II SA/Gd 108/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Edyty Skorupy o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 28 października 2025 r. nr SKO.420.112.2025 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia odmówić przywrócenia terminu. E. S. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku") skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 28 października 2025 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 4 lutego 2026 r., doręczonym pełnomocnik Skarżącej, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: "P.p.s.a.", w dniu 25 lutego 2026 r., wezwano Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL i złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na to, że pomimo upływu terminu Skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi WSA w Gdańsku postanowieniem z 31 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 108/26 odrzucił skargę. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazano, że jego zasadność jest umotywowana nieprawidłowościami doręczenia zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skutkującymi niemożnością uzupełnienia ich w terminie bez winy Skarżącej. Podniesiono, że 25 lutego 2026 r. Skarżąca nigdy nie dostała żadnego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi - data ta została jednak wskazana w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Wskazano, że jedyne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi to te nadane Skarżącej dnia 10 lutego 2026 r., jednak z uwagi na nieprawidłowości doręczenia zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych nie można uznać, aby jego doręczenie było skuteczne. Wskazano, że 10 lutego 2026 r. WSA w Gdańsku wysłał do pełnomocnik Skarżącej zobowiązanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przesyłka ta została nadana na wskazany adres do doręczeń, tj. Kancelaria Adwokacka M.P., ul.[...], [...]-[...] G., ale nigdy nie została skutecznie doręczona Skarżącej i wobec tego termin do uzupełnienia braków formalnych nie rozpoczął w ogóle swojego biegu. Podniesiono, że Skarżąca nie miała możliwości realnego odbioru tej przesyłki z uwagi na rażące błędy w jej awizowaniu - pełnomocnik Skarżącej otrzymała bowiem zawiadomienie/zawiadomienie powtórne, gdzie wskazana była data awizowania 11 lutego 2026 r., jednakże wpisana została jako nr przesyłki "x5". Na awizo wskazano również, że termin odbioru to 14 dni (a zgodnie z art. 73 P.p.s.a. powinno być wskazane 7 dni) i napisano na awizo nieczytelną datę odbioru pisma. Wobec tego pełnomocnik Skarżącej nie była w stanie jednoznacznie określić, o jaką przesyłkę chodziło, skoro brak było jej numeru oraz wyraźnej, jednoznacznej daty odbioru pisma. Brak było również informacji o tym, czy było to pierwsze czy drugie awizo, a także wyraźnego podpisu pracownika poczty. W związku z tym, w ocenie strony skarżącej, doszło do rażącego naruszenia art. 73 P.p.s.a., które uniemożliwia uznanie przedmiotowego doręczenia za skuteczne wskutek przyjęcia błędnej fikcji doręczenia. Nastąpiła zatem nieskuteczność doręczenia związana z naruszeniem przepisów o doręczeniach wskazanych w P.p.s.a., w tym w szczególności w art. 220 § 1 i 3, art. 67 § 3 i 4, art. 70 § 2 i 3 i art. 73. Tym samym, odrzucenie skargi nastąpiło bez podstawy prawnej wskutek nieskuteczności doręczenia zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Końcowo poinformowano, że w związku z zaistniałą sytuacją Skarżąca niezwłocznie złoży stosowną reklamację do operatora pocztowego Poczta Polska S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne związane z uchybieniem terminu do usunięcia braków formalnych skargi nie budzą wątpliwości. Sporna jest natomiast ocena, czy na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa wina za niedokonanie tej czynności w wymaganym terminie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (zob. postanowienia NSA: z 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt II GZ 291/22, z 11 maja 2022 r. sygn. akt I OZ 156/22, z 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt III FZ 2/22, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do usunięcia braków formalnych skargi Skarżąca wskazała na niedoręczenie jej wezwania do dokonania tej czynności. Oceniając przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności mające świadczyć o braku winy Skarżącej w jego uchybieniu należy zauważyć, że Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), zaś w judykaturze przyjmuje się jednolicie, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w uchybieniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy (zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z 26 września 2023 r. sygn. akt III FZ 394/23). Pełnomocnik ma obowiązek działania na korzyść osoby, którą reprezentuje. To strona ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika, toteż działania lub brak działania po stronie pełnomocnika obciążają negatywnymi skutkami mocodawcę, w tym przede wszystkim w zakresie zawinionych działań pełnomocnika (zob. wyroki NSA: z 16 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 3031/13 i z 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2677/13). Należy zauważyć, że zarówno w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, jak i we wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia jej braków formalnych powołano się na tożsame okoliczności związane z uchybieniem terminu - nieprawidłowości w doręczeniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tymczasem kwestie związane z okolicznościami doręczenia pełnomocnik Skarżącej wezwania zostały już prawomocnie przesądzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 20 maja 2026 r. sygn. akt I OZ 206/26 oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z 31 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 108/26 o odrzuceniu skargi. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, jakoby Skarżąca nie otrzymała wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, NSA w uzasadnieniu ww. postanowienia zwrócił uwagę, że z adnotacji operatora pocztowego umieszonych na kopercie, w której to wezwanie zostało przesłane Skarżącej, wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz w dniu 11 lutego 2026 r. i po raz drugi w dniu 19 lutego 2026 r. Wobec tego NSA podzielił stanowisko WSA w Gdańsku, że przesyłka adresowana do Skarżącej i niepodjęta w terminie została skutecznie doręczona z upływem dnia 25 lutego 2026 r. w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Tym samym formalne wymogi doręczenia zastępczego - w zakresie wynikającym z dokumentacji operatora pocztowego - zostały zachowane. Zdaniem NSA podniesiona przez Skarżącą okoliczność, że na formularzu wskazano czternastodniowy termin odbioru przesyłki nie świadczy o wadliwości awizowania, albowiem termin czternastodniowy odpowiada maksymalnemu okresowi przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, wynikającemu z art. 73 § 1 in fine P.p.s.a. Natomiast siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a., dotyczy odbioru przesyłki po pierwszym zawiadomieniu, po upływie którego doręczyciel pozostawia zawiadomienie powtórne. W ocenie NSA wskazanie na formularzu awizo terminu czternastodniowego - odpowiadającego ostatecznej dacie, do której przesyłkę można odebrać przed jej zwrotem do nadawcy - nie wprowadza adresata w błąd ani nie pozbawia go możliwości odbioru przesyłki w terminie - jest to standardowa praktyka operatora pocztowego, zgodna z konstrukcją normatywną doręczenia zastępczego. Zdaniem NSA również zarzut braku oznaczenia, czy chodzi o zawiadomienie pierwsze, czy powtórne, w okolicznościach sprawy nie ma rozstrzygającego znaczenia. Z dokumentacji operatora pocztowego wynika bowiem jednoznacznie, że dokonano obu wymaganych awizowań, a ich daty pozwalają na obliczenie biegu terminów przewidzianych w art. 73 P.p.s.a. W ocenie NSA również zarzut dotyczący wadliwego oznaczenia numeru przesyłki ("x5") oraz nieczytelności daty granicznej odbioru nie obala domniemania prawidłowości doręczenia. NSA zauważył, że na dokumencie awizo wskazano wyraźnie datę 11 lutego 2026 r. wskazującą na dzień, w którym próbowano doręczyć przesyłkę, a także zakreślono datę 25 lutego 2026 r., stanowiącą ostatni termin odbioru korespondencji. Powyższe nie powinno rodzić po stronie adresata korespondencji żadnych wątpliwości co to terminu, w którym ma możliwość odbioru korespondencji. W ślad za NSA należy powtórzyć, że doręczenie wezwania z 4 lutego 2026 r. dokonane w trybie art. 73 P.p.s.a. było skuteczne, a termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął bieg w dniu 26 lutego 2026 r. i upłynął bezskutecznie 4 marca 2026 r. (art. 83 § 1 P.p.s.a.). W tym terminie Skarżąca nie uzupełniła wskazanych w zarządzeniu z 4 lutego 2026 r. braków formalnych skargi. Podsumowując należy wskazać, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (zob. postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14). Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. postanowienie NSA z 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności należało uznać, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tj. Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.