II SA/Gd 1136/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-02-11

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Janina Guść, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek okresowy w zaniżonej kwocie, uwzględniając jedynie różnicę między kryterium dochodowym a dochodem skarżącej, bez uwzględnienia jej rzeczywistych potrzeb życiowych i godności?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest instancją, która może zasądzić wnioskowane świadczenie ani zobowiązać organ do jego przyznania w określonej wysokości. Kontrola sądowa ogranicza się do oceny zgodności z prawem wydanych orzeczeń organów administracji. W przypadku pomocy społecznej, mimo że ma ona na celu przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, jej wysokość jest ograniczona możliwościami finansowymi organów oraz przepisami ustawy, co może prowadzić do sytuacji, w której przyznane świadczenie nie zaspokaja w pełni potrzeb beneficjenta. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje organów były zgodne z prawem, pomimo że przyznana pomoc nie zaspokajała w pełni potrzeb skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca I. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji przyznającą jej zasiłek okresowy w kwocie 200 zł miesięcznie od listopada do grudnia 2000 r. Skarżąca uważała, że kwota zasiłku jest zaniżona i nie zabezpiecza jej podstawowych potrzeb życiowych, wskazując na swoją samotność, chorobę i długoletni staż pracy. Kolegium przyznało, że skarżąca kwalifikuje się do pomocy, ale wysokość zasiłku ustaliła zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, uwzględniając kryterium dochodowe i możliwości finansowe ośrodka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: WSA: Janina Guść NSA: Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. II SA/Gd. 1136/01 UZASADNIENIE I. S. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2001 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 15 listopada 2000 r. Utrzymaną w mocy decyzją organ I instancji przyznał skarżącej zasiłek okresowy od miesiąca listopada do grudnia 2000 r. w kwocie 200 zł miesięcznie. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 4 ust 1, art. 31 ust 1 pkt 3, oraz art. 43 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. Z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.). W uzasadnieniu podano, iż na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącej wymaga udzielenia pomocy, ponieważ dochód (122,84 zł) nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust 1 w/w ustawy, a brak możliwości zatrudnienia uzasadnia przyznanie zasiłku okresowego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację życiową, wskazała, że jest osobą samotną, schorowaną i wykonywała zawód nauczycielski przez 21 lat pracy. Z powodu złego stanu zdrowia nie może podjąć pracy w swoim zawodzie, ani też otrzymać innego zatrudnienia. Zdaniem odwołującej się zasiłek został przyznany w zaniżonej kwocie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przyznaje, iż skarżąca kwalifikuje się do pomocy z opieki społecznej i uzasadnione było przyznanie jej przez organ I instancji zasiłku okresowego. Skarżąca spełnia kryterium dochodowe, które w jej przypadku wynosi 401 zł, natomiast jej dochód to wyłącznie kwota dodatku mieszkaniowego wynosząca 122, 84 zł. W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się do kwestii wysokości przyznanego zasiłku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w myśl art. 31 ust 4 cyt. ustawy zasiłek ten ustala się w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowym rodziny ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a dochodem tej osoby lub rodziny, nie niższej jednak niż 16 zł na rodzinę. Nie znajdując podstaw do uchylenie zaskarżonej decyzji, organ II instancji powołał się na treść art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej; zgodnie z treścią którego potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Pomoc ta ma umożliwić przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których podopieczni nie są w stanie pokonać samodzielnie (art. 1 ust. 1). Wskazano też, iż jak wynika z materiału dowodowego sprawy, odwołująca się jest objęta praktycznie stałą pomocą społeczną i nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby mogła wystąpić o dalszą pomoc i ją uzyskać, jeżeli zostaną spełnione ustawowe przesłanki. W skardze skarżąca ponownie podniosła zarzuty zgłoszone w odwołaniu od decyzji organu T instancji, wskazując, że przyznana jej pomoc nie zabezpiecza jej podstawowych potrzeb i uwłacza godności uczciwego, rzetelnego obywatela Polski. W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270). W myśl art.l § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Tak określony zakres sądowej kontroli wyłącza możliwość kierowania się przez Sąd przy rozpoznawaniu skarg innymi okolicznościami (np. zasadami słuszności, współżycia społecznego) jak tylko oceną, czy kontrolowane orzeczenie organu wydane zostało zgodnie z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej oraz czy przepisy zostały właściwie powołane oraz zinterpretowane. Sąd Administracyjny nie zastępuje organu administracji. Nie ma on także możliwości "zasądzenia" wnioskowanego świadczenia, czy "zobowiązania" organu do udzielenia wnioskodawcy żądanego świadczenia we wnioskowanej wysokości, bądź w wysokości wyższej od przyznanej. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa". Pomoc tę "organizują organy administracji rządowej i samorządowej" (art. 1 ust. 2 w/w ustawy). W gestii tych organów jest więc gromadzenie środków i ich rozdysponowanie na cele określone w ustawie o pomocy społecznej i na zasadach przewidzianych w powołanej ustawie. Szczupłość posiadanych środków finansowych często sprawia, że świadczenia znacznie odbiegają w swojej wysokości od oczekiwań osób lub rodzin o nie wnioskujących. Tak jest również w rozważanym przypadku. Nie jest to jednakże równoznaczne z naruszeniem prawa. W art. 2 w/w ustawy mowa jest także o możliwościach finansowych ośrodka pomocy społecznej. Te właśnie możliwości (a raczej ich brak) zadecydowały, iż skarżąca uzyskała świadczenie w wysokości, która (co nie jest kwestionowaną okolicznością) nie mogła zaspokoić jej uzasadnionych potrzeb. Ze wskazanych w uzasadnieniu względów. Sąd nie mial podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na mocy art. 151 p.o.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło