II SA/Gd 1070/23

WyrokWSA w Gdańsku2024-07-10

Skład orzekający: Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz, Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić ostateczną decyzję o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli nie zachodzą przesłanki określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a dłużnik nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego w co najmniej 50% w każdym miesiącu przez okres ostatnich 6 miesięcy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli nie zostały spełnione przesłanki określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w szczególności, gdy dłużnik nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego w co najmniej 50% w każdym miesiącu przez okres ostatnich 6 miesięcy. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem uznaniowym, ale jego zastosowanie jest ograniczone przez przepisy prawa materialnego, które w sposób jednoznaczny określają przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, co skutkowało zatrzymaniem prawa jazdy. Po zwolnieniu z aresztu i zarejestrowaniu się jako bezrobotny, skarżący złożył wniosek o uchylenie decyzji uznającej go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, wskazując na brak spełnienia przesłanek, w tym nieuiszczanie co najmniej 50% zasądzonych alimentów w każdym miesiącu przez ostatnie 6 miesięcy. Skarżący kwestionował te ustalenia, powołując się na płacenie alimentów w przeszłości i trudną sytuację życiową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J.S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 października 2023 r. nr SKO Gd/5565/23 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Skarga J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 października 2023 r., nr SKO Gd/5565/23, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 16 kwietnia 2018 r., nr GCŚ/002741/D-UZN/04/2018, uznał skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Następnie, decyzją z dnia 8 listopada 2018 r. Prezydent Miasta Gdańska orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy do czasu otrzymania wniosku właściwego organu dłużnika alimentacyjnego po stwierdzeniu ustania przyczyny zatrzymania prawa jazdy. W dniu 21 sierpnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie decyzji uznającej go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz o zwrot zatrzymanego mu prawa jazdy. Skarżący wskazał przy tym, że w dniu 11 lutego 2019 r. został aresztowany. Z aresztu zwolniono go w dniu 2 lutego 2023 r. Ostatecznie został uniewinniony. W tym okresie zostały zasądzone alimenty na pozostałą dwójkę jego dzieci – S. i K. S. W dniu 2 marca 2023 r. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Z uwagi na wieloletnią izolację w areszcie nie mógł podjąć zatrudnienia i wywiązywać się z obowiązków alimentacyjnych. Skarżący wskazał, że na pierwsze dziecko – W. nie jest w stanie płacić połowy wysokości alimentów, jak tego wymaga ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w celu zwrotu prawa jazdy. W ocenie skarżącego, uznanie go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, gdy był niezdolny do płacenia alimentów, jest decyzją nieuczciwą i niesłuszną. Nadto, w piśmie z dnia 24 sierpnia 2023 r. skarżący wskazał, że złożył oświadczenie majątkowe i udzielił wywiadu środowiskowego. Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 14 września 2023 r., nr GCŚ/DNA/003741/D-UZN/09/2023, wydaną na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) a także art. 5 ust. 3 i 3a, art. 8b i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2023 r., poz. 1300 ze zm.), odmówił uchylenia decyzji z dnia 16 kwietnia 2018 r. uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie sprzeczne z art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz z art. 133 § 1 kodeksu rodzinno - opiekuńczego byłoby uchylenie decyzji z dnia 16 kwietnia 2018 r. Co prawda, w dniu 21 sierpnia 2023 r. skarżący złożył oświadczenie majątkowe oraz przeprowadzono z nim wywiad alimentacyjny, a także zarejestrował się w Gdańskim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, jednakże w dalszym ciągu dłużnik nie wypełnia swego obowiązku alimentacyjnego przynajmniej w wysokości 50% zasądzonych alimentów, co też sam potwierdził w złożonym wniosku z dnia 21 sierpnia 2023 r. Zatem za uchyleniem decyzji uznającej dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie przemawia ani słuszny interes dłużnika, gdyż w jego słusznym interesie jest dostarczanie środków utrzymania swoim dzieciom, ani też uchylenie wskazanej decyzji nie jest w interesie społecznym, albowiem niealimentowanie swoich dzieci przez dłużnika przerzuca jego obowiązek alimentacyjny na państwo a więc na wszystkich obywateli. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i zarzucając jej: - obrazę prawa materialnego tj. art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegającą na błędnym utrzymaniu tezy, że skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym w sytuacji, gdy w dniu 21 sierpnia 2023 r. wykazał dokumenty wskazujące na wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego wobec córki W., poprzez wskazanie wydruków z rachunku bankowego oraz oświadczeniem samej W., co zostało zignorowane przy podejmowaniu decyzji o uchyleniu decyzji zatrzymującej prawo jazdy; - błąd w ustaleniu, że skarżący jest osobą uchylającą się i wydanie na tej podstawie decyzji o cofnięciu prawa jazdy, gdy skarżący płacił alimenty córce W. do lutego 2019 r., co wykazał, przedstawiając oświadczenie W. o spłacie alimentów oraz wydruki z konta bankowego, składając wniosek o zwrot prawa jazdy; - błąd we właściwym pojęciu terminu uchylający się, w sytuacji gdy skarżący nie uchylał się a jedynie nie płacił w sposób regularny w wyniku pozbawienia wolności i tymczasowego braku pracy, co nie należy uznawać za złą wolę z jego strony a wedle wykładni języka polskiego uchylać się oznacza rozmyślnie nie wypełnić czegoś, w tym przypadku płacenia alimentów, a skarżący przedstawił dokumenty, że płacił alimenty; - błąd w ustaleniu faktycznym, że skarżący jest uchylającym się od alimentów wobec małoletnich dzieci K., S. i N. w sytuacji, gdy w tym czasie przebywał w Areszcie Śledczym i to niewinnie, o czym orzekł Sąd Okręgowy w Gdańsku IV Wydział Karny w dniu 1 czerwca 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV 64/20 i do czasu przebywania na wolności cały czas płacił alimenty na wszystkie dzieci a uznanie go, że jest uchylającym się jest niezgodne ze stanem faktycznym; skarżący nie płacił bo był pozbawiony wolności i nie pracował, bo nie wyrażał na to zgody Dyrektor. Skarżący podkreślił przy tym, że w dniu 21 sierpnia 2023 r. złożył oświadczenie majątkowe, udzielił wywiadu alimentacyjnego i wskazał, że jest zarejestrowany jako bezrobotny w Urzędzie Pracy. Zasądzone alimenty wobec córki W. płacił w stopniu, który umożliwiał mu stan finansowy. W okresie od listopada 2017 r. do lutego 2019 r. płacił średnio miesięcznie 446 zł z 650 zł zasądzonych alimentów. Zadłużenie w płaceniu alimentów powstało z uwagi na pobyt w izolacji Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 10 października 2023 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2023 r., poz. 1300), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie przewidują uchylenia ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ustawa ta w art. 5 ust. 6 w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa natomiast przesłanki uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z art. 5 ust. 6 uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi zmiana statusu dłużnika alimentacyjnego. W świetle powyższego zależność decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skutkuje tym, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie może mieć bytu prawnego bez decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium podkreśliło przy tym, że w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że decyzja organu I instancji z dnia 16 kwietnia 2018 r. jest decyzją związaną i znajduje wsparcie w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie, prowadzącym do prawidłowego zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. uznania odwołującego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium po analizie całości akt sprawy podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie brak jest interesu społecznego i słusznego interesu strony, o którym mowa w art. 154 § 1 k.p.a. przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej. W ocenie Kolegium, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by zachodziły wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające interes społeczny i słuszny interes strony, a które uzasadniałyby - zgodnie z żądaniem skarżącego - uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 16 kwietnia 2018 r. Kolegium zgodziło się przy tym z twierdzeniem organu I instancji, że złożenie przez skarżącego oświadczenia majątkowego oraz przeprowadzenie z nim wywiadu alimentacyjnego, a także zarejestrowanie się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna nie powoduje, że spełnia on wszystkie przesłanki określone w art. 5 ust. 6 powołanej ustawy, bowiem w dalszym ciągu nie wypełnia swojego obowiązku alimentacyjnego przynajmniej w wysokości 50% zasądzonych alimentów. Dopiero, gdy skarżący spełni ten warunek organ I instancji będzie zobligowany do wystąpienia do właściwego starosty o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy a następnie po wydaniu ostatecznej decyzji uchylającej decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy będzie możliwe usunięcie z obrotu prawnego, we właściwym trybie, ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. We wniesionej do Sądu skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając: - obrazę prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegającą na błędnym utrzymaniu tezy, że skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym w sytuacji, gdy w dniu 21 sierpnia 2023 r. wykazał dokumenty wskazujące na wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego wobec córki W. poprzez wskazanie wydruków z rachunku bankowego oraz oświadczeniem samej W. co zostało zignorowane przy podejmowaniu decyzji o uchyleniu decyzji zatrzymującej prawo jazdy; - błąd w ustaleniu, że skarżący jest osobą uchylającą się i wydanie na tej podstawie decyzji o cofnięciu prawa jazdy, gdy skarżący płacił alimenty córce W. do lutego 2019 r., co wykazał, przedstawiając oświadczenie W. o spłacie alimentów oraz wydruki z konta bankowego składając wniosek o zwrot prawa jazdy; - błąd we właściwym pojęciu terminu uchylający się, w sytuacji gdy skarżący nie uchylał się a jedynie nie płacił w sposób regularny w wyniku pozbawienia wolności i tymczasowego braku pracy, co nie należy uznawać za złą wolę jego osoby a wedle wykładni języka polskiego uchylać się oznacza rozmyślnie nie wypełnić czegoś w tym przypadku płacenia alimentów, jednak skarżący przedstawił dokumenty, że płacił alimenty; - błąd w ustaleniu faktycznym, że skarżący jest uchylającym się od alimentów wobec małoletnich dzieci: K., S. i N. w sytuacji, gdy w tym czasie przebywał w Areszcie Śledczym i to niewinnie, o czym orzekł Sąd Okręgowy w Gdańsku IV Wydział Karny w dniu 1 czerwca 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV 64/20, do czasu przebywania na wolności cały czas płacił alimenty na wszystkie dzieci a uznanie go, że jest uchylającym się jest niezgodne ze stanem faktycznym, skarżący nie płacił, bo był pozbawiony wolności i nie pracował, bo nie wyrażał na to zgody Dyrektor. W odpowiedzi na skargę skarżący wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 10 lipca 2024 r. skarżący oświadczył, że nie ma możliwości wypełnienia zobowiązań alimentacyjnych na poziomie 50%. Wskazał, że krzywdzące jest zabranie mu prawa jazdy a ustawa z 2015 r. wydaje mu się niezgodna z Konstytucją. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku 10 października 2023 r. jest zgodna z prawem. Mocą tej decyzji, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 21 sierpnia 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 14 września 2023 r. orzekającą o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 16 kwietnia 2018 r. uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Niewątpliwie przy tym z akt sprawy wynika, że decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 16 kwietnia 2018 r. uznano skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych a decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 8 listopada 2018 r. orzeczono o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy do czasu otrzymania wniosku właściwego organu dłużnika alimentacyjnego po stwierdzeniu ustania przyczyn zatrzymania prawa jazdy. Wniosek skarżącego z dnia 21 sierpnia 2023 r. orzekające w sprawie organy prawidłowo rozpoznały w trybie art. 154 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Prowadzenie postępowania w trybie art. 154 k.p.a. pozwala bowiem na weryfikację decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Uchylenie bądź zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie jest oparte na dwóch przesłankach wyrażających się w stwierdzeniu, że za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 154 lub 155 k.p.a.) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Warszawa 2011, str. 600 wraz z powołanym tam orzecznictwem, a także wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1996 r., sygn. akt III SA 1207/95, LEX nr 27431). Przedmiotem postępowania w tym trybie nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ale przeprowadzenie weryfikacji tej decyzji w odniesieniu do tego czy za jej zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2024/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo decyzja wydawana na podstawie art. 154 k.p.a. jest decyzją uznaniową i można nią zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny, lub gdy przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 833/19; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 148/17, LEX nr 2335518 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwencją wyłączenia trybu przewidzianego w tym przepisie w odniesieniu do decyzji "związanych" (to jest takich w których nie występuje luz decyzyjny ani wybór w zakresie rozstrzygnięcia) jest też to, że zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z obowiązującymi przepisami (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1440/13, https://orzeceznia .nsa.gov.pl). Innymi słowy, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu - co należy szczególnie zaakcentować - normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. uwarunkowana jest bowiem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. W odniesieniu do przesłanek zmiany czy uchylenia decyzji ostatecznej w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że nie można uznać za słuszny interes strony jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczna decyzją (wyrok WSA z dnia 5 października 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 428/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony, przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią krzywdzie lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 428/10, https://orzeceznia.nsa.gov.pl). Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być zatem interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a. należy w związku z tym przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie tego przepisu może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien luz decyzyjny. Tylko w obszarze tego luzu decyzyjnego wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Natomiast w przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, nie ma możliwości dokonania zmiany na podstawie art. 154 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że w niniejszej sprawie brak jest interesu społecznego i słusznego interesu strony przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej z dnia 16 kwietnia 2018 r. orzekającej o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która to sprawa jest przedmiotem kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji. Przy tym wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może nastąpić jedynie na wniosek organu właściwego dłużnika. Organ może wystąpić z takim wnioskiem w sytuacji m.in. zarejestrowania się dłużnika w urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy oraz gdy dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich sześciu miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Ponadto, uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nastąpi, gdy zobowiązany do alimentacji utraci status dłużnika alimentacyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Stosownie zaś do treści art. 5 ust. 3 tej ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Nadto, zgodnie z treścią art. 5 ust. 3a tej ustawy decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Niewątpliwie zatem jedynie w przypadku odpadnięcia przesłanek, o których mowa w przepisie art. 5 ust. 3 i 3a powołanej ustawy, decyzję o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych można by wyeliminować z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika zaś bezspornie, że w dniu 21 sierpnia 2023 r. skarżący złożył oświadczenie majątkowe oraz przeprowadzono z nim wywiad alimentacyjny, a także zarejestrował się w Urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Jednakże, skarżący w dalszym ciągu nie wypełnia swojego obowiązku alimentacyjnego przynajmniej w wysokości 50% zasądzonych alimentów, na co wskazuje znajdujące się w aktach sprawy podsumowanie przedstawiające stan zadłużenia z tytułu funduszu alimentacyjnego a co skarżący potwierdził również na rozprawie, która odbyła się w dniu 10 lipca 2024 r. przed tutejszym Sądem. Bez znaczenia dla sprawy w tym kontekście jest podnoszona przez skarżącego w odwołaniu i skardze okoliczność, że w okresie od listopada 2017 r. do lutego 2019 r. średnia wpłaconych przez niego kwot alimentów przekracza 50% wartości zasądzonych alimentów. Przepis art. 5 ust. 3a powołanej ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje na konieczność wywiązywania się przez okres 6 miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów – w każdym miesiącu. Już zatem niewywiązanie się choćby w jednym z sześciu analizowanych miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w wysokości co najmniej połowy wysokości takiego zobowiązania - nawet gdyby dłużnik alimentacyjny w pozostałych z miesiącach uiszczał kwoty znacznie przekraczające 50% zasądzonych alimentów – stanowi przesłankę negatywną odstąpienia od wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Dopuszczenie możliwości obliczenia średniej miesięcznej wysokości wpłat tytułem alimentów dokonanych w analizowanym, 6-miesięcznym okresie, kolidowałoby z samym charakterem obowiązku alimentacyjnego, tj. obowiązku dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (art. 128 k.r.o.). Celem świadczeń alimentacyjnych jest bowiem zaspokajanie potrzeb bieżących osoby, wobec której ciąży obowiązek alimentacyjny (por. uchwała SN z dnia 5 lipca 1995 r., sygn. akt III CZP 86/95, publ. OSNC 1995, nr 11, poz. 161). Świadczenia te ze swej istoty powinny być zatem wypłacane w ustalonej wysokości regularnie. W tym stanie rzeczy, słusznie orzekające w sprawie organy uznały, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 16 kwietnia 2018 r. orzekającej o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych a tym samym kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje są zgodne z prawem. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną przez skarżącego skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło