II SA/Gd 1137/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. I., G. K., M. B., T. S. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 28 maja 2020 r. nr XXIII/603/20 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę. P. I., T. S., G. K., K. G. i M. B. (dalej jako: "skarżący") zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 28 maja 2020 r. nr XXIII/603/20 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Ujeścisko rejon ulic Nieborowskiej i Rogalińskiej w mieście Gdańsku (dalej jako: "uchwała", "plan") i wnieśli o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej terenu 027-M/U31. W uzasadnieniu wskazali, że są właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie terenu 027-M/U31. W ich ocenie zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny, gdyż istotnie zmieniono zapisy dotyczące przeznaczenia terenu obowiązujące w czasie budowy ich osiedla, dopuszczając na terenie 027-M/U31 "zabudowę usługową komercyjną i/lub publiczną" oraz dla zabudowy usługowej, dopuszczając dowolny kształt dachu, niepasujący do ich osiedla domków z dachami stromymi. Wskazali, że zapis dopuszczający bez ograniczeń zabudowę usługową komercyjną i/lub publiczną nie występował w planie obowiązującym w czasie budowy domków. Przyjęte w planie miejscowym postanowienia w zakresie zabudowy oraz zmiany planowanego Ogólnomiejskiego Systemu Terenów Aktywnych Biologicznie OSTAB są – ich zdaniem - niezgodne z zapisami obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdańska. Rada Miasta Gdańska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Rada wskazała, że w jej ocenie zaskarżona uchwała nie narusza zarówno interesu prawnego, jak i uprawnień skarżących, albowiem ustalenia planu w żaden sposób nie wpływają na możliwości korzystania przez nich z nieruchomości stanowiących ich własność. Skarżący nie zostali pozbawieni możliwości rozporządzania nieruchomościami stanowiącymi ich własność, mogą z nich korzystać tak, jak dotychczas. Rada wyjaśniła, że skarżący są właścicielami nieruchomości usytuowanych poza granicami zaskarżonego planu miejscowego. Kwestionowane przeznaczenie terenu 027-M/U31 zostało ustalone z uwagi na dynamikę rozwoju tej części miasta w celu umożliwienia realizacji inwestycji uzupełniających funkcję mieszkaniową. W ocenie organu takie działanie jest uzasadnione, w żaden sposób nie narusza interesu prawnego skarżących, a działania Gminy mieszczą się w granicach władztwa planistycznego. Organ zauważył, że część terenu stanowi własność gminną (ok. 1523 m2 z ok. 4300 m2) zatem uzasadnione jest zachowanie tego terenu jako pod funkcje społeczne jak np. przedszkole, żłobek, ale także inne funkcje usługowe służące mieszkańcom okolicznych osiedli (usługi podstawowe). Działanie to jest zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdańska "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdańska" przyjętego uchwałą nr LI/1506/18 Rady Miasta Gdańska 23 kwietnia 2018 r. (dalej jako: "Studium"), zgodnie z którym przestrzeń miejska, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, powinna być wielofunkcyjna, z zastrzeżeniem jedynie eliminacji ewidentnych sytuacji konfliktowych. W związku z tym w granicach terenu 027-M/U31 wykluczono jako niepożądane funkcje takie jak: stacje paliw, warsztaty pojazdów mechanicznych, stacje obsługi samochodów ciężarowych i autobusów, obiekty handlowe o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m2, garaże boksowe, nadziemne budowle garażowe, usługi autohandlu, salony samochodowe, parkingi i garaże dla samochodów osobowych inne, niż na potrzeby inwestycji. Rada zwróciła uwagę, że przed uchwaleniem zaskarżonego planu na przedmiotowym terenie obowiązywały dwa plany miejscowe, które umożliwiały również realizację usług komercyjnych czy też publicznych, ale o powierzchni użytkowej nie większej niż 100 m2 i z innymi ograniczeniami. Określenie dowolnego kształtu dachu dla zabudowy usługowej w obrębie terenu 027-M/U31 miało na celu umożliwienie realizacji budynków modułowych jak przedszkole, żłobek, ale także budynków usługowych z dachami płaskimi pokrytymi zielenią, służących wzmocnieniu struktury przyrodniczej, w tym małej retencji, wpisując się jako rozwiązania proekologiczne w ideę zwiększania terenów zieleni w mieście. Zdaniem organu ustalenie to nie wyklucza możliwości realizacji budynków usługowych o stromych dachach. Za nieuzasadnione uznał organ stwierdzenie skarżących o nie wprowadzeniu w planie miejscowym wymogu stromego kształtu dla zabudowy mieszkaniowo-usługowej wyjaśniając, że dowolny kształt dachu dopuszczony jest wyłącznie dla zabudowy usługowej. Dla zabudowy mieszkaniowej i mieszkaniowo-usługowej ustalono stromy kształt dachu. Rada nie podzieliła także zarzutu naruszenia Studium wyjaśniając, że zgodnie z jego postanowieniami teren 027-M/U31 objęty jest granicami terenu o dominującym przeznaczeniu mieszkaniowym z usługami podstawowymi. Usługi podstawowe to tzw. usługi codziennego korzystania, służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkańców i użytkowników okolicznych terenów. Są to usługi towarzyszące funkcji mieszkaniowej jako funkcji podstawowej, tworzące przestrzenie ośrodkotwórcze, obejmujące: przedszkola, żłobki, szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne, przychodnie rejonowe, podstawowe usługi handlowe, gastronomiczne, lokalne targowiska, domy sąsiedzkie i inne nieuciążliwe usługi dla ludności, urządzenia kultury, kościół, urząd pocztowy, administrację osiedla, a także parki, zieleńce oraz sieć ulic dojazdowych i lokalnych. Usługi ponadpodstawowe (ponadlokalne, wyższego rzędu) - obejmują swoim oddziaływaniem większy obszar, niż najbliższe otoczenie. Ustalanie w planach terenów mieszkaniowo-usługowych i usługowych jest w pełni uzasadnione (i powszechnie stosowane w planach miejscowych) dla terenów wskazanych w studium pod dominujące przeznaczenie mieszkaniowe z usługami podstawowymi. Szczegółowe rozwiązania w tym zakresie w pełni odzwierciedlają politykę przestrzenną miasta na tym obszarze, wprowadzają w sposób racjonalny uzasadnione doprecyzowania rysunku Studium, ale bez zmiany założeń i wytycznych, w tym polityki przestrzennej miasta na tym obszarze. Ustosunkowując się do kwestii dotyczącej zmiany przebiegu ciągu łączącego Ogólnomiejski System Terenów Aktywnych Biologicznie (OSTAB) organ podkreslił, że jednym z celów sporządzenia zaskarżonego planu była weryfikacja ustaleń dotyczących przebiegu ciągu łączącego OSTAB stanowiącego powiązanie pomiędzy parkiem [...], a parkiem [...]. Wyznaczony w ówcześnie obowiązującym planie ciąg łączący OSTAB w pasie zieleni do utrzymania i wprowadzenia nie miał dalszej kontynuacji w kierunku parku [...]. Prowadził on do zachodniej części terenu wyznaczonego sąsiednim planie, w ramach którego nie ustalono ww. ciągu, ani płata strukturalnego OSTAB, a obecny podział na niewielkie powierzchniowo działki (będące własnością prywatną) uniemożliwiałby racjonalne przedłużenie wskazanego ciągu w kierunku parku [...]. Taka sytuacja przeczy podstawowemu założeniu kształtowania przyrodniczej struktury miasta, jakim jest powiązanie ciągami łączącymi OSTAB pozostałych elementów OSTAB (str. 243 Studium). Ustalone dla terenu 027-M/U31 postanowienia w zakresie zasięgu OSTAB nie naruszają ustaleń Studium, a dostosowują ustalenia planu do polityki określonej w tym dokumencie w zakresie kształtowania ładu przestrzennego miasta. Celem sporządzenia planu było m. in. dążenie do powiązania ze sobą wartościowych pod względem przyrodniczym obszarów [...] i [...]) z uwzględnieniem aktualnych uwarunkowań (m. in. własnościowych, ekologicznych i planistycznych) W związku z tym zrezygnowano z wyznaczania w granicach terenu 027-M/U31 ciągu łączącego OSTAB i obszar zieleni. Ciąg ten ustalono wzdłuż ulicy M. (044-KD80) w granicach sąsiednich terenów. Płat OSTAB w tym rejonie (w odniesieniu do wyznaczonego w Studium) został nieco zawężony i przesunięty poza granice tego terenu, ale przy zachowaniu pełnej jego ciągłości i przyrodniczego charakteru, poprzez wyznaczenie elementów OSTAB w sąsiednich terenach. Ważne jest całościowe, a nie tylko wybiórcze i fragmentaryczne, podejście do zasięgu OSTAB, który składa się z różnych elementów tworzących jedną strukturę. Wyznaczone obszary OSTAB poza generalną zgodnością ich przebiegu i zasięgu wskazanymi w Studium, powinny gwarantować zachowanie ciągłości systemu przyrodniczego tej części miasta. Dopuszczenie zabudowy na terenie zagrożonym masowymi ruchami ziemi (oznaczonym na rysunku planu i opisanym w § 35 ust. 17 pkt 2 karty terenu 027-M/U31) obejmującym swym zasięgiem część terenu 027-M/U31, poprzedzone było przeprowadzonymi w tym zakresie badaniami, których wyniki zawarte są w dokumentacji geotechnicznej, dołączonej do złożonej uwagi do projektu planu po jego pierwszym wyłożeniu do publicznego wglądu. Dokumentacja ta, wykonana na potrzeby projektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na tym terenie (Dokumentacja z badań podłoża gruntowego projektowanego budynku na działkach nr [...] i [...] przy ul. L. w G.) została sporządzona przez [...]. Przedmiotowy obszar w Rejestrze osuwisk i terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych wskazany został jako zagrożony i oznaczony symbolem 4015. W dokumentacji geotechnicznej uznano, że zbocze nadaje się pod zabudowę pod warunkiem przeprowadzenia odpowiednich prac ziemnych oraz dodatkowego wzmocnienia zbocza środkami technicznymi. W związku z tym w granicach terenu zagrożonego ruchami masowymi nie wykluczono możliwości realizacji zabudowy. Obowiązujący poprzednio plan miejscowy również nie ograniczał w tym zakresie inwestycji. Zdaniem organu uwarunkowania, wynikające z położenia danego obszaru w obrębie terenu zagrożonego osuwaniem się mas ziemnych oraz płata OSTAB, nie wykluczają na takim terenie możliwości lokalizowania zarówno budynków usługowych jak i mieszkaniowych. Projekt planu uzyskał odpowiednie opinie Geologa Miejskiego i Geologa Wojewódzkiego. Zaskarżony plan nie zwiększa możliwości inwestycyjnych w zakresie ustalonych parametrów urbanistycznych na terenie 027-M/U31 w odniesieniu do ustaleń obowiązujących dotychczas na tym terenie planów miejscowych, a niektóre z nich, w sąsiedztwie istniejącej zabudowy szeregowej zlokalizowanej przy ulicy T. wręcz ogranicza. Zmniejszona została intensywność zabudowy oraz wysokość zabudowy (szczególnie dla funkcji usługowej). Nie można zatem stwierdzić, że sąsiedztwo nowej zabudowy, dopuszczonej w zaskarżonym planie, będzie bardziej uciążliwie od sąsiedztwa, które mogłoby powstać na podstawie wcześniej obowiązujących planów miejscowych. Rada zwróciła także uwagę, że przeznaczenie terenu 027-M/U31 pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, w tym zabudowę usługową komercyjną i/lub publiczną oraz przesunięcie granic płata strukturalnego OSTAB w tym rejonie, nie stanowi, wbrew stanowisku skarżących, odstępstwa od założeń Studium. Przywołane przez skarżących sformułowanie (zawarte w uzasadnieniu do rozpatrzenia uwag z dnia 2 kwietnia 2020 r. pkt 2.2) o dużym stopniu ogólności rysunków studium (mapa do studium sporządzona jest w skali 1:10000) odnosi się do wyznaczenia kierunku zagospodarowania przestrzennego miasta, a nie do kwestii dotyczących możliwości odczytania poszczególnych elementów mapy Studium. Organ wyjaśnił, że rysunek Studium w wersji papierowej wydrukowany w skali 1:10000 (zamieszczony w siedzibie Biura Rozwoju Gdańska) jak i w wersji elektronicznej (udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie m. in. Biura Rozwoju Gdańska) jest czytelny i pozwala na odczytanie wszystkich elementów zawartych na rysunku studium m. in. granic płata strukturalnego OSTAB, terenu zagrożonego ruchami masowymi ziemi, dominującego przeznaczenia oraz wszystkich pozostałych elementów w nim zawartych, podobnie jak wyrys ze studium będący integralną częścią rysunku planu. Niemożliwe jest na etapie sporządzania studium, które wykonane jest w skali 1:10000, określenie szczegółowe przeznaczenia każdej pojedynczej działki - to jest zadanie planu miejscowego, który definiuje ich przeznaczenie w sposób wiążący. W dalszej kolejności Rada wyjaśniła, że złożone w ustawowym terminie uwagi do projektu planu przez grupę 12 osób, dotyczące m. in. ograniczenia wysokości zabudowy lub zachowania terenu zieleni na skarpie nie zostały pominięte, ale rozpatrzone zgodnie z art. 17 pkt 11 ustawy z dnia 23 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1130; dalej jako: "u.p.z.p."). Projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko i uzasadnieniem był dwukrotnie wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 30 października 2019 r. do 29 listopada 2019 r. oraz w dniach od 3 lutego 2020 r. do 2 marca 2020 r. Uwagi złożone do projektu planu po jego drugim wyłożeniu do publicznego wglądu zostały rozpatrzone zgodnie z uzasadnieniem do rozstrzygnięcia o sposobie uwzględnienia uwag. Maksymalna wysokość zabudowy dla terenu 027-M/U31 ustalona została na poziomie 16 m (tak jak w ówcześnie obowiązującym m.p.z.p.) wzdłuż ulicy M. We wschodniej części terenu parametr ten został obniżony w odniesieniu do ustaleń wówczas obowiązującego planu z 15 m do 13 m, m. in. z uwagi na sąsiedztwo istniejącej zabudowy mieszkaniowej szeregowej zlokalizowanej przy ulicy T. Postulat składających uwagi o jeszcze większe obniżenie wysokości zabudowy z 13 m do 9 m został nieuwzględniony. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu do rozstrzygnięcia o sposobie uwzględnienia uwag obniżenie wysokości zabudowy do 9 m mogłoby skutkować roszczeniem odszkodowawczym w oparciu o art. 36 ust. 1 i 3 u.p.z.p. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w pierwotnej wersji wyłożonej do publicznego wglądu w dniach od 30 października 2019 r. do 29 listopada 2019 r. wschodnia część terenu 027-M/U31 znajdowała się w granicach obszaru zieleni do utrzymania lub wprowadzenia (pokrywającego się częściowo z terenem zagrożonym masowymi ruchami ziemi) bez możliwości lokalizacji zabudowy w jego obrębie. Podstawą do zmiany ustaleń planu w zakresie rezygnacji z wskazanego obszaru zieleni i dopuszczenia w tym rejonie zabudowy, było uwzględnienie uwagi, do której była dołączona Dokumentacja z badań podłoża gruntowego projektowanego budynku na działkach nr [...] i [...] przy ul. L. w G. wykonana przez [...]. W dokumentacji tej uznano, że zbocze nadaje się pod zabudowę pod warunkiem przeprowadzenia odpowiednich prac ziemnych oraz dodatkowego wzmocnienia zbocza środkami technicznymi. W związku z tym, po wprowadzeniu zmian i uzyskaniu uzgodnień i opinii w niezbędnym zakresie, projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko i uzasadnieniem został wyłożony do publicznego wglądu po raz drugi w dniach od 3 lutego 2020 r. do 2 marca 2020 r. Przytoczone przez skarżących uwagi złożone do planu wyłożonego po raz drugi, w zakresie przywrócenia zieleni do utrzymania lub wprowadzenia, nie zostały uwzględnione z powyższych względów. Następnie, ustosunkowując się do wniosku skarżących o usunięcie zapisu planu, który dopuszcza zabudowę usługową komercyjną i/lub publiczną na terenie 027-M/U31 z dojazdem od strony ulicy L. z uwagi na problemy komunikacyjne w tym rejonie organ uznał go za nieuzasadniony. Zgodnie z postanowieniami planu zawartymi w § 35 ust. 9 pkt 1 dostępność drogową do terenu 027-M/U31 ustalono od ulicy M. (044-KD80) i ulicy L. (poza granicami planu). Projekt planu o przywołanej treści został uzgodniony i zaopiniowany przez do tego powołane - zgodnie z art. 17 pkt 6 u.p.z.p. - instytucje i organy, m. in. Gdański Zarząd Dróg i Zieleni (postanowienie z dnia 30 września 2019 r. oraz postanowienie z dnia 17 stycznia 2020 r.). Ulica L., będąca drogą publiczną, stanowi jeden z elementów układu drogowego w tym rejonie. Powiązana jest z układem zewnętrznym ulicą M. oraz ulicą P. Dojazd do każdego budynku, zarówno usługowego, jak i mieszkalnego w tym rejonie, może odbywać się poprzez ulice T. czy też L., które są drogami publicznymi, podobnie jak ulica M. i P. Realizacja nowej zabudowy usługowej komercyjnej i/lub publicznej, podobnie jak zabudowy mieszkaniowej na terenie 027-M/U31 może nieznacznie wpłynąć na zwiększenie ruchu samochodowego w tym rejonie. Jednak okresowo wzmożony ruch na ulicy L. i T. wynika z faktu, że w tym rejonie nie został jeszcze w pełni zrealizowany układ dróg publicznych, których przebieg wskazują uchwalone miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Między innymi planowane jest przedłużenie alei S. do połączenia z ulicą M. oraz realizacja połączenia ulicy M. z ulicą P. oraz aleją S. (tereny drogowe 046-KD80 i 045-KD80 wyznaczone w obowiązującym m.p.z.p. nr [...]). Ulice te, poprzez swoją geometrię i spadki zapewnią sprawniejszy dojazd do istniejącej zabudowy oraz do terenów inwestycyjnych. Po realizacji docelowego układu dróg publicznych natężenie ruchu na ulicach L. i T. spadnie, ponieważ rozproszy się on na gęstszej siatce dróg publicznych w rejonie. Zdaniem Rady obawy skarżących dotyczące ewentualnego braku miejsc parkingowych na osiedlu w związku z dopuszczeniem w obecnie obowiązującym planie nr [..] zabudowy usługowej komercyjnej i/lub publicznej w granicach terenu 027-M/U31 są nieuzasadnione. Plan miejscowy dla wskazanego terenu określa wymaganą liczbę miejsc parkingowych dla poszczególnych funkcji zgodnie z § 5 uchwały, które muszą być zrealizowane na działce budowalnej objętej daną inwestycją, a nie poza jej granicami. Organ podkreślił, że zapisy dotyczące wymaganej liczby miejsc parkingowych dla samochodów osobowych m. in. dla różnorodnych funkcji usługowych, są częścią polityki przestrzennej Miasta zawartej w Studium. Zgodnie z jego postanowieniami obszar planu objęty jest strefą nieograniczonego parkowania C, w ramach której ustalono minimalne wskaźniki miejsc do parkowania dla wszystkich funkcji dopuszczonych w planie. Zgodnie z polityką parkingową miasta każdy właściciel terenów, które podlegają nowemu zagospodarowaniu, ma obowiązek zabezpieczyć potrzeby parkingowe obecnych/przyszłych użytkowników w granicach swojej działki. Inwestor może zrealizować większą liczbę miejsc do parkowania dla samochodów osobowych na działce budowlanej objętej inwestycją ponad wskazaną w planie wartość minimalną określoną wskaźnikiem dla poszczególnych funkcji zgodnie z § 5 uchwały - każdorazowo jest to indywidualna decyzja inwestora bądź właściciela, zarządcy terenu. Wymagania te dotyczą także budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz nowopowstałych osiedli zlokalizowanych wzdłuż ulic M. i P. Reasumując Rada uznała, że obowiązujące ustalenia planu dla terenu 027-M/U31 nie naruszają interesu prawnego skarżących i zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdańska. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. G. Stało się ono prawomocne 15 stycznia 2025 r. (k. 97 akt sądowych). W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2025 r. skarżący uzupełnili materiał dowodowy przesyłając wyniki dodatkowych analiz. Wyjaśnili, że ich interes prawny jest zagrożony przez wpis w m.p.z.p. [..] pozwalający na zabudowę usługowo- komercyjną i/lub publiczną, co wiąże się z maksymalizacją powierzchni budynków, ryzykiem wykonywania dużych prac ziemnych i podcinaniem skarpy. Dodatkowo wskazali na osobliwe rozwiązanie związane z planowanym wycięciem zagajnika płatu OSTAB w Studium, żeby ewentualnie - w celu zwiększenia terenów zieleni w mieście – pokryć zielenią dach budynku. Reasumując wskazali, że wnoszą o niezabudowywanie ostatnich terenów zielonych w ich rejonie oraz o ograniczenie gabarytów ewentualnych inwestycji, poprzez usunięcie wpisu o możliwości zabudowy komercyjnej i/lub usługowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego Sąd bada, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) i 6 (akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.; dalej jako "u.s.g."), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie przywołanego przepisu, umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, jest zatem wykazanie naruszenia interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Podkreślenia wymaga, że skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i warunkiem skutecznego jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, Nr 7, poz. 114). Do jej wniesienia nie legitymuje zatem sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04). Powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny są wywodzone. W judykaturze podkreśla się, że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego. Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Oznacza to, że dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, iż właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kwestionowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 588/22). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a ich własną, indywidualną sytuacją prawną. Należy przy tym zaznaczyć, że taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia konkretnych obowiązków. Przy korzystaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. należy bowiem wykazać już dokonane uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą przesądzać o przyznaniu skarżącemu legitymacji do wniesienia skargi (zob. postanowienie NSA z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2896/23). Wbrew temu co twierdzą skarżący, składając skargę do sądu administracyjnego nie wykazali oni naruszenia przez zaskarżoną uchwałę ich interesu prawnego, a swój interes prawny wywodzą jedynie z sąsiedztwa z tymi nieruchomościami. Sąd orzekający w sprawie miał na uwadze, że z faktu, iż zaskarżona uchwała nie obejmuje swym zakresem nieruchomości skarżących nie można automatycznie wnioskować, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia interesu prawnego skarżących, niemniej jednak Sąd nie dopatrzył się by postanowienia planu wpływały negatywnie na możliwość zagospodarowania i korzystania przez nich z nieruchomości. W kwestionowanym § 35 planu przyjęto dla terenu 027-M/U31 przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniowo-usługową zawierającą zabudowę mieszkaniową ekstensywną (domy mieszkalne wolnostojące do 4 mieszkań oraz domy w zabudowie bliźniaczej lub szeregowej jedno- lub dwumieszkaniowe) oraz/lub zabudowę usługową komercyjną i/lub publiczną. Określono funkcje wyłączone: stacje paliw, warsztaty pojazdów mechanicznych, stacje obsługi samochodów ciężarowych i autobusów, obiekty handlowe o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m2 i inne. W odniesieniu do wysokości zabudowy określono ją jako maksymalną w obszarze "a" wyznaczonym linia podziału wewnętrznego na 16 m, a w obszarze "b" – na 13 metrów. Nie sposób zatem przyjąć, że tak określone warunki zabudowy mogą niekorzystnie wpływać na możliwości zabudowy i zagospodarowania nieruchomości skarżących. Co więcej, jak wskazała Rada Miasta w odpowiedzi na skargę, a co w toku postępowania sądowego nie zostało podważone, maksymalną wysokość zabudowy określono na poziomie 16 m (tak jak we wcześniej obowiązującym planie miejscowym), a we wschodniej części terenu parametr ten został obniżony z 15 m (dotychczas obowiązujących) do 13 metrów. Nie sposób zatem przyjąć, że treść uchwalonego planu miejscowego może w jakikolwiek sposób negatywnie oddziaływać na sferę praw właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym skarżoną uchwałą. W ocenie Sądu należy także mieć na uwadze, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż przy wnoszeniu skargi na plan miejscowy nie wystarczy powoływać się na kwestie ogólne, tj. to jak dany plan miejscowy kształtuje zagospodarowanie przestrzeni, lecz wymagane jest w tego rodzaju sprawie wskazanie, jak konkretnie plan narusza prawa lub obowiązki przysługujące właścicielowi danej nieruchomości, tym bardziej w sytuacji gdy obszar objęty zaskarżoną uchwałą nie dotyczy nieruchomości skarżącego, a jedynie sąsiaduje z taką nieruchomością (postanowienie NSA z 2 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1231/24; postanowienie NSA z 21 marca 2025 r., II OSK 297/25). Skarżący nie wykazali aby przyjęte w planie przeznaczenie terenu ingerowało bezpośrednio w sposób wykonywania przez nich przysługującego im prawa własności nieruchomości czy wykonywania przez nich praw i obowiązków. Z nadesłanego akt planistycznych wynika bezspornie, że skarżący są właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości położonych poza granicami terenu objętego postanowieniami skarżonego planu miejscowego. Naruszenia interesu prawnego upatrują oni w tym, że cyt.: "istotnie zmieniono zapisy dotyczące przeznaczenia terenu obowiązujące w czasie budowy naszego osiedla (...). Dopuszczając dowolny kształt dachu, niepasujący do naszego osiedla domków z dachami stromymi. Zapis dopuszczający bez ograniczeń zabudowę usługową komercyjną i/lub publiczną nie występował w planie obowiązującym w czasie budowy domków". Ponadto, zdaniem skarżących przyjęte w treści planu postanowienia dotyczące zabudowy oraz zmiany planowanego Ogólnomiejskiego Systemu Terenów Aktywnych Biologicznie (OSTAB) są niezgodne z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdańska. Kwestionowane przepisy (nie: zapisy – jak w treści skargi) dotyczą terenu nie należącego do skarżących. Kluczową kwestią jest to, że nieruchomości do których posiadają oni tytuły prawnorzeczowe znajdują się poza obszarem objętym ustaleniami zaskarżonej uchwały. Dla skutecznego wniesienia skargi na plan miejscowy konieczne jest wykazanie, że jego ustalenia mogą naruszać interes prawny lub uprawnienia tych właścicieli. Skarżący mogą bowiem kwestionować ustalenia planu miejscowego tylko w ramach własnego, indywidualnego interesu prawnego. Tymczasem uchwała nie zmienia przeznaczenia nieruchomości skarżących, a planistyczna zmiana przeznaczenia terenów sąsiednich nie wpływa bezpośrednio na naruszenia interesu prawnego skarżących. Skarżący nie przedstawili żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że zmiana sposobu zagospodarowania działek objętych zaskarżoną uchwałą, doprowadzi do ograniczenia możliwości zagospodarowania, w szczególności zabudowy, należącej do nich nieruchomości. Interesu prawnego w skarżeniu planu nie można upatrywać w tym, że zmieniono nim dotychczasową treść planu. Okoliczność, że w nowym planie istotnie zmieniono przeznaczenie terenu, które istniało w trakcie budowy osiedla skarżących, a także to, że dopuszczono dowolny kształt dachu niepasujący do osiedla domków z dachami stromymi, na którym zamieszkują skarżący nie ma znaczenia w sprawie. Żaden przepis prawa nie przewiduje zakazu zmiany dotychczasowego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu. Skarżącym nie przysługuje bowiem prawo kształtowania przestrzeni, do której nie mają żadnego tytułu prawnego. Innymi słowy, zakup nieruchomości nie daje prawa domagania się by sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich pozostawał bez jakichkolwiek zmian albo by był on "dopasowany" do zagospodarowania już istniejącego. Zdaniem Sądu na skutek uchwalenia planu nie doszło do niekorzystnej zmiany sytuacji prawnej skarżących jako właścicieli nieruchomości sąsiednich, ponieważ korzystanie z nieruchomości lub ich części nie stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone. Wyraźnie podkreślić trzeba, że dla wykazania naruszenia interesu prawnego poprzez zaskarżony akt konieczne jest, aby wpływał on negatywnie na sferę prawnomaterialną i pozbawiał skarżącego pewnych uprawnień albo uniemożliwiał ich realizację lub też nakładał nowe obowiązki (postanowienie NSA z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 54/25). Rekapitulując powyższe, Sąd uznał, że powołane w skardze okoliczności nie świadczą o istnieniu interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który na podstawie art. 101 u.s.g. nie jest wystarczający do uznania legitymacji strony skarżącej. Skarżący nie wykazali także, że zaskarżona uchwała ogranicza ich prawo własności, nie wskazali także na żadne ograniczenia w korzystaniu z ich praw czy pozbawieniu ich praw w związku z podjętą uchwałą. Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl.