II SA/Gd 1141/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Anna Orłowska Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. 3 II SA/Gd 1141/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 06.02.2002 r. nr [...] Miejski Inspektor Sanitarny nie stwierdził u K. D. choroby zawodowej. W uzasadnieniu podał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w B. oraz Instytut Medycyny Pracy Samodzielna Pracownia Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej w Ł.w wyniku przeprowadzonych badań specjalistycznych nie rozpoznały choroby zawodowej z powodu braku podstaw klinicznych. Wyniki badań lekarskich, zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych, nie dają podstaw do uznania stwierdzonych zmian za chorobę zawodową. Zmiany w narządzie słuchu nie wykazują związku przyczynowego z narażeniem na hałas, które ustało w 1990 r. Występujący u badanego mieszany typ ubytku należy wiązać z współistniejącym nieżytem trąbek słuchowych oraz zaburzeniami ukrwienia ucha wewnętrznego w przebiegu nadciśnienia tętniczego. Wobec powyższego oraz zgodnie z § 10 wyżej cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych należało orzec jak w sentencji niniejszej decyzji. W odwołaniu od tej decyzji K. D. nie zgodził się z decyzją organu I instancji podając, że to 22 lata pracy w hałasie spowodowało u niego utratę słuchu. Podał w związku z orzeczeniem lekarskim z dnia 31.12.2001 r. stwierdzającym, że zawodowe uszkodzenie słuchu charakteryzuje się ubytkiem typu odbiorczego, że w dniu 17.06.1991 r. otrzymał audiogram wraz z zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym u niego obustronny niedosłuch typu odbiorczego. Nadto wskazał, że posiada audiogramy, które wykonano w latach 1979, 1980, 1989 kiedy nie chorował na nadciśnienie tętnicze. Decyzją nr [...] z dnia 5 kwietnia 2002 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podał, że organy inspekcji sanitarnej nie wykluczają narażenia zawodowego na hałas przez okres pracy K. D. Jednakże do stwierdzenia choroby zawodowej nie wystarczy samo narażenie. Musi istnieć związek przyczynowy między rozpoznaną jednostką chorobową a działaniem czynnika szkodliwego. Dostarczone przez odwołującego się kserokopie badań audiometrycznych z okresu zatrudnienia oraz zaświadczenie lekarskie z rozpoznaną jednostką chorobową nie mogą być wystarczającą przesłanką do zmiany zaskarżonej decyzji, bowiem przedstawiony przez odwołującego się niedosłuch na podstawie konsultacji w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w B. miał również charakter mieszany. Zgodnie z obowiązującą wiedzą medyczną nie ma możliwości, aby ubytek typu odbiorczego przeszedł w inny rodzaj niedosłuchu jakim jest niedosłuch typu mieszanego. Wyspecjalizowane jednostki służby zdrowia Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. i Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydały merytorycznie zgodne orzeczenia lekarskie. Obie jednostki służby zdrowia klinicznie nie potwierdziły zawodowego uszkodzenia słuchu. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania tych orzeczeń. Zgodnie z cytowanym wyżej rozporządzeniem jest to warunek niezbędny w postępowaniu administracyjnym do stwierdzenia choroby zawodowej. Organy Inspekcji Sanitarnej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej są związane rozpoznaniem, bądź brakiem rozpoznania choroby zawodowej podanym w orzeczeniach lekarskich wydanych w trybie § 7 i 8 cytowanego na wstępie rozporządzenia i nie są uprawnione do stwierdzenia choroby zawodowej przy braku jej rozpoznania klinicznego. Rozstrzygnięcie o tym, czy stwierdzone schorzenie nosi cechy choroby zawodowej należy wyłącznie do upoważnionych jednostek służby zdrowia lub instytutów naukowo-badawczych i nikt nie może ich zastąpić, gdy chodzi o stronę merytoryczną wydanych opinii lekarskich. Na powyższą decyzję K. D. złożył skargę, w której powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i dodał, że jego zdaniem gdyby w 1991 r. starał się o stwierdzenie choroby zawodowej to by je uzyskał powołując się kolejny raz na zaświadczenie lekarskie z 1991 r., z którego wynika, że stwierdzono u niego niedosłuch typu odbiorczego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 ust. 1). Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 6, poz. 294 z późn. zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeśli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Aby zatem określona choroba mogła być uznana za chorobę zawodową muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze choroba taka musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym wyżej mowa, a po wtóre winna być spowodowana czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej. Musi bowiem jak wyżej zaznaczono, wystąpić tu obok zamieszczenia choroby w wykazie chorób zawodowych i drugi czynnik tj. by chorobę tę można było uznać za chorobę zawodową - konieczne jest istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji 15 przedmiotowego wykazu chorób zawodowych znajduje się "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem". Zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym przedmiocie warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze (§ 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych). Podkreślić należy, iż wszelkie reguły postępowania zostały w niniejszej sprawie przez organy zachowane. W dniu 10.05.2001 r. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. po przeprowadzeniu badania internistycznego i laryngologicznego, wydała orzeczenie lekarskie nr [...], w którym u odwołującego się rozpoznano m.in. obustronny niedosłuch mieszany znacznego stopnia. We wnioskach stwierdzono, że rodzaj niedosłuchu oraz ponad 10 letni okres, w którym już skarżący nie jest narażony na ponadnormatywny hałas nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Również orzeczenie Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 31.12.2001 r. - wydane w wyniku odwołania K. D. - na podstawie przeprowadzonych badań audiologicznych: audiometrii tonalnej, audiometrii impedancyjnej i otoemisji akustycznej stwierdza brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Natomiast rozpoznano obustronny ubytek słuchu typu mieszanego, przewlekły nieżyt trąbek słuchowych. We wniosku stwierdzono, że zmiany w narządzie słuchu nie wykazują związku przyczynowego z narażeniem na hałas, które ustało w 1990 r. ani klinicznych cech zawodowego uszkodzenia słuchu. Zawodowe uszkodzenie słuchu charakteryzuje się bowiem ubytkiem słuchu typu odbiorczego. Zaś występujący u badanego typ ubytku należy wiązać z współistniejącym nieżytem trąbek słuchowych oraz zaburzeniami ukrwienia ucha wewnętrznego w przebiegu nadciśnienia tętniczego. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa NSA, orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Oznacza to dla organów administracji, iż bez tej opinii bądź sprzecznie z nią nie mogą one dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z 05.11.1998 r. I SA 200/98, wyrok NSA z 15.06.1999 r. IV SA 1061/97). W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego i nie sposób na podstawie sporządzonych opinii zarzucić im dowolności w tej ocenie. Podkreślić wszakże należy, że jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznania chorób zawodowych wydały merytorycznie zgodne orzeczenia lekarskie i brak było podstaw do ich kwestionowania zważywszy, że orzeczenie lekarskie z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. spełniło wszelkie wymogi opinii do sporządzenia, której wymagane są wiadomości specjalne bowiem wskazało z jednej strony na brak związku przyczynowego między schorzeniem skarżącego a hałasem występującym w środowisku pracy jednocześnie podając przyczynę ubytku słuchu występującego u skarżącego jako skutku współistniejącego nieżytu trąbek słuchowych oraz zaburzeń ukrwienia ucha wewnętrznego w przebiegu nadciśnienia tętniczego. Odnośnie zarzutu skarżącego podnoszonego zarówno w odwołaniu jak i w złożonej do Sądu skardze, iż w zaświadczeniu lekarskim z 1991 r. lekarz laryngolog rozpoznał u niego niedosłuch typu odbiorczego, stwierdzić należy, iż organ odwoławczy dochował wszelkich reguł obowiązujących go na podstawie przepisów postępowania administracyjnego. Zwrócił się bowiem do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. o uzupełniającą opinię w związku ze złożeniem przez stronę nowych dowodów w sprawie. Dołączone audiogramy z 1979 r., 1980 r., 1989 r. i 1991 r. wraz z wyżej wskazanym zaświadczeniem lekarskim wystawionym przez lekarza medycyny laryngologa J. S. dnia 17.06.1991 r. zostały skonsultowane przez lekarza medycyny przemysłowej J. J. z biegłą z tego zakresu dr n. med. specjalistą medycyny pracy, otolaryngologiem T. Ł.-S., która wyjaśniła, że audiogram z 1991 r. wskazuje również typ uszkodzenia słuchu mieszanego bowiem linie przewodnictwa powietrznego i kostnego nie pokrywają się. Taki sam zapis wskazują pozostałe audiogramy. Ponadto wyjaśniono, że zgodnie z obowiązującą wiedzą medyczną nie istnieje możliwość przejścia ubytku słuchu typu odbiorczego w inny rodzaj niedosłuchu jakim jest ubytek typu mieszanego. Takich wniosków uzupełniającej opinii skarżący skutecznie nie podważył. Oznacza to zatem wbrew jego zarzutom, iż w momencie zaprzestania pracy jego niedosłuch nie miał cech niedosłuchu zawodowego, jakim w medycynie określany jest niedosłuch typu odbiorczego. Tak więc uznając sporządzone przez placówki służby zdrowia uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, orzeczenia za wyczerpujące, nie budzące wątpliwości w zakresie obejmującym wiedzę specjalistyczną, Sąd uznał, iż wydana na ich podstawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo jedynie wskazać należy, iż przedmiotem rozważań Sądu nie było zaświadczenie lekarskie z dnia 19.01.1998 r. złożone przez skarżącego dopiero na rozprawie w dniu 20.01.2004 r., albowiem na skutek jego niezłożenia w toku postępowania administracyjnego nie było ono przedmiotem badania również organów administracji.