II SA/Gd 1141/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Ł. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 9 grudnia 2002r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił Ł. J. zamieszkałemu w G. przy ul. [...], odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i czasowego wykorzystania obiektu budowlanego o przeznaczeniu letniskowym, zlokalizowanego na działce nr [...] w G.. W uzasadnieniu wskazano, iż organ orzekający uzyskał opinie w sprawie odroczenia terminu przymusowej rozbiórki i czasowego wykorzystania przedmiotowego obiektu budowlanego: Urzędu Gminy negatywną, cyt. "... nie widzi podstawy do tego, aby obiekt budowlany położony na działce nr [...] w G., na który wydano decyzję o przymusowej rozbiórce, mógł pozostać i być czasowo użytkowany.", Zarządu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego - negatywną, cyt "... przedmiotowy budynek o przeznaczeniu letniskowym zlokalizowany na działce nr [...] w G., obręb W. K., gm. K. nie może pozostać i nie może być czasowo użytkowany.". Lasy Państwowe Nadleśnictwo Kościerzyna - negatywną, cyt. "... nie ma możliwości prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej na powierzchni, na której istnieje obiekt budowlany.(...) wydana decyzja rozbiórki jest zasadna i powinna być wyegzekwowana." W ocenie organu podnoszone przez wnioskodawcę argumenty nie mogą być podstawą do wydania decyzji w myśl art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, odroczenia wykonania rozbiórki i czasowego wykorzystania obiektu, gdyż treść otrzymanych opinii oraz przeznaczenie działki nr [...] w G. (pod łąki, uprawy polowe oraz leśne) nie daje ku temu podstaw. Jednocześnie organ nadmienił, że przez okres ponad 25 lat od wydania decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę obiekt był użytkowany co stanowiło dostatecznie długi okres odroczenia wykonania decyzji na rozbiórkę. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. J. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na jego wynik, tj. art. 106 kpa w zw. z art. 124 kpa poprzez wydanie decyzji w niniejszej sprawie mimo nieuzyskania opinii Urzędu Gminy, Zarządu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego oraz Lasów Państwowych Nadleśnictwa w przewidzianej cytowanym przepisem formie postanowień, które winny być doręczone stronie i na które przysługuje zażalenie, 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na jego wynik, tj. art. 10 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o ustalenia, co do których pozbawiono stronę możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co naruszyło jej prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, 3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 107 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w szczególności pominięcie ustalenia w toku postępowania czy dla obszaru działki nr [...] w G. istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jeśli tak to jakie jest ustalone w nim przeznaczenie terenu, na którym znajduje się w/wymieniona działka, albowiem okoliczność ta (także w opinii PINB ) ma decydujące znaczenie dla sprawy, a nadto nieustosunkowanie się do wskazanych przez stronę we wniosku inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie względów społecznych i gospodarczych przemawiających za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 39 w zw. z art. 37 ustawy z dnia 24.10.l974r. - prawo budowlane (Dz. U. 74/38/229 ze zmianami) poprzez odmowę odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i wydania zezwolenia na czasowe użytkowanie obiektu budowlanego, mimo istnienia względów społecznych i gospodarczych przemawiających za wydaniem decyzji pozytywnej przejawiających się w szczególności w tym, iż decyzja nakazująca rozbiórkę wydana została z rażącym naruszeniem art. 37 ust. l cytowanej ustawy, albowiem usytuowanie obiektu budowlanego nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym (która to okoliczność także w toku postępowania rozbiórkowego nie została zbadana), tym samym nie można było nakazać jego rozbiórki, a nadto w świetle tego, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja zezwalająca na użytkowanie m. in. obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania, wydana w dniu 09.07.1979r. przez Wojewodę, która to okoliczność winna być znana i brana pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego z urzędu. Decyzją z dnia 7 lipca 2003r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu o przeznaczeniu letniskowym wynika z decyzji wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy nr [...] z dnia 15 września 1976r. utrzymanej w mocy przez organ II instancji decyzją nr [...] z dnia 31.12.1976r. w części dotyczącej rozbiórki 8 obiektów, w tym obiektu letniskowego J. M., poprzednika prawnego obecnego właściciela. Organ podkreślił, iż art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane upoważnia organ nadzoru budowlanego do rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu możliwości odroczenia wykonania orzeczonej na podstawie art. 37 ust. l pkt l cytowanej wyżej ustawy rozbiórki obiektu budowlanego na czas określony, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością jego czasowego wykorzystania. Organ stwierdził, że w przypadku omawianego domku letniskowego przesłanki te nie występują. Na omawianym terenie nie ma możliwości dostosowania statusu prawnego nieruchomości do stanu istniejącego, co zostało potwierdzone negatywnymi opiniami Zarządu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego nr [...] z dnia 29.11.2002r. oraz Lasów Państwowych Nadleśnictwa nr [...]. Te okoliczności, jak również wymogi ochrony środowiska oraz prawidłowej gospodarki leśnej powodują, że właśnie względy społeczne wymuszają egzekwowanie wydanego nakazu. W ocenie organu tolerowanie czasowego istnienia samowolnie wybudowanych domków letniskowych na omawianym terenie prowadziłoby do dezorientacji prawnej społeczeństwa - szczególnie osób do których skierowano nakazy rozbiórek obiektów letniskowych spoza tego terenu. Ponadto organ stwierdził, że obiekt ten nie zaspakaja potrzeb mieszkaniowych, nie stanowi źródła utrzymania, służy wyłącznie do celów rekreacyjnych. A zatem nie można uznać, że jest to przypadek szczególny o którym mowa w art. 39 Prawa budowlanego. Zdaniem organu zwrócić należy uwagę, iż skoro omawiany obiekt powstał w latach 1965-70, tym samym jest wykorzystywany na cele rekreacyjne już ponad 30 lat. Przy tak długotrwałym użytkowaniu obiektu, na którym ciąży nakaz rozbiórki już od 1976r., wniosek o odroczenie wykonania decyzji rozbiórkowej i umożliwienie dalszego użytkowania nie znajduje uzasadnienia. Odnosząc się do treści odwołania, organ wyjaśnił, że wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 39 prawa budowlanego z 1974r. nie jest uzależnione przepisami prawa od zajęcia stanowiska przez inne organy. Organ I instancji miał prawo podjąć przedmiotowe rozstrzygnięcie. W tym przypadku opinia Zarządu Parku Krajobrazowego oraz opinia Lasów Państwowych nie są obligatoryjną wykładnią dla organu nadzoru budowlanego, potwierdzają tylko słuszność przyjętego stanowiska. Powołana przez stronę decyzja Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu nr [...] z 9 lipca 1979r. zawierała wprawdzie "zgodę na pozostawienie na w/wym. powierzchni domków letniskowych... do czasu planowanego wyrębu drzewostanu... , który ustali Naczelnik Miasta i Gminy ", jednakże okoliczność ta nie mogła być podstawą istnienia obiektów w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Stanowiła jedynie uzgodnienie organu właściwego do spraw gospodarki leśnej oraz warunek do podjęcia dalszych działań. Nadmienić należy, że Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu nie był właściwym do spraw budownictwa /funkcję tę pełnił wówczas-jako II instancja- z up. Wojewody Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego /. Skargę na powyższą decyzję wniósł Ł. J. domagając się jej uchylenia i uznania postępowania administracyjnego opartego na nieodpowiednich argumentach i artykułach za prowadzone nieprawidłowo, z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa i ze szkodą dla interesu społecznego oraz o przyznanie pozwolenia na użytkowanie tego domku letniskowego z uwagi na powstanie tego obiektu w sprzyjających ówczesnych socjalistycznych warunkach i przepisach prawa budowlanego oraz z uwagi na brak od 20 lat kontroli nadzoru budowlanego i jego zastrzeżeń do istniejącego obiektu, a także z uwagi na poniesione nakłady i dobro społeczne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z uwagi zatem na fakt, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany przed 1.01.1995r., mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (D.U. Nr 38 poz. 299 ze zmianami) regulujące skutki samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w szczególności stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 39 (vide uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26.11.2001r., OPS 4/0, ONSA 2002/2/58). Art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., stanowił, iż jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Ostateczną decyzją Wojewody z dnia 31 grudnia 1976r. nr [...] orzeczony został nakaz rozbiórki 8 obiektów budowlanych o przeznaczeniu rekreacyjnym w tym obiektu letniskowego J. M., poprzednika prawnego obecnego właściciela. Skoro art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane dopuszcza w określonych warunkach czasowe "tolerowanie samowoli budowlanych", to obowiązkiem organów administracji państwowej jest w każdym przypadku dokonanie racjonalnej oceny możliwości skorzystania z tych przepisów w sposób godzący interes społeczny z uzasadnionym interesem obywatela. Skarżący twierdził, iż wbrew stanowisku organów administracji istnieją względy społeczne i gospodarcze uzasadniające odroczenie terminu rozbiórki, gdyż przedmiotowy obiekt został posadowiony – jak wiele innych obiektów rekreacyjnych- na terenie oznaczonym jako nieużytki. Ponadto próba wyegzekwowania wykonania decyzji wydanej 25 lat temu stoi w sprzeczności z interesem strony jak również interesem społecznym. W ocenie skarżącego wątpliwości budzi fakt obowiązywania decyzji Wojewody Gdańskiego nakazującego rozbiórkę, gdyż w aktach sprawy brak jest pisma anulującego decyzje rozbiórkowe. Powyższy zarzut jest chybiony, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Nie można uznać za godny ochrony i uwzględnienia interes skarżącego w dalszym korzystaniu z obiektów samowolnie wzniesionych na terenie nieprzeznaczonym na tego typu zabudowę. Nie stanowi również argumentu w sprawie wskazywanie, iż decyzja nakazująca rozbiórkę została anulowana, gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż pismo o którym wspomina skarżący nie dotyczyło przedmiotowego obiektu i decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Kwestia rozbiórki tego obiektu została już przesądzona ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę m.in. domku letniskowego użytkowanego przez J. M., którego następcą prawnym jest skarżący. Nie można więc potraktować tej okoliczności za szczególny i uzasadniony wzgląd społeczny lub gospodarczy. Wręcz przeciwnie mając na uwadze wyczulenie obywateli na ich równość wobec prawa uznać należy za niepożądane społecznie czynienie nieuzasadnionych odmienności w traktowaniu interesów obywateli. Stosownie do art. 39 Prawa budowlanego, organy administracji państwowej mogą z przyczyn celowościowych lub gospodarczych odroczyć termin przymusowej rozbiórki obiektu wzniesionego na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Skoro w zaskarżonej decyzji wskazano jakie względy gospodarcze i społeczne przemawiały za odmową odroczenia terminu rozbiórki, brak jest podstawy do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie zastosowania i interpretacji art. 39 ustawy Prawa budowlanego z 1974r. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.