II SA/Gd 1090/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Wojewody z dnia 23 czerwca 2003r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydanego zaświadczenia o samodzielności lokalu uchyla zaskarżoną decyzję. II SA/Gd 1090/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia 23 czerwca 2003 r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydent Miasta z dnia 6maja 2003 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku T. Z. i K. N. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Urząd Miejski Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego zaświadczenia z dnia 23 sierpnia 1995 r. Nr [...] o samodzielności lokalu Nr [...] położonego w budynkach [...] i [...] na działce Nr [...] i [...] przy ul. S. w G. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 145 k.p.a. wznowieniu podlega postępowanie zakończone decyzją ostateczną. Wydane zaświadczenie nie stanowi decyzji administracyjnej, zatem postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem zaświadczenia jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. Z. wniósł o jej uchylenie. Skarżący zakwestionował stanowisko, iż wydane zaświadczenie nie stanowi decyzji administracyjnej i wskazał na brak podstaw do jego wystawienia. Skarżący zarzucił, że treść zaświadczenia była niezgodna z rzeczywistym stanem faktycznym, lokal Nr [...] nie był bowiem lokalem samodzielny z uwagi na położenie na dwóch nieruchomościach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w razie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Przepis ten z mocy art. 126 k.p.a. znajduje zastosowanie także do postanowień, na które przysługuje zażalenie. Z art. 145 § 1 k.p.a. wynika, że wznowieniu podlegać może tylko postępowanie administracyjne, które został zakończone wydaniem decyzji. Zarzut skarżącego, iż wydane zaświadczenie stanowiło decyzję, nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestionowane przez skarżącego zaświadczenie z dnia 23 sierpnia 1995 r. Nr [...] o samodzielności lokalu wydane zostało przez Urząd Miejski Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85 poz. 388). Przepis ten stanowił, że stwierdzenie, iż lokal mieszkalny spełnia wymagania samodzielnego lokalu mieszkalnego, przewidziane w art. 2 ust. 2 tej ustawy, następuje w formie zaświadczenia organu właściwego w sprawach nadzoru architektoniczno-budowlanego. Wydawanie zaświadczeń uregulowane jest przepisami art. 217 -200 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że wydanie zaświadczenia nie następuje w formie decyzji administracyjnej lecz czynności materialno-technicznej, polegającej na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego, a formę postanowienia zgodnie z art. 219 k.p.a. przyjmuje jedynie odmowa wydania zaświadczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem zaświadczenia. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1983 r. sygn. akt I SA 268/83 ONSA 1983 Nr 1 poz. 47, z dnia 4 października 1990 r. sygn. akt SA/Kr 496/90 OSP 1993 Nr 3 poz. 50, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1986 r. sygn. akt II SA 293/86 GAP 1986 Nr 12 s.46, z dnia 29 stycznia 1993 r. sygn. akt II SA 2468-2469/92 ONSA 1994, Nr 2 poz. 58) W niniejszej sprawie brak było zatem postaw do wznowienia postępowania, a stanowisko organów administracji obu instancji w tym zakresie jest słuszne. Okoliczność ta nie stanowi jednak przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygniecie co do istoty. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, a w świetle podstawowych zasad postępowania administracyjnego strona ma prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy stanowiącej przedmiot postępowania. Umorzenie postępowania administracyjnego, stanowiące niemerytoryczne zakończenie postępowania w sprawie, jest instytucją procesową stanowiącą wyjątek od tej zasady. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1998 r. III ARN 20/96 OSNAP 1996, Nr 22 poz. 330, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2000 r. IISA/Wr 148/99 OSP 2001 z. 1 poz. 16) Ewentualny brak podstaw do uwzględnienia żądania wniosku nie świadczy o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania, która zamyka drogę do wydania decyzji merytorycznej, z istoty swej zachowuje walor neutralności w kwestii oceny stosunku prawnoadministracyjnego. Przedmiotem niniejszego postępowania było rozważenie przez organ administracji zasadności wniosku dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego wydaniem zaświadczenia. Z art. 145 § 1 k.p.a. wynika, że zakończenie sprawy decyzją ostateczną stanowi przedmiotową przesłankę wznowienia postępowania. W sytuacji, w której organ administracji działał w formie zaświadczenia ma zatem miejsce niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych. Gdy wznowienie postępowania w przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne organ administracji, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. (vide: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2003 str. 654, 655) Stwierdzony przez organ administracji brak podstaw do wznowienia postępowania winien zatem przybrać formę decyzji o odmowie wznowienia, a nie decyzji o umorzeniu postępowania. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W niniejszej sprawie, Sąd nie będąc związany zarzutami skargi, stwierdził bowiem, iż organ administracji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa procesowego – art. 149 § 3 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a., a uchybienie to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – rodzaj wydanej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy, winien wydać na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wydać decyzję uwzględniającą dokonaną przez Sąd oceną prawną. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła umorzenia postępowania i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.