II SA/Gd 1091/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. i H. G. na decyzję Wojewody z dnia 18 czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę uchyla zaskarżoną decyzję. Starosta decyzją z dnia 22 kwietnia 2003 r., na podstawie art. 104 § l, art. 146 § 2, art. 148 § 2, art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt l, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r, nr 106, poz. 1126 ze zm.) po wznowieniu postępowania odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 1999 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [..] obręb [..] przy ul. [...] w W. inwestorowi E. P. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Prezydent Miasta decyzją z dnia 30 listopada 1999 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. M. na działce nr [...] E. P. Strony zostały powiadomione o wszczęciu przedmiotowego postępowania. W postępowaniu nie uczestniczyli C. i H. G., właściciele działki nr [...] i współwłaściciele działki [...]. Działki te sąsiadują z działką nr [...], której właścicielem jest E. P. i współwłaścicielami A. i E. P. Z akt sprawy wynikało ponadto, że H. G. w dniu 21 marca 2000 r. zapoznał się z projektem budynku oraz uzyskał informację na temat inwestycji. Natomiast pismem z dnia 10 października 2002 r. C. i H. G. zażądali wznowienia przedmiotowego postępowania z powodu nie uczestniczenia w niniejszym postępowaniu. Wnioskujący, jak wskazał organ, wystąpili o wznowienie po upływie 2 lat i 7 miesięcy od dnia zapoznania się z dokumentacją. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wskazano ponadto, że decyzja ostateczna z dnia 30 listopada 1999 r. jest zgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz, że projekt przedłożony przez inwestora jest kompletny, sporządzony przez osobę uprawnioną, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Należało zatem przyjąć, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy mogłaby zapaść jedynie decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, a zatem nie mogłaby ona zostać uchylona, bowiem zgodnie z treścią art. 146 § 1 k.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli C. i H. G. żądając jej uchylenia. Odwołujący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu stwierdzili, że było ono nietrafne, bowiem analiza dokumentów administracyjnych niewątpliwie wykazała, że odwołujący są stroną przedmiotowego postępowania, gdyż są właścicielami i współwłaścicielami działek sąsiadujących z nieruchomością, na której ma zostać przeprowadzona inwestycja budowlana. C. i H. G. wyjaśnili, że nigdy nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia E. P. pozwolenia na budowę. Ustalenie organu, iż w dniu 21 marca 2000 r. H. G. został zapoznany osobiście przez organ administracyjny ze sprawą nie jest prawdziwe. Wskazali, iż z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili w najwcześniej możliwym momencie. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 18 czerwca 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. - Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego uznał zaskarżoną decyzję za wadliwą, bowiem wydanie w dniu 13 lutego 2003 r. postanowienia o wznowieniu postępowania pozostaje w kolizji z niedochowaniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. stanowiącym, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał decyzję w tej sprawie, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt sprawy wynika, że H. G. w dniu 21 marca 2000 r. będąc osobiście w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w W. uzyskał informację na temat przedmiotowej inwestycji, co należy uznać za powzięcie wiadomości przez skarżących o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego na działce nr [...]. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu 15 października 2002 r., co stanowi naruszenie jednomiesięcznego terminu do złożenia takiego wniosku, określonego wart. 148 § 2 k.p.a. Organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania powinien być rozpatrzony wstępnie w trzech aspektach tj. czy został wniesiony przez uprawnioną osobę, czy został wniesiony przed upływem terminu i czy wskazano w nim podstawy wznowienia postępowania określone wart. 145 § 1 k.p.a. Organ drugiej instancji po przeanalizowaniu sprawy stwierdził, że niezależnie od powyższego, została także zastosowana wadliwa podstawa prawna w postaci art. 151 k.p.a., stanowiąca, iż organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego wart. 149 § 2 wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. Zaskarżona decyzja orzeka bowiem o odmowie uchylenia decyzji z dnia 30 listopada 1999 r. wobec której zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W opinii organu przedmiotowa podstawa prawna wobec braku czynnego udziału wnioskującego w przedmiotowym postępowaniu, pozostaje w sprzeczności z art. 145 § l pkt 4 k.p.a., który był podstawą wznowienia przedmiotowego postępowania i przesądza o jego wadliwości. Ponadto organ wskazał, że wobec faktu, iż - jakkolwiek odwołujący posiadają status strony i nie zostali powiadomieni o wydaniu decyzji z dnia 30 listopada 1999 r., - to jednakże nie dochowali terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W związku z powyższym organ drugiej instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji nakazując mu jednocześnie ponowne rozpatrzenie wniosku z dnia 15 października 2002 r. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli C. i H. G. podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w odwołaniu. Skarżący wskazali, iż wniosek o wznowienie postępowania złożyli w terminie, a ustalenia organu w tym przedmiocie nie są prawdziwe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia '2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o stępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. l 2). Skarga podlega uwzględnieniu bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W myśl art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę; d wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia. w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący jako strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 30 listopada 1999 r. nie brali w nim udziału bez własnej winy. Ustalenia wymagało zatem, czy i kiedy C. i H. G. dowiedzieli się o decyzji. Zdaniem organu nastąpiło to niewątpliwie w dniu 20 marca 2000 r. o czym przesądza znajdująca się w aktach notatka służbowa. W ocenie Sądu przedmiotowa notatka nie dawała podstaw do jednoznacznego przyjęcia, iż w dacie jej sporządzenia skarżący dowiedzieli się o decyzji z dnia 30 listopada 1999 r. Z treści notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu Miejskiego w W. Wydziału Architektury i Urbanistyki w dniu 21 marca 2000 r. wynika, że H. G. w dniu 20 marca 2000 r. zgłosił się do organu w celu "wyjaśnienia sprawy" interwencji na działce nr [...] w W., o której nie był poinformowany, jako strona w postępowaniu". Autor notatki wskazał następnie: "Po sprawdzeniu dokumentacji stwierdziłam, że brak nazwiska p. G. w wykazie stron wynika z jego braku w wypisach z ewidencji gruntów wykonanych przed zawiadomieniem o wszczęciu postępowania przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec tego wystąpiłam do Wydz. Gospodarki Nieruchomościami o wykonanie nowych wypisów, w których to nazwisko figuruje. O fakcie tym powiadomiłam p. G. Udzieliłam mu również informacji na temat projektowanego budynku, którego lokalizacja nie narusza interesów stron". Analizując przedmiotowy dokument należy zwrócić uwagę, iż z jego treści nie wynika aby H. G. został w tym dniu zapoznany z jakąkolwiek dokumentacją, a zwłaszcza aby został poinformowany o wydanej decyzji z dnia 30 listopada 1999 r. Jak wynika z akt w dniu 21 marca 2000 r. została sporządzona informacja z rejestru gruntów, w której figuruje nazwisko skarżących. Wątpliwości więc musi budzić również stwierdzenie autora notatki jakoby w przeddzień o tym fakcie zawiadomiono już skarżącego. Z lakonicznej wzmianki, iż skarżącemu udzielono informacji na temat projektowanego budynku, którego lokalizacja nie narusza interesów stron, nie można wnioskować, iż w dniu 20 marca 2000 dowiedział się on o wydanej decyzji. Nieuzasadnione jest również przyjęcie przez organ, iż w dacie poinformowania H. G. ,,na temat projektowanego budynku" wiadomość o wydanej decyzji powzięła również C. G. Należy wskazać, iż w przypadku ustalania miesięcznego terminu z art. 148 § 2 kpa decydujący jest dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r., IV SA 1662/97, LEX nr 48730). Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., I SA 570/95, ONSA 1997/2/100). I nie jest istotne, czy informacja ta pochodzi od organu wydającego decyzję, może ona pochodzić z innych źródeł, byle by wskazywała na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2000r., I SA 855/99, LEX nr 54136). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika kiedy strony dowiedziały się o decyzji z dnia 30 listopada 1999 r. Należy wskazać, iż skarżący w swoim wniosku o wznowienie postępowania nie wskazali ani daty ani okoliczności, w których powzięli tą wiadomość. W tej sytuacji organ w pierwszej kolejności powinien był wezwać ich do wskazania tej okoliczności i do jej wykazania albowiem zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Oczywiście, organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze i może uznać za dostateczny dowód nawet oświadczenie strony, tłumacząc w uzasadnieniu (jeśli jest konieczne... ), dlaczego dał wiarę stronie ( por. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod. Red. B. Adamiak i J. Borkowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 664). Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu. Organ w niniejszej sprawie powinien był wyjaśnić powyższe niejasności oraz odnieść się do wątpliwości, które zgłaszały strony. Nie podjęcie działań w tej kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest: art. 7, 10, 77, 80 k.p.a. Obowiązkiem organów administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania j podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.), wyjaśnić wszelkie wątpliwości, jakie powstały w sprawie. Obowiązek ten dotyczył zwłaszcza organu odwoławczego, który wznowieniu postępowania przez organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł tylko przesłance niedochowania przez skarżących terminu wskazanego w art. 148 kpa i z przyczyny uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. W ocenie Sądu organ drugiej instancji, ponownie rozpoznający sprawę na skutek odwołania, powinien był uzupełnić, postępowanie wyjaśniające przez wezwanie skarżących do wskazania, w jakim terminie i jakich okolicznościach powzięli wiadomość o wydanej decyzji ostatecznej z dnia 30 listopada, 1999 r. i w zależności od dokonanych w tym zakresie ustaleń, rozpoznać odwołanie podejmując jedną z decyzji wskazanych wart. 138 kpa. W związku z powyższym Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 15 poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.