II SA/Gd 1088/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 sprawy ze skargi M.G. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 21 marca 2002 Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza ,że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia 29 listopada r.. po rozpoznaniu u M.G. reakcji nerwicowych u osoby niedojrzałej emocjonalnie § 69 p. 1. wrodzonego kościozrostu C-2/C-3 nie upośledzającego sprawności ustroju § 34 p. 1. uznała go za zdolnego do służby wojskowej - kategoria zdrowia "A". W odwołaniu od powyższej decyzji M.G. podał, iż nie powinien kwalifikować się do czynnej służby wojskowej z uwagi na nieprzewidywalne reakcje nerwicowe mogące stanowić zagrożenie dla osób trzecich. Nadto podał, iż wrodzony kościozrost wyraźnie ogranicza ruchy głowy i prawdopodobnie powoduje jej silne bóle. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia 21 marca r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wydał niniejsze orzeczenie po przeanalizowaniu dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, dokumentacji z leczenia przedłożonej przez poborowego oraz po przeprowadzeniu dodatkowego sprawdzającego badania specjalistycznego. Organ II instancji wskazał, że poborowy przedłożył dokumentację z leczenia psychiatrycznego w PZP od listopada 1999 r. oraz o udzielanej pomocy doraźnej w Izbach Przyjęć Szpitalnych (gdzie opisywano zgłaszane przez niego dolegliwości subiektywne). Z dokumentacji tej wynikało, że występują u niego zaburzenia stanu psychicznego na podłożu nieprawidłowej osobowości. Z tego powodu był uznany w dniu 2 listopada 2000 r. orzeczeniem [...] w B. (obecna TWKL) za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres dwunastu miesięcy. Obserwacja w tym okresie nie wykazała, aby zaburzenia uległy istotnemu nasileniu lub przybrały inny charakter albo, aby ujawniły się inne zaburzenia psychiczne. Aktualnie na zlecenie TWKL przeprowadzono badanie psychologiczne oraz badanie psychiatryczne, z których łącznie wynikało, że występują u badanego reakcje nerwicowe na podłożu niedojrzałości emocjonalnej (osobowość niedojrzała), co pozwoliło TWKL zakwalifikować je do § 69 p. 1. Słuszność takiej kwalifikacji potwierdziło badanie psychiatryczne przeprowadzone w drodze odwołania na zlecenie RWKL przez Kierownika Oddziału Psychiatrycznego 10 WSzK Specjalista ten rozpoznał osobowość zaburzoną kwalifikującą się do § 69 p. I. Poborowy przedłożył ponadto wynik RTG kręgosłupa szyjnego, z którego wynikało, że występuje u niego kościozrost wrodzony na poziomie C2/C3. Kościozrost taki zaburza ruchomość tylko jednego z wielu segmentów kręgosłupa, nie wpływa więc istotnie na ruchomość kręgosłupa i nie upośledza istoty sprawności ustroju, co wykazano (potwierdzono) badaniami ortopedycznymi i neurologicznymi wykonanymi na zlecenie TWKL. Wadę tę można zakwalifikować co najwyżej do § 34 p. 1, a RWKL nie widziała potrzeby wykonywania w tym względzie dodatkowych badań. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż wszystkie rozpoznane u poborowego schorzenia rozpatrywane oddzielnie oraz łącznie w aspekcie ich wpływu na ogólną sprawność psychofizyczną badanego, nie stanowią przeciwwskazań do odbycia służby wojskowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.G. zarzucił, iż badanie przez psychiatrę polegało na rozmowie w formie wywiadu, która trwała około 10 minut i uważa, że nie było to żadne badanie specjalistyczne, które mogłoby zdecydowanie określić stan jego zdrowia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Postępowanie przed wojskowymi komisjami lekarskimi w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej reguluje szczegółowo rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Zgodnie z § 19 ust. 1 powyższego rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać rozpoznanie lekarskie, ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku ze zdolnością do służby wojskowej, oraz szczegółowe uzasadnienie orzeczenia i pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 140 k.p.a. powyższe wymogi formalne, w tym obowiązek szczegółowego uzasadnienia orzeczenia, mają również zastosowanie do orzeczeń wydanych przez wojskowe komisje lekarskie rozpatrujące odwołania w trybie § 32 cytowanego rozporządzenia. Zarówno ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.) jak również wydane na jej podstawie cytowane wyżej rozporządzenie wykonawcze nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Wobec tego należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, iż z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wynika obowiązek organu odwoławczego do rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że organ II instancji ma obowiązek dokonać merytorycznej i prawnej oceny zasadności kwestionowanej decyzji i rozpatrzyć wszystkie żądania strony, w tym podnoszone w odwołaniu, oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Na gruncie przepisów o powszechnym obowiązku obrony wyrazem powyższej zasady dwuinstancyjności postępowania jest treść § 32 ust. 3 cyt. rozporządzenia MON, zgodnie z którym wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie może utrzymać w mocy kwestionowane orzeczenie, może uchylić to orzeczenie oraz zarządzić ponowne badanie i wydanie nowego orzeczenia przez komisję niższego szczebla albo uchylić kwestionowane odwołaniem orzeczenie i wydać nowe orzeczenie. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nie zawiera uzasadnienia, które można byłoby uznać za spełniające w pełni wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy bardzo ogólnikowo mówi o dokumentacji lekarskiej złożonej przez skarżącego twierdząc, że ją uwzględnił. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak jakiego rodzaju zaburzenia rozpoznał lekarz leczący skarżącego, występowanie jakich schorzeń podejrzewa. Organ ogólnie określił, iż z dokumentacji lekarskiej wynikają, występujące u skarżącego zaburzenia stanu psychicznego na podłożu nieprawidłowej osobowości. Jednakże organ II instancji nie podał, jakiego rodzaju zaburzenia zostały opisane w niniejszej dokumentacji. Nadto organ II instancji nie podał, jakiego rodzaju zaburzenia zostały stwierdzone podczas dwukrotnego badania psychiatrycznego przeprowadzonego przez organy wojskowe. W konsekwencji z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny, czy zburzenia rozpoznane przez wojskowe komisje lekarskie są tożsame z rozpoznanymi przez lekarza leczącego skarżącego czy też rozpoznanie to jest odmienne. W efekcie organ odwoławczy nie uzasadnia dlaczego rozpoznane u skarżącego zaburzenia psychiczne uznał za reakcje nerwicowe na podłożu niedojrzałości emocjonalnej (osobowość niedojrzała). W konsekwencji organ nie wskazał w sposób prawidłowy na jakich dowodach ostatecznie się oparł oraz z jakich przyczyn innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Praktycznie brak jest szczegółowej oceny merytorycznej zawartości dokumentacji lekarskiej przedłożonej przez skarżącego, którą organ dysponował podczas rozpatrywania odwołania. Ponadto w gruncie rzeczy organ odwoławczy poza wskazaniem, rozpoznanego u skarżącego schorzenia natury psychicznej nie podał, dlaczego w jego ocenie to schorzenie nie czyni go niezdolnym do służby wojskowej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów odwołania dotyczących w istocie rzeczy niewłaściwej oceny przez organ I instancji stanu zdrowia skarżącego. Zatem nie można uznać, że organ odwoławczy w sposób szczegółowy uzasadnił zaskarżone orzeczenie. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 grudnia 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało uchylić zaskarżone orzeczenie na podstawie art. 145 ij 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270). Na mocy art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.