II SA/Gd 1078/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.0 Protokolant: Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2003 r. nr [...]; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego F. K. kwotę 10,00 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3/ określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 18 listopada 1998 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 1998 r., którą nakazano F. K. rozbiórkę pawilonu obsługowego z wiatą samowolnie wybudowanego na działce nr przy ul. [...] w G. Decyzje te uchylił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 stycznia 2001 r., sygn. akt IISA/Gd 2389/98. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wielość obiektów budowlanych istniejącej na jednej nieruchomości, w przypadku nakazu rozbiórki jednego z nich, zawsze winna uzasadnić takie zindywidualizowanie obiektu przeznaczonego do rozbiórki, aby przy wykonaniu nakazu nie istniały żadne wątpliwości. Ponadto inną kwestią wymagającą szczegółowego wyjaśnienia są wzajemne relacje pomiędzy planem zastosowanym w sprawie, a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ul. [...] z węzłem P. w G., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta z dnia 18 grudnia 1997 r. Następnie została wydana decyzja z dnia 14 sierpnia 2001 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazująca F. K. rozebranie budynku mieszkalnego i wiaty zlokalizowanych na działce nr przy ul. [...] w G. Została ona uchylona decyzją z dnia 7 czerwca 2002 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze wskazaniem, że istnieje konieczność ponownego przeanalizowania sprawy z uwzględnieniem ustaleń aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (w tym ustalenia dotyczące funkcji obiektów, a także linii i wysokości zabudowy). Decyzją z dnia 3 stycznia 2003 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał F. K. rozbiórkę budynku mieszkalnego i wiaty zlokalizowanej na działce nr przy ulicy [...] w G. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że F. K. wybudował na wskazanej nieruchomości w latach 1993-1994 obiekt o wymiarach 9,0 m x 9,0 m, niepodpiwniczony, murowany z dachem drewnianym, który jest użytkowany jako budynek mieszkalny oraz wiatę stalowo-murowaną, która jest dostawiona do budynku mieszkalnego. Obiekty te zostały wybudowane bez pozwolenia właściwego organu administracji publicznej, a więc z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Następnie organ pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego B. – N., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta z dnia 30 sierpnia 2001 r., teren, na którym stoją sporne obiekty przeznaczony jest pod funkcje mieszkaniowo-usługowe: budynki usługowo-mieszkalne z usługami minimum do poziomu parteru. Organ podniósł, iż wiata użytkowana jest jako skład materiałów budowlanych i innych przedmiotów, natomiast budynek jest użytkowany w całości jako mieszkalny. Nadto obiekty te przekraczają określoną w planie linię zabudowy. W tej sytuacji sporne obiekty podlegają przymusowej rozbiórce zgodnie z dyspozycją art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu od powyższej decyzji F. K. wskazał, iż decyzja organu pierwszej instancji jest niezgodna z warunkami zabudowy i zagospodarowania przestrzennego miejscowego planu B.-N.. Plan ten stanowi, że w strefie oznaczonej 020-31, w której znajduje się jego działka mogą istnieć budynki usługowe, usługowo-mieszkaniowe do poziomu parteru. Zdaniem strony istniejący na działce budynek spełnia właśnie funkcję mieszkaniowo-usługową. F. K. podniósł, iż linia rozgraniczające budynek od krawędzi jezdni przebiega w odległości 10 m, podczas gdy plan zakłada, że linia ta przebiega w odległości 12 m od krawędzi jezdni. Spełnione są również warunki dotyczące istniejących oraz projektowanych urządzeń technicznego uzbrojenia naziemnego i podziemnego, które przebiega w odległości 6 m od krawędzi jezdni. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 czerwca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż sporne budowle powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę, wobec czego w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. Organ odwoławczy wskazał, że część budynku mieszkalnego o szerokości około 5 m oraz część wiaty znajduje się poza określoną w planie zagospodarowania przestrzennego B.-N. nieprzekraczalną linię zabudowy. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu organ podniósł, że niezależnie od funkcji obiektu fakt przekroczenia przez ten budynek wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linii zabudowy stanowi wystarczającą przesłankę do wydania nakazu jego rozbiórki. Na powyższą decyzję skargę wniósł F. K. wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przyznał, że budynek został samowolnie wybudowany po wielu latach starania się o pozwolenie na budowę, został on bowiem posadowiony w latach 1993-1994 na bazie istniejących w tym miejscu zabudowań gospodarczych. Skarżący wskazał, że Rada Miasta uchwalając plan zagospodarowania przestrzennego naruszyła prawo własności, gdyż na 25 lat zablokowała, a tym samym uniemożliwiła właścicielowi osiągnięcie celów wynikających z prawa własności. Następnie podniósł, że zatwierdzony w 1976 r. plan zagospodarowania przestrzennego nigdy nie został zrealizowany przez władze miasta, a wydając decyzję na przebudowę ulicy Słowackiego władze popełniły wykroczenie budowlane, gdyż jezdnia znajduje się za blisko istniejących zabudowań. Skarżący wskazał, iż według informacji uzyskanych przez niego z Urzędu Miasta wynika, że w aktualnym planie według rysunku linia zabudowy oznaczona jest do starego budynku mieszkalnego działki, a na pozostałej części działki nie występuje żadna linia zabudowy, co zdaniem skarżącego daje pełne prawo dysponowania całkowitym terenem przylegającym do północnej linii rozgraniczającej ulicę [...]. W ocenie skarżącego została naruszona ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż obecnie po wybudowaniu ulicy [...] nie ma żadnych przesłanek formalnych ani prawnych uniemożliwiających korzystanie ze spornej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania I. B. i W. K. wnieśli o oddalenie skargi. Podali, że są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nie potrafili określić sposobu użytkowania budynku, którego dotyczy zaskarżona decyzja, lecz słyszeli, że prowadzona w nim była działalność gospodarcza. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotowe obiekty – co nie było sporne – zostały posadowione na działce położonej przy ul. [...] w G. w latach 1993-1994 r. bez pozwolenia na budowę. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, według którego "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe" – czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Organy obu instancji ustaliły, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego B.-N., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta z dnia 30 sierpnia 2001 r., teren, na którym stoją obiekty przeznaczony jest pod funkcje mieszkaniowo-usługowe: budynki usługowe, usługowo-mieszkalne z usługami do minimum poziomu parteru. Organ przyjęły także, że jeden z przedmiotowych obiektów służy jako wiata, zaś jeden jako budynek mieszkalny, opierając się o ustaleniu wizji z dnia 24 maja 2001 r. i nie dokonując żadnych aktualnych ustaleń w tym względzie. Tymczasem w odwołaniu od decyzji z dnia 3 stycznia 2003 r. skarżący stwierdził, że budynek, nazwany w decyzji budynkiem mieszkalnym, pełni funkcję mieszkaniowo-usługową, co potwierdza pośrednio pismo uczestniczki postępowania I. B. z dnia 9 czerwca 2003 r., znajdujące się w aktach administracyjnych. Podała ona, że skarżący znów w przedmiotowym budynku "otwiera pawilon". Organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, czy tak jest w istocie i ewentualnie od jakiej daty. Organ odwoławczy uznał ponadto, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, iż budynek "mieszkalny" służy obecnie za mieszkalno-usługowy, jak wskazał skarżący w odwołaniu, bowiem przekroczenie przez ten budynek linii zabudowy stanowi wystarczającą podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Organy obu instancji uznały bowiem, że oba przedmiotowe obiekty przekraczają określoną w planie linię zabudowy. Organ pierwszej instancji poprzestał przy tym na tylko takim stwierdzeniu, zaś organ odwoławczy dodatkowo w zaskarżonej decyzji dodał, że na podstawie rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "należy stwierdzić, że część przedmiotowego budynku o szerokości ok. 5 m oraz część w/w wiaty znajduje się poza określoną tym planem nieprzekraczalną linią zabudowy". Organ nie uzasadnił w tej mierze bliżej swojego stanowiska. W aktach administracyjnych znajduje się wypis i wyrys z aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego B.-N.. W karcie terenu zawarto stwierdzenie, że "linie zabudowy są ściśle określone – jak na rysunku planu". Mimo to nie sposób z tych dokumentów ustalić linii zabudowy i usytuowania do niej przedmiotowych obiektów, bowiem nie zawierają one wyraźnych opisów dotyczących oznaczeń linii zabudowy. Stwierdzić trzeba, że uzasadnienie decyzji musi być precyzyjne i ścisłe. Jeżeli organ przyjął, że obiekty przekraczają linię zabudowy, powinien dokładnie ją opisać ze wskazaniem usytuowania obiektów do niej. W ocenie Sądu na podstawie zgromadzonego przez organy materiału dowodowego nie można zweryfikować twierdzeń w zaskarżonej decyzji o przekroczeniu – co do zasady – linii zabudowy, jak i wskazanej w decyzji wielkości tego przekroczenia. Skarżący nie przyznawał faktu przekroczenia linii zabudowy i twierdził, że w aktualnym planie linia zabudowy oznaczona jest jedynie do wcześniej istniejącego, nie będącego przedmiotem niniejszego postępowania, budynku, a na pozostałej części działki linii zabudowy nie ustalono. Do akt sprawy niniejszej złożył kserokopię notatki z dnia 23 lipca 2003 r. (k. 5 akt) oraz kserokopię pisma skierowanego przez Urząd Miejski w dniu 5 grudnia 2003 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego (k. 27 akt), których treść podaje w wątpliwość ustalenie organów obu instancji o przekroczeniu linii zabudowy. Z treści pisma z dnia 5.12.2003 r. wynika bowiem, że linia zabudowy wskazana na rysunku planu nie dotyczy istniejącego na działce zainwestowania oraz że linia zabudowy nie jest ustalona dla całej działki. W tej sytuacji uznać należy, że organy naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy ustalą, jakie funkcje pełnią przedmiotowe obiekty i czy funkcje te są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości, na jakiej są posadowione oraz – w miarę potrzeby – dokonają nie budzących wątpliwości ustaleń dotyczących przebiegu linii zabudowy i jej ewentualnego naruszenia. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.