzyjne czy wręcz błędne pouczenia organu niższego rzędu sporządzane w oderwaniu od wskazania wynikającego z art. 107 §1 pkt 7 k.p.a. To, zdaniem skarżącej spółki, przede wszystkim obowiązkiem organu wydającego decyzję jest znajomość obowiązującego prawa i rzetelne pouczanie stron o przysługujących im prawach i obowiązkach. Skarżąca spółka wskazuje, że okoliczność błędnego sformułowania pouczenia nie podlega wątpliwości, a została ona całkowicie pominięta przez organ II instancji. Zdaniem skarżącej spółki skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek rozpatrzenia środka odwoławczego bez potrzeby odsyłania strony na inną drogę ochrony prawnej, jak chociażby wniosek o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 września 2023 r. w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dotyczącej ujęcia wód podziemnych. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775) – dalej jako K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast art. 129 § 3 stanowi, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. W dniu wydania decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ustanawiającej strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej ujęcia wód podziemnych - studni głębinowej nr [..] należącego do firmy J. Sp. z o.o., zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], gmina O., to jest 30 kwietnia 2020 r. obowiązywał przepis art. 15zzs ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) stanowiąc, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast art. 15zzs ust. 7 tej ustawy określał, że czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach i kontrolach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. Dlatego też w ocenie Sądu pouczenie zawarte wskazanej decyzji I instancji było prawidłowe, odpowiadając wymogom art. 107 § 1 pkt 7 w związku z art. 129 § 3 K.p.a. Natomiast już po wydaniu wzmiankowanej decyzji, na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 uchylono art. 15zzs (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Przepis ten wszedł w życie 16 maja 2020 r. (art. 76 ustawy). Stosownie zaś do art. 68 ust. 6 tejże ustawy terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W związku z tym, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 11 maja 2020 r., termin na wniesienie odwołania rozpoczął bieg w dniu 23 maja 2020 r., a kończył w dniu 8 czerwca 2020 r. Zatem odwołanie skarżącej wniesione za pośrednictwem Poczty Polskiej 12 lipca 2023 r. wniesione zostało po terminie określonym przywołanymi przepisami. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem organ odwoławczy zgodnie z art. 134 K.p.a. był obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminowi wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sad na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekał w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 3 tej ustawy. .