II SA/Gd 1094/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-05-28

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Krzysztof Kaszubowski, Wojciech Wycichowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla instalacji odnawialnego źródła energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW) wymagane jest spełnienie przesłanek zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej, a także uwzględnienie postanowień studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zasada dobrego sąsiedztwa oraz wymóg dostępu do drogi publicznej nie mają zastosowania do instalacji odnawialnego źródła energii, niezależnie od ich mocy. Przepisy dotyczące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego odnoszą się do lokalnego porządku planistycznego i nie wpływają na warunki wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla takich instalacji. Ponadto, uzgodnienia z organem ochrony środowiska zostały uznane za prawidłowe, ponieważ dla inwestycji, dla której wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, nie jest wymagane odrębne postanowienie uzgodnieniowe.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 8 MW. Organ I instancji wydał pozytywną decyzję, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy po rozpatrzeniu odwołań stron. Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących zasady dobrego sąsiedztwa, dostępu do drogi publicznej, konieczności uwzględnienia studium oraz prawidłowości uzgodnień środowiskowych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 września 2024 r. nr SKO Gd/3951/23 w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. M. L. i M. L. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem złożonym w dniu 23 lutego 2023 r. do Wójta Gminy Karsin (dalej jako: "organ I instancji", "Wójt") E. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka", "inwestor") wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę farmy fotowoltaicznej "[...]" o mocy przyłączeniowej do 8MW, na terenie fragmentu działek nr [...] i [...] w obrębie D., gm. K. - pow. terenu inwestycji do 150 000m2. Do wniosku Spółka załączyła decyzję organu I instancji z dnia 12 stycznia 2023 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia: budowa farmy fotowoltaicznej "[...]" o mocy przyłączeniowej do 8MW, na terenie fragmentu działek nr [...] i [...] w obrębie D., gm. K. Wniosek zawiera ponadto charakterystykę infrastruktury technicznej. Projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy wraz z analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, sporządzony przez osobę uprawnioną został przesłany do uzgodnienia właściwym organom, z których Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku, wskazując przepis art. 53 ust. 5c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznał projekt decyzji za uzgodniony. Decyzją z dnia 23 maja 2023 r. Wójt ustalił na rzecz Spółki warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę farmy fotowoltaicznej "[...]" o mocy przyłączeniowej do 8 MW na terenie fragmentu działek nr [...] i [...] w obrębie D., gmina K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołań: M. L., M. L., H. K., M. K. i M. K., decyzją z dnia 3 września 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że mając na uwadze, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 23 lutego 2023 r. (data złożenia wniosku przez inwestora), to zastosowanie znajdują, zgodnie z treścią art. 59 ust.1 w zw. z art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688), przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 września 2023 r. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że terenie, na którym jest planowana przedmiotowa inwestycja nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, konieczne jest ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej. W dalszej kolejności Kolegium przytoczyło treść regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie, tj. art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 – 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p."; "ustawa") określających warunki jakie muszą być łącznie spełnione, by decyzja mogła być pozytywna i wyjaśniło jednocześnie, że z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wynika, że warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy, czyli warunków dotyczących spełnienia zasady tzw. dobrego sąsiedztwa oraz zapewnieniu inwestycji dostępu do drogi publicznej nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1436 ze zm.). Z powyższego przepisu nie wynika konieczność różnicowania instalacji w zależności od ich mocy. Tym samym, lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Za nieuzasadniony uznało Kolegium zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku m. in. z art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy warunkowane jest przez treść studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, co skutkowało bezpośrednio błędnym rozstrzygnięciem polegającym na odmowie ustalenia warunków zabudowy. Kolegium wyjaśniło, że przepisy art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. odnoszą się do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i - wbrew stanowisku odwołujących się - zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Organ zwrócił uwagę, że wskazane wyżej przepisy ustawy zawarte są w części odnoszącej się do zasad tworzenia studium, nie zaś do przepisów określających warunki wydawania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Przepisy te weszły w życie wcześniej niż doszło do zmiany treści art. 61 ust. 3 ustawy poprzez objęcie wskazanym w nim wyłączeniu instalacji odnawialnego źródła energii. Aktualny stan prawny - w zakresie odnoszącym się do treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - jest jednoznaczny i ma zastosowanie do planowanych przedsięwzięć w zakresie elektrowni fotowoltaicznych o mocy wyższej niż wskazane w art. 10 ust. 2a ustawy. Za nieuzasadniony uznało ponadto Kolegium zarzut dotyczący błędnego wyznaczenia obszaru analizowanego. Organ wyjaśnił, że skoro ustalenie warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej nie wymaga spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa, to tym samym zbędnym jest przeprowadzanie analizy, o której jest mowa w art. 61 ust. 5a u.p.z.p., a więc i wyznaczanie obszaru analizowanego. Przy wskazanym we wniosku rodzaju planowanej inwestycji badaniu podlegają warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 3-6 ustawy. W ocenie Kolegium ustalenia organu I instancji w zakresie spełnienia wskazanych w tych przepisach warunków są prawidłowe. Charakter planowanej inwestycji wymaga tylko podłączenia do istniejącej sieci elektroenergetycznej, a warunek ten został spełniony z uwagi na istniejącą sieć energetyczną. Ponadto teren planowanej inwestycji - działki nr [...] i [...] - stanowią teren: gruntów ornych klas RTVa; RTVb; RV; RVI; sady na gruntach rolnych klas S-RV; S-RVI); klasy LsVI; gruntów rolnych zabudowanych (Br-RVI i nieużytków N. Planowana inwestycja zostanie zlokalizowana na gruntach ornych i nieużytkach. Oznacza to spełnienie warunku wskazanego w art. 61 ust.1 pkt 4 u.p.z.p., a w końcu warunków opisanych w pkt 5 i pkt 6 tego przepisu. Zdaniem Kolegium za nieuzasadnioną uznać należy ponadto argumentację dotyczącą naruszenia przepisów ustawy nakazujących uzgodnienie projektu decyzji z właściwym do spraw ochrony środowiska organem z uwagi na położenie terenu inwestycji w obszarze chronionym przyrodniczo. Kolegium wskazało, że istotnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku nie wydał postanowienia, o którym stanowi odpowiednio przepis art. 53 ust. 6 w związku z ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. Teren inwestycji położony jest na terenie ochrony przyrody Natura 2000 - obszar specjalnej ochrony ptaków [...]. Jednak dla planowanego przedsięwzięcia została wydana w dniu 12 stycznia 2023 r. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku. Za niezasadny uznał jednocześnie organ zarzut dotyczący braku czynnego udziału stron w postępowaniu dotyczącym dokonywania uzgodnień z właściwymi organami, wyjaśniając, że zgodnie z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. stronom nie będącym inwestorami nie przysługuje zażalenie. Następnie, przywołując treść przepisów art. 53 ust. 4 oraz ust. 5c u.p.z.p. Kolegium wskazało, że wbrew stanowisku stron, uzgodnienia projektu decyzji z właściwymi organami w tym z organem ochrony środowiska zostały dokonane i to w sposób prawidłowy. Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę na przepis art. 53 ust. 5b w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. wskazując, że uzgodnienia projektu decyzji z organem właściwym dla ochrony przyrody nie stosuje się do inwestycji, dla których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm.), w trakcie której uzgodniono realizację przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. W niniejszej sprawie taka sytuacja zaszła co wynika z treści "decyzji środowiskowej" organu I instancji z dnia 12 stycznia 2023 r. W dalszej kolejności, wskazując na treść przepisu art. 56 u.p.z.p., Kolegium wyjaśniło, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Kwestionowana decyzja organu I instancji stanowi potwierdzenie takiej zgodności z przepisami odrębnymi, natomiast argumentacja dotycząca spadku wartości ziemi i gospodarstw stron nie uzasadnia, w świetle przepisów ustawy, uchylenia decyzji oraz odmowy ustalenia wnioskowanych warunków. Końcowo Kolegium wyjaśniło, że decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją stanowiąca jedynie o możliwości zagospodarowania terenu i z tego względu zagrożenie praw osób trzecich na tym etapie procesu inwestycyjnego może mieć charakter jedynie potencjalny. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Ochrona osób trzecich w tym postępowaniu nie może być zatem oceniana tak, jak w kolejnym etapie. W związku z tym organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie powinien wkraczać w kompetencje organu nadzoru budowlanego. Organ zwrócił także uwagę, że w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. określona jest zasada swobodnego zagospodarowania własnego terenu w granicach obowiązującego prawa. Zapewnienie ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych, będzie zatem miało miejsce tylko w przypadku, gdy zamierzone przez inwestora przedsięwzięcie będzie niezgodne z prawem - art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 pkt 2 lit. d) u.p.z.p.) może następować tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami Prawa budowlanego. Kwestionowana decyzja takie ustalenia zawiera. Kolegium podkreśliło, że to, iż teren inwestycji jest objęty Naturą 2000 gdzie gniazdują żurawie, dudki i orły nie przeszkodziło organowi właściwemu do spraw ochrony środowiska uzgodnić realizację przedsięwzięcia, czy to podczas dokonywanej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czy też w niniejszym postępowaniu. O ile organ odwoławczy podziela argumentację stron, że krajobraz zostanie trwale uszkodzony i zniszczony, jeśli określona inwestycja powstanie to – w jego ocenie - fakt ten nie może być podstawą odmowy ustalenia wnioskowanych warunków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika zawodowego, wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") poprzez błędną oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego, w zakresie dokładnego określenia składników wchodzących w skład inwestycji pn. "farmy fotowoltaicznej" (takich jak ogrodzenia, barier IR/foto, maszty do 6 metrów itp.) dla potrzeb dokonania oceny, czy wchodzą one w łączne pojęcie urządzeń infrastruktury technicznej, bądź instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, dla potrzeb zastosowania art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzucili także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy Karsin z dnia 23 maja 2023 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę farmy fotowoltaicznej "[...]" o mocy przyłączeniowej do 8 MW, na terenie fragmentu działek nr [...] i [...] w obrębie D., gm. K. w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynikało, że istniały przesłanki uzasadniające jej uchylenie. Wskazali ponadto na naruszenie art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 106 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji (utrzymanej w mocy przez organ II instancji) mimo braku skutecznego i zgodnego z prawem uzgodnienia, które powinno nastąpić w drodze postanowienia wydanego przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Gdańsku. Niezależnie od powyższego zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 61 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym poprzez niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji wadliwe uznanie, że można wydać decyzję ustalającą warunki zabudowy dla instalacji odnawialnych źródeł energii przekraczających 100 kW (przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy farmy fotowoltaicznej o mocy 8 MW) w sytuacji gdy wskazane we wniosku miejsce jej posadowienia, jest na obszarze który w studium nie został przewidziany pod kątem rozmieszczenia takiej instalacji w myśl art. 10 ust. 2a w brzmieniu aktualnym na dzień wszczęcia niniejszej sprawy (23 lutego 2023r.). Alternatywnie, w przypadku uznania przez Sąd, że powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie wskazali na dalsze naruszenie prawa materialnego polegające na naruszeniu art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że dla instalacji odnawialnych źródeł energii przekraczających 100 kW (przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy farmy fotowoltaicznej o mocy 8 MW) w sytuacji gdy wskazane we wniosku miejsce jej posadowienia, jest na obszarze który w studium nie został przewidziany pod kątem rozmieszczenia takiej instalacji w myśl art. 10 ust. 2a w brzmieniu dotychczasowym nie jest wymagane łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 61 ust. pkt 1-5, podczas gdy taki obowiązek istnieje. Dodatkowo zarzucili naruszenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym poprzez jego niezasadne zastosowanie w sytuacji braku wystarczającej i odpowiedniej ilości informacji pozwalających na jednoznacznie stwierdzenie, że inwestycja objęta niniejszym postępowaniem stanowi jeden z wyjątków wskazany w rzeczonym przepisie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o zastosowanie tego trybu złożyła strona skarżąca, a organ administracji nie zażądał rozprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Karsin, ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę farmy fotowoltaicznej o mocy przyłączeniowej do 8MW, na terenie fragmentu działek nr [...] i [...] w obrębie D., gm. K. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z uwagi na fakt, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto w dniu 23 lutego 2023 r. to, zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 w zw. z art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688) do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu dotychczasowym - obowiązującym przed dniem 24 września 2023 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p."; "ustawa") ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei art. 59 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z art. 60 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje na wniosek inwestora wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 ustawy oraz uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Dla terenu, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym przepisem mającym istotne znaczenie dla niniejszej sprawy jest art. 61 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; teren ma dostęp do drogi publicznej; istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust.5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 - w brzmieniu obowiązującym dla niniejszej sprawy - nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.). Powołana ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1436 ze zm.; dalej jako: "u.o.z.e.") zawiera przepisy wyjaśniające, jakiego rodzaju urządzania i obiekty należy kwalifikować jako instalację odnawialnego źródła energii. I tak, z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. wynika, że instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub, b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego. Według zaś art. 2 pkt 22 tej ustawy odnawialne źródło energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów - a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy - Prawo energetyczne wykorzystywana do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego. Za odnawialne źródło energii uznaje się odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otoczenia, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego, biometanu, biopłynów oraz z wodoru odnawialnego (art. 2 pkt 22 u.o.z.e.). Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że będąca przedmiotem kontrolowanego postępowania inwestycja, jak wynika z wniosku o ustalenie warunków zabudowy z 23 lutego 2023 r., polega na budowie farmy fotowoltaicznej "[...]" o mocy przyłączeniowej do 8 MW, na terenie fragmentu działek nr [...] i [...] w obrębie D., gm. K. - pow. terenu inwestycji do 150.000 m2. Planowane zamierzenie sprowadza się zatem do budowy infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii, tj. energii słonecznej. Bez wątpienia więc w sprawie mamy do czynienia z realizacją instalacji odnawialnego źródła energii słonecznej, służącej do wytwarzania energii elektrycznej, opisanej przez dane techniczne zawarte we wniosku, a więc ze źródła odnawialnego i niekopalnego. Okoliczności te nie były kwestionowane w toku postępowania. Sporne jest natomiast to, czy do tego typu inwestycji znajduje zastosowanie zasada dobrego sąsiedztwa, czy też nie, oraz czy jej realizacja musi być przewidziana w studium uwarunkowań i zagospodarowania terenu. Występująca w sprawie różnica poglądów skarżących i organu odnośnie stosowania wyjątku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. do instalacji odnawialnych źródeł energii, jest odzwierciedleniem dwóch linii orzeczniczych istniejących w orzecznictwie sądów administracyjnych. Według jednej grupy poglądów, przy wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie należy ograniczać się tylko do wykładni językowej, ale wskazane jest również sięgnięcie do reguł wykładni systemowej i celowościowej. Odwołując się do art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wskazuje się, że tego rodzaju inwestycje mają niewątpliwie istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym przy stosowaniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. należy uwzględnić regulacje zawarte w studium. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (...); urządzeń innych niż wolnostojące. Natomiast art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. stanowi, że granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko, określa się w zależności od potrzeb w planie miejscowy. W omawianej linii orzeczniczej przyjmowano, że w sytuacji gdy postanowienia studium nie przewidują na danym terenie lokalizacji urządzeń odnawialnych źródeł energii o mocy wyższej niż wskazana w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., albo nie jest w takiej sytuacji możliwe wydanie warunków zabudowy w ogóle (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 277/21, wyrok WSA w Gdańsku z 23 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 629/21, wyrok WSA w Gdańsku z 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 257/22; wszystkie orzeczenia przywoływane w niniejszym wyroku dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) albo możliwe jest wprawdzie wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale na zasadach ogólnych, tj. przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 520/22, wyrok NSA z 19 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3705/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2013 r., sygn.. akt II SA/Gd 183/23). Powyższe orzecznictwo formułowało zatem poglądy zbieżne z tymi, które zaprezentowali skarżący. Z drugiego stanowiska, reprezentowanego przez organy, wynika natomiast, że kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m. in. z mocy czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii, oraz, że dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie jest właściwe ze względu na wewnętrzny i niewiążący przy wydawaniu decyzji charakter postanowień studium (por. wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 96/22, wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 549/22, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 września 2023 r., II SA/Gd 282/23, wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, wyrok z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, wyrok NSA z 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, wyrok NSA z 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22). Zwrócić należy uwagę na wywód Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 12 października 2022 r., sygnatura akt II OSK 1482/21, który rozpoczął analizę omawianego sporu od stwierdzenia, że aktualne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (obowiązujące od 29 sierpnia 2019 r. w skutek nowelizacji dokonanej ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. z 2019 r., poz. 1524) zawiera zwrot "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii". Zatem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. – w zakresie w jakim dodano to kolejne odstępstwo od zasady zawartej w ust. 1 art. 61 u.p.z.p. - nie wydaje się budzić większych semantycznych wątpliwości, ponieważ w przypadku odnawialnych źródeł energii przepis wprost odsyła do definicji instalacji odnawialnego źródła energii zawartej w odrębnej ustawie. Z gramatycznego punktu widzenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie budzi więc wątpliwości. Jego treść jest w pełni klarowna i jednoznacznie przesądza, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się m. in. do instalacji oze w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Z tego przepisu nie wynika przy tym, aby ustawodawca różnicował instalacje w zależności od ich mocy, co w założeniu miałoby determinować badanie przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Takiego rozróżnienia nie sposób również wywieść z treści art. 10 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Z przepisów tych wynika wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 (obecnie 500) kW, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony. Przepisy te odnoszą się zatem do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Zauważyć należy, że wskazane wyżej przepisy zawarte są w części ustawy odwołującej się do zasad tworzenia studium, nie zaś do przepisów określających warunki wydawania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na powyższe, przepisy art. 10 ust. 2 u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe stanowisko wynika także z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej ustawę z 19 lipca 2019 r. W punkcie 5. uzasadnienia projektu wskazano bowiem jednoznacznie, że "ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...)". Zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie zatem wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. W ramach tych zapisów w żadnym miejscu nie wskazano, że zmiana art. 61 ust. 3 u.p.z.p. ma dotyczyć instalacji odnawialnego źródła energii o określonej mocy. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekający w niniejszej podziela stanowisko organów obu instancji, że do instalacji odnawialnego źródła energii nie mają zastosowania przepisy art. 61 ust. 1 i 2 u.p.z.p. W świetle powyższego za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skarżących, że budowa farmy fotowoltaicznej na obszarze dotychczas zajmowanego jedynie na potrzeby produkcji rolnej oraz działalności agroturystycznej faktycznie doprowadzi do całkowitej zmiany charakteru obszaru, a także faktycznych możliwości funkcjonowania i prowadzenia działalności gospodarczej (turystycznej) przez społeczność lokalną. Jak już wcześniej wskazano, pominięcie przesłanki dobrosąsiedzkiej na tle takich okoliczności jest całkowicie uzasadnione z uwagi na niestosowanie w niniejszej sprawie warunki określonego w art. 61 ust. l pkt 1 u.p.z.p., a w konsekwencji i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1588) w zakresie wskazanym przez skarżących. Zdaniem Sądu za nieuzasadniony uznać należy także zarzut odnoszący się do nieprawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego. Z uwagi na fakt, że – jak już wcześnie wskazano - ustalenie warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej nie wymaga spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa, to zarówno przeprowadzanie analizy, o której jest mowa w art. 61 ust. 5a u.p.z.p., jak i wyznaczanie obszaru analizowanego, jest zbędne. Przy wskazanym we wniosku rodzaju planowanej inwestycji badaniu podlegają jedynie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 3-6 ustawy. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w sprawie spełnione zostały te warunki. W szczególności wskazać należy, że charakter planowanej inwestycji wymaga tylko podłączenia do istniejącej sieci elektroenergetycznej, a warunek ten został spełniony z uwagi na istniejącą sieć energetyczną. Ponadto teren planowanej inwestycji - działki nr [...] i [...] - stanowią teren: gruntów ornych klas RTVa; RTVb; RV; RVI; sady na gruntach rolnych klas S-RV;S-RVI); klasy LsVI; gruntów rolnych zabudowanych Br-RVI i nieużytków N. Planowana inwestycja zostanie zlokalizowana na gruntach ornych i nieużytkach. Końcowo, za nieuzasadniony uznać należy zarzut dotyczący naruszenia przepisów u.p.z.p. nakazujących uzgodnienie projektu decyzji z właściwym do spraw ochrony środowiska organem z uwagi na położenie terenu inwestycji w obszarze chronionym przyrodniczo. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że istotnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku nie wydał postanowienia, o którym stanowi odpowiednio przepis art. 53 ust. 6 w związku z ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. a teren inwestycji położony jest na terenie ochrony przyrody Natura 2000 - obszar specjalnej ochrony ptaków [...]. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, nie można zapomnieć o treści art. 53 ust. 5b w związku z art. 64 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym przepisu, o którym mowa w ust. 4 pkt 8, nie stosuje się do inwestycji, dla których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko) w trakcie której uzgodniono realizację przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. W niniejszej sprawie dla planowanego przedsięwzięcia została w dniu 12 stycznia 2023 r. wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że z treści przepisu art. 53 ust. 5c u.p.z.p. wynika, że niewyrażenie stanowiska w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska uznaje się za uzgodnienie decyzji. W niniejszej sprawie organ ochrony środowiska, w piśmie z dnia 10 maja 2023 r., poinformował, że nie zajmie stanowiska we wskazanym ustawowym terminie, a zatem wnioski należy uznać za uzgodnione. W konsekwencji uznać należy, wbrew stanowisku stron, że uzgodnienia projektu decyzji z właściwymi organami, w tym z organem ochrony środowiska zostały dokonane w sposób prawidłowy. Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło