II SA/Gd 108/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia przyznać M. L. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. M. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on dwuosobowe gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu nastoletnią córkę. Źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dochód wnioskodawcy z tytułu umowy o dzieło w kwocie 1433 zł miesięcznie. Jak oświadczył skarżący, nie posiada on żadnego majątku (mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym), przedmiotów wartościowych, ani oszczędności. Wnioskodawca podsumował, że uzyskiwane dochody są skromne i nie pozwalają mu na opłacenie adwokata. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżący z mocy samej ustawy zwolniony jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż należy ona do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W tej sytuacji Sąd, zgodnie z intencją wnioskodawcy, rozważył wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, tj. w zakresie częściowym. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strona obowiązana jest pokrywać koszty wywołane swoim uczestnictwem w sprawie. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane, odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową skarżącego: fakt braku jakiegokolwiek majątku i oszczędności, niewysokie zarobki, a także okoliczność, iż wnioskodawca jest samotnym ojcem Sąd uznał, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika profesjonalnego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tym samym, spełnia on ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.