II SA/Gd 1125/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA A. Despot-Mładanowicz (spr.), Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń, As. WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 lutego 2001 r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności wpisu o zameldowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. ustala, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 lutego 2001 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 11 grudnia 2000 r. orzekającą o usunięciu z ewidencji ludności wpisu o zameldowaniu na pobyt stały przy ul. [...] [...] w S. małoletniej D. K.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że mocą zaskarżonej decyzji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta orzekł o usunięciu z ewidencji ludności wpisu o zameldowaniu na pobyt stały przy ul. [...] nr [...] w S. małoletniej D. K., uznając, iż wpis taki został dokonany w oparciu o nieistniejące przesłanki tzn. w sytuacji, gdy wyżej wymieniona była już zameldowana w innym miejscu ( miejscu zameldowania i zamieszkiwania rodziców). Organ odwoławczy podał, że w złożonym odwołaniu p. P.K. ( matka D. ) stwierdza, iż zaskarżona decyzja została wydana cyt. "bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w warunkach rażącego naruszenia słusznego interesu strony" oraz wnosi o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Jednocześnie podkreśla, iż sprawy zameldowania córki szczegółowo wyjaśniła i opisała w poprzednim odwołaniu z 31 sierpnia 2000 r. Organ II instancji stwierdził, że przedmiotem postępowania wszczętego w niniejszej sprawie z urzędu była ocena czy zameldowanie w dniu 26 lipca 2000 r. małoletniej D. K. przy ul. [...] [...] m [...] w S. nastąpiło w oparciu o faktycznie istniejące przesłanki stanowiące podstawy do dokonania tej czynności materialno - technicznej. Zdaniem organu odwoławczego zagadnienie powyższe wymaga kilku uwag natury ogólnej. Dokonanie zameldowania lub wymeldowania na podstawie danych zgłoszonych przez osobę zobowiązaną do wykonania tych czynności jest obowiązkiem organu gminy prowadzącego ewidencję ludności, jednakże gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu organ gminy rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej ( art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Zapis art. 47 ust. 2 upoważnia organ gminy między innymi do rozstrzygania, czy osoba chcąca się zameldować pod określonym adresem posiada uprawnienia do lokalu, w którym ma być zameldowana na pobyt stały lub czasowy ( ponad 2 miesiące), o ile na tle powyższego uprawnienia nie powstaje spór o charakterze cywilno - prawnym. Wówczas zainteresowanemu przysługuje droga sądowa. Pamiętać bowiem trzeba, że organ gminny może dokonać zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące jedynie wówczas, gdy osoba zgłaszając chęć zameldowania się wykaże się uprawnieniami do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Są to ogólne zasady postępowania, którymi mają obowiązek kierować się organy meldunkowe i w zależności od wyników oceny sytuacji i zgromadzonych dowodów rozstrzygać o zameldowaniu lub wymeldowaniu osoby. Analizowany przypadek wskazuje w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego na to, iż przedmiotem prowadzonego postępowania nie była kwestia istnienia uprawnień D. K. do przedmiotowego lokalu lub też ich braku. Sprawą do rozstrzygnięcia była natomiast istniejąca bezspornie wadliwość dokonanej czynności materialno - technicznej dokonanej w określonych okolicznościach związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania D. K. przy ul. [...] [...] m. [...] na pobyt stały. Należy przy tym wyjaśnić, że utrwalone orzecznictwo sądowe stwierdza, iż stwierdzenie nieważności czynności materialno - technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych tzn. wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 w/w ustawy ujawniły się już po dokonanej czynności materialno - technicznej związanej z wniesieniem do rejestru informacji o zameldowaniu lub wymeldowaniu osoby. Słusznie zatem uznał organ pierwszej instancji, iż wątpliwości te ujawniły się po potwierdzeniu faktu zameldowania na pobyt stały D. K. także w miejscowości W. [...] m. [...] tj. w miejscu jej zamieszkiwania oraz w miejscu zamieszkania i zameldowania p.p. D. i A. K., czyli rodziców w/w. Wymaga podkreślenia, że D. K. była zameldowana na pobyt stały w miejscowości W. [...] gmina S. od 3 stycznia 1995r. Oczywistym jest, iż niedopuszczalne w tych warunkach było zameldowanie D. K. przy ul. [...][...] w S., bowiem w tym momencie doszło do "podwójnego zameldowania", a takiej instytucji nie przewiduje ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z materiału dowodowego wynika, iż fakt ten spowodowany był błędami istniejącymi w informatycznych rejestrach ewidencyjnych oraz brakiem należytej staranności pracownika organu meldunkowego w ocenie złożonego wniosku o zameldowanie oraz materiału źródłowego. W tym stanie rzeczy organ nadzoru instancyjnego stwierdził, iż uchybienie powyższe jakkolwiek naganne, jednak nie mogło zaważyć ostatecznie na potrzebie wyeliminowania dotkniętego wadą wpisu o zameldowaniu osoby. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. K. domagała się uchylenia powyższej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że wymeldowując się razem z mężem w dniu 29 marca 1988 r. ze S. ul. [...] [...] do miejscowości R. nie wymeldowała córki D. K. ze względu na złe warunki mieszkaniowe w budynku gospodarstwa rolnego w R., a także z uwagi na brak nadzoru i opieki nad dzieckiem w czasie pracy zawodowej. Taką opiekę zobowiązali się pełnić rodzice małżonka skarżącej, którzy zamieszkiwali w S. przy ul. [...] [...]. W dniu 3 stycznia 1995 r. skarżąca przeprowadziła się z mężem do lokalu własnościowego w miejscowości W. [...] przemeldowując się z miejscowości R. Mimo to małoletnia D. K. zamieszkiwała stale u rodziców męża skarżącej w S. przy ul . [...] [...]. Fakt zameldowania jest na akcie urodzenia córki oraz potwierdzony w wydanej decyzji Urzędu Miejskiego w S.. Dalej skarżąca podała, że jej teść A. K. na podstawie decyzji Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej w S. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej w S. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...], zgłaszając do zameldowania wszystkie osoby z nim zamieszkujące w poprzednim lokalu w S. przy ul. [...] [...]. Skarżąca wraz z mężem wyraziła zgodę na zameldowanie córki u dziadków. Skarżąca wskazała, że bezspornie z nieznanych dla niej przyczyn D. K. była zameldowania również w miejscowości W. [...]. Dnia 28 lipca 2000 r. z miejscowości tej została wymeldowana przez Urząd Gminy w S.. Zdaniem skarżącej z przedstawionego stanu faktycznego i dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie wynikają wątpliwości, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jedyna przesłanką, dla której D. K. zamieszkuje pod wyżej wskazanym adresem jest sprawowanie opieki nad dziadkami. Samorządowe Kolegium odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Pobytem stałym jest natomiast zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy). Jednocześnie stosownie do art. 5 ust. 2 niniejszej ustawy w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy sprowadza się w istocie rzeczy do stwierdzenia niedopuszczalności zameldowania małoletniej D. K. przy ul. [...]w S., gdyż doszłoby wówczas do podwójnego zameldowania. Tymczasem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wymagała kwestia czy małoletnia D. K. została zgłoszona do zameldowania przy ul. [...] [...] w S., gdyż pod tym adresem miała zamiar stale przebywać. Kwestia pod jakim adresem była ona zameldowania dotychczas nie uzasadnia zakwestionowania możliwości zameldowania w miejscu zamieszkania dziadków małoletniej. Sam fakt, że małoletnia była ujęta w ewidencji ludności jako zameldowana w miejscowości W. [...] nie oznacza, że nie mogła zmienić miejsca pobytu stałego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, co trafnie zauważył skarżąca, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma przeszkód prawnych by dziecko pozostające pod władzą rodzicielską przebywało na stałe u innej osoby (np. u dziadków) i u tej osoby miało miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (zob. wyrok NSA z 27.09.1990 r., IIISA 688/90 ONSA 1990/2-3/55 oraz wyrok NSA z 8.11.1988 r. , IIISA 428/88 ONSA 1988/2/88). Organ II instancji zajął się kwestią podwójnego zameldowania, pomijając istotę sprawy. Organ ten bowiem nie kwestionuje, że będzie ona miała miejsce pobytu stałego u dziadków i że te dane budzą wątpliwości. Przy zgłoszeniu zameldowania na pobyt stały istotne jest przede wszystkim czy osoba wskazana we wniosku faktycznie ma zamiar stale przebywać pod wskazanym adresem. Ewentualne rozbieżności meldunkowe dotyczące dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie mogą uzasadniać uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania i usunięcia z ewidencji ludności wpisu o zameldowaniu bez wyjaśnienia kwestii czy osoba wykonująca obowiązek meldunkowy zamieszkuje pod wskazanym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył art. 47 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i naruszenia to miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę powyższe stanowisko i rozpatrzy sprawę oraz rozstrzygnie sporną kwestię czy małoletnia D. K.została zameldowana u dziadków na pobyt stały, gdyż tam znajduje się jej miejsce pobytu stałego. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.