II SA/Gd 1138/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A Sp. z o. o. w P. rozbiórkę ogrodzenia wykonanego z blachy trapezowej zamocowanej na kształtownikach stalowych zabetonowanych w betonowym cokoliku, zrealizowanego na działce nr w P. od strony ul. [...] bez wymaganego zgłoszenia. Decyzja oparta została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 23 maja 2000 r. wszczęto postępowanie z urzędu po rozpatrzeniu wniosku Prezesa Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w sprawie usunięcia skutków samowoli budowlanej przy wykonywaniu ogrodzenia. W dniu 6 czerwca 2000 r. dokonano oględzin, podczas których stwierdzono, że w kwietniu 2000 r. na działce i od strony drogi publicznej wykonano ogrodzenie pełne z blachy trapezowej zamocowanej na kształtownikach stalowych zabetonowanych w betonowym cokoliku; wysokość około 15-20 cm. Całkowita wysokość ogrodzenia 2,20 m, zaś całkowita długość około 28 metrów. Część ogrodzenia (na długości około 4 metrów) zrealizowano na działce nr, której użytkownikiem wieczystym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa. Art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego stanowi, że budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę. Jednak art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy narzuca wymóg zgłoszenia budowy ogrodzeń od strony m.in. dróg publicznych lub innych miejsc publicznych oraz budowy ogrodzeń o wysokości przekraczającej 2,20 m. Zamiar budowy takich ogrodzeń należy zgłosić na 30 dni przed zamierzonym terminem wykonywania ogrodzenia do właściwego organu. W toku prowadzonego postępowania inwestor nie okazał wymaganego zgłoszenia. Do zgłoszenia należy dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, którego inwestor A Sp. z o. o. w P. dla nieruchomości nr nie posiada, gdyż właścicielem gruntu jest Gmina Miasta, zaś użytkownikiem wieczystym Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa. Inwestor nie okazał takiego dokumentu. Decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 nakazuje się zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, lecz tylko w przypadku, gdy bezcelowe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa wskazując, iż nakazano rozbiórkę ogrodzenia o długości około 4 metrów, gdy tymczasem rzeczywista długość ogrodzenia bez zgłoszenia do właściwego organu wynosi około 4 metrów wzdłuż ul. [...] oraz około 14 metrów prostopadle do ul. [...]. Odwołanie wniosła także A Sp. z o. o. w P. wskazując, iż konsekwencją wykonania decyzji będzie naruszenie wymogów estetyki i powstania pasa gruntu nie mającego żadnych walorów użytkowych dla Spółdzielni. Decyzją z dnia 21 lutego 2001 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 grudnia 2000 r. Decyzję oparto na art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego ogrodzenie jest to urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym. Budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych może nastąpić po uprzednim zgłoszeniu do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Brak takiego zgłoszenia stanowi podstawę do zastosowania trybu określonego w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Ponieważ w omawianym przypadku inwestor wykonał opisane ogrodzenie bez wymaganego przepisami zgłoszenia oraz bez zgody właściciela gruntu, organ I instancji miał pełne prawo nakazać rozbiórkę przedmiotowej zabudowy. Argumenty A Sp. z o. o. dotyczące powodów wykonania ogrodzenia nie zmieniają faktu popełnienia ewidentnej samowoli budowlanej i nie mają wpływu na powyższe rozstrzygnięcie. Organ stwierdził ponadto, że przedmiotowe postępowanie dotyczy wyłącznie ogrodzenia zrealizowanego w 2000 r., w związku z tym podnoszona przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową kwestia ogrodzenia zrealizowanego w latach 60-tych prostopadle do ul. [...] winna być rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A Sp. z o. o. w P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wskazując, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane celem oddzielenia terenu kotłowni oraz mając na względzie walory estetyczne i głosy mieszkańców – członków Spółdzielni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który w dacie orzekania stanowił, iż przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Przy czym zastosowanie powyższego przepisu zostało ograniczone do sytuacji wyszczególnionych w art. 50 ust. 1, który stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub 3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Organ drugiej instancji orzekający w niniejszej sprawie wskazał, iż art. 48 Prawa budowlanego nie może mieć zastosowania do ogrodzeń postawionych bez wymaganego prawem zgłoszenia takiego zamiaru inwestycyjnego, gdyż art. 48 cytowanej ustawy dotyczy tylko obiektów budowlanych, zaś art. 3 pkt 9 ogrodzenie zostało wymienione jako urządzenie budowlane, a nie obiekt budowlany. Nie jest kwestią sporną, iż przedmiotowe ogrodzenie pełne z blachy trapezowej zamocowanej na kształtownikach stalowych zabetonowanych w betonowym cokoliku (wysokość cokołu 15-20 cm) o wysokości 2,20 m zostało postawione w kwietniu 2000 r. Sąd nie może podzielić stanowiska organów administracji, iż do takiego ogrodzenia nie znajduje zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Wśród budowli zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ustawodawca wymienił w art. 29 ust. 1 pkt 7 cytowanej ustawy ogrodzenia. Jednocześnie przepis ten wyraźnie statuuje ogrodzenie jako budowlę i tak należy definiować przedmiotowe ogrodzenie o wysokości 2,20 m, gdyż trudno przyjąć definicję z art. 3 pkt 9, iż takie ogrodzenie jest urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania kotłowni. Jednocześnie obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego stanowił, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m i wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu: a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach zabytkowych, b) urządzeń na obiektach budowlanych o wysokości powyżej 3 m. niewątpliwe jest więc, w świetle treści cytowanego wyżej przepisu, że budowa ogrodzenia o wysokości 2,20 m umieszczonego na betonowym cokoliku od strony ulicy [...] winna zostać zgłoszona właściwemu organowi administracji publicznej, jak również, że A Sp. z o. o. nie dopełniła tego obowiązku. Stanowi to samowolę budowlaną regulowaną art. 48 cytowanej ustawy. Obowiązujący w czasie wydawania zaskarżonej decyzji przepis art. 48 Prawa budowlanego stanowił, że obligatoryjnej rozbiórce podlegają obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Treść art. 48 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej. Przedmiotowe ogrodzenie zatem zostało wybudowane w warunkach samowoli budowlanej, a jej legalizacji przepisy prawa budowlanego, obowiązujące w dacie wydania decyzji nie przewidywały. Organ był zobligowany zatem do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazano rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jednakże w ocenie Sądu podstawę prawną orzeczenia nakazu rozbiórki winien stanowić art. 48 wskazanej ustawy. Powołanie wadliwego przepisu prawnego, samo przez się nie powoduje nieważności ani też nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w innym przepisie prawnym. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) naruszenie prawa materialnego, skutkuje uchyleniem decyzji tylko w razie stwierdzenia, że miało ono wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takiego wpływu nie można się dopatrzeć. Wobec niestwierdzenia, aby wskazane powyżej uchybienie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę jako bezzasadną.