II SA/Gd 1131/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt SKO Gd/4207/24 w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia dotyczącego bezczynności w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odrzucić skargę. Pismem z 14 sierpnia 2024 r. M. T. (dalej: "Skarżąca") wniosła ponaglenie na rozpatrywanie przez Prezydenta Miasta Gdyni (dalej: "Prezydent") jej wniosku z 7 czerwca 2024 r. o uchylenie/zmianę decyzji tego organu z 17 czerwca 2019 r. dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Postanowieniem z 17 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium"), na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", wskazało, że Prezydent nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w sprawie wniosku Skarżącej dotyczącego uchylenia lub zmiany, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji Prezydenta z 17 czerwca 2019 r. odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką sprawowaną nad matką I. T. Na postanowienie Kolegium z 17 września 2024 r. M. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie wskazując, że stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności bada, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (§ 1 pkt 1). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario należy wnioskować, że sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądów administracyjnych, zatem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że M. T. wniosła skargę na postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a., w którym organ rozpatrujący ponaglenie (w niniejszej sprawie Kolegium) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy zauważyć, że środek prawny uregulowany w art. 37 k.p.a. jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu administracji publicznej lub przewlekłego prowadzenia przez ten organ postępowania. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia i stanowi postępowanie incydentalne, odrębne od postępowania właściwego. Wniesienie ponaglenia jest również niezbędną do wyczerpania przesłanką złożenia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Należy jednak podkreślić, że rozpoznanie ponaglenia jest sprawą odrębną od właściwego postępowania, choć niewątpliwie z nią powiązaną. Przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ, do którego wniesiono ponaglenie. Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. a contrario). Skarga ta jest przy tym niedopuszczalna zarówno na postanowienie kończące postępowanie z przyczyn procesowych, jak również merytorycznie rozpatrujące ponaglenie. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Z uwagi na to, że postanowienie wydane w sprawie wniesionego ponaglenia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego skargę na to postanowienie należy uznać za niedopuszczalną (zob. postanowienie NSA z 14 września 2023 r. sygn. I OSK 1497/23, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.