II SA/Gd 11/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-02-08
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku wiarygodnego i wystarczającego uzasadnienia oraz dokumentacji potwierdzającej trudną sytuację majątkową, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy oddalić.Stan faktyczny
Wnioskodawca H. C., osoba samotna utrzymująca się z zasiłku pielęgnacyjnego, zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego. Skarżący wskazał, że został pozbawiony zasiłku stałego i ubezpieczenia zdrowotnego oraz przedstawił informacje o wydatkach i posiadanych środkach finansowych, jednak nie przedłożył dokumentów potwierdzających swoje twierdzenia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego dla wnioskodawcy H. C.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do w niesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego postanawia: odmówić przyznania H. C. prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF H. C. zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazując, iż sprawa ma złożony charakter wymagający wiedzy i doświadczenia w prowadzeniu postępowania sądowego.
Skarżący wskazał, iż jest osobą samotną, utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 152 zł. Został pozbawiony zasiłku stałego w związku z przyznaniem odszkodowania za internowanie w stanie wojennym oraz pozbawiono skarżącego ubezpieczenia zdrowotnego.
Na wezwanie referendarza skarżący oświadczył, iż nie posiada rachunków i lokat bankowych, miesięcznie wydaje około 100 zł na leki. Wskazał, iż z otrzymanego odszkodowania dokonał spłaty długu u członków rodziny na kwotę 8 tys. zł. Pozostałą część 10 tys. zł wydatkował na utrzymanie w okresie od marca 2010r. do końca grudnia 2010r. Ze środków tych dokonywał zakupu niezbędnych do życia artykułów spożywczych, higienicznych, ubioru oprócz tego od marca 2010r. opłaca miesięcznie ubezpieczenie zdrowotne około 300 zł miesięcznie. Poza tym część środków wydał na przejazdy do lekarza i szpitali.
Rozpatrując wniosek wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: P.p.s.a.), do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy.
Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, strona winna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które przekonują o zasadności poczynienia na jej rzecz wyjątku od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania sądowego (art. 199 P.p.s.a.). W tym celu, w myśl art. 252 p.p.s.a., żądanie zgłasza się na odpowiednim formularzu, w którego rubryki wpisuje się szczegółowe informacje o stanie rodzinnym i majątkowym. Jedynym instrumentem pozwalającym na ich weryfikację jest unormowanie zawarte w art. 255 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, istnieje możliwość skierowania do wnioskodawcy wezwania o dostarczenie dodatkowego oświadczenia, czy przedłożenia dokumentów źródłowych. Czynności te podejmowane są po to, aby umożliwić mu należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, czyli uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności w nim wskazane nie okażą się, zdaniem referendarza, wystarczające do uznania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. za uprawdopodobnione.
Tak też należało postąpić w sytuacji, gdy skarżący nie objaśnił, w jaki sposób wydatkował kwotę otrzymanego odszkodowania. Złożone wyjaśnienie w tym zakresie jest nieprzekonywujące. Jak bowiem inaczej ocenić twierdzenie, z którego wynika, iż część kwoty przeznaczył na spłatę długu a resztę wydatkował do końca roku 2010 mając świadomość, iż do końca lutego 2011r. nie otrzyma zasiłku stałego, który stanowił podstawowe, obok zasiłku pielęgnacyjnego, źródło utrzymania skarżącego. Dodatkowo skarżący poza oświadczeniem nie przedłożył żadnych dokumentów popierających jego twierdzenia. Niewiarygodne jest także twierdzenie, iż skarżący opłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne. W takim razie, zdaniem referendarza, nie sposób uznać, iż skarżący uwiarygodnił okoliczności uzasadniające jego żądanie.
Z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło