II SA/Gd 1142/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie : Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004r na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 4 kwietnia 2002r nr [...] w przedmiocie zwolnienia osobnej kwatery stałej i przekwaterowania do kwatery zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 28 lutego 2002r nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2002 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], powołując się na art. 138 § l pkt l kpa, art. 13 ust. 5 pkt 2, art. 38 ust. 2 i art. 42 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, art. 451 § l kc i § 17 pkt 4 Statutu WAM , utrzymał w mocy decyzję nr 114 z dnia 28 lutego 2002 r. Dyrektora Oddziału Terenowego WAM [...] w sprawie zwolnienia osobnej kwatery stałej i przekwaterowania się do kwatery zastępczej. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia 28.02.2002 r. Dyrektor Oddziału Terenowego WAM [...] wezwał A. B. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkującymi osobami prawa jego reprezentującymi do zwolnienia zajmowanej osobnej kwatery stałej w T. przy ul. [...] i przekwaterowania się do kwatery zastępczej w T. przy ul. [...], w terminie do 30 kwietnia 2002 r. W dniu 18 marca 2002 r. wpłynęło odwołanie byłej żony A. B. – G. B., w którym odmówiła przyjęcia wskazanej kwatery zastępczej. Organ II instancji wskazał, że z ustaleń faktycznych wynika, że A. B. - emeryt wojskowy z byłą żoną i dwojgiem dzieci zajmuje trzypokojową osobną kwaterę stałą w T. przy ul. [...] o pow. użytkowej [...], w tym powierzchni mieszkalnej [...]. A. B. od kilku lat nie uiszcza regularnie czynszu i innych opłat z tytułu użytkowania kwatery, w związku z czym w 1998 i 2001 r. dyrektor Oddziału Terenowego WAM [...] wydawał decyzję o zwolnieniu kwatery i wzywał w/w do przekwaterowania się z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi do wskazanej kwatery zastępczej. Odstępowano jednak od dochodzenia wykonania obowiązku przekwaterowania się do kwatery zastępczej, bowiem A. B. podejmował próby spłaty istniejącego zadłużenia czynszowego. Nie dokonywał jednak wpłat systematycznie, dlatego zaległość czynszowa uległa zwiększeniu do kwoty 7.145, 43 zł. Dyrektor OT WAM [...], po uprzednim wszczęciu postępowania w sprawie przekwaterowania, decyzją nr [...] z dnia 28 lutego 2002 r. wezwał A. B. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkującymi osobami do zwolnienia zajmowanej kwatery i przekwaterowania się do kwatery zastępczej w terminie do 30 kwietnia 2002 r. Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym w razie nie wnoszenia czynszu i opłat z tytułu zajmowania kwatery dyrektor oddziału terenowego zarządza przymusowe przekwaterowanie dłużnika wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi do kwatery zastępczej. Odwołująca się od decyzji G. B. odmówiła przyjęcia kwatery zastępczej oraz zakwestionowała prawidłowość zaliczania dokonywanych aktualnie wpłat z tytułu zajęcia jej wynagrodzenia oraz emerytury byłego męża i dotacji otrzymywanej z Urzędu Miasta [...] w pierwszej kolejności na pokrycie odsetek, a nie należności głównej. Organ II instancji wskazał, że przydzielona kwatera zastępcza spełnia wymogi kwatery zastępczej dla czterech osób. W skazanie kwatery zastępczej ma na celu ułatwienie spłaty istniejącego zadłużenia przez zmniejszenie obciążenia bieżącymi opłatami czynszowymi. Skoro opłaty za obecnie zajmowaną kwaterę przekraczają możliwości A. B. i osób z nim zamieszkujących, celowe i zgodne z przepisami jest wskazanie mniejszej kwatery. Zaliczanie bieżących wpłat na pokrycie odsetek od istniejącego zadłużenia, a nie na poczet należności głównej wynika z art. 451 § l kodeksu cywilnego, zgodnie z którym świadczenie, które spełnia zobowiązany na poczet długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem należności uboczne ( odsetki). Skargę na powyższą decyzję wniósł A. B., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że nie otrzymał decyzji I instancji w miejscu jego obecnego zamieszkania, mimo że podał WAM OT [...] swój nowy adres, a otrzymała ją jedynie jego była żona, która też tylko wniosła odwołanie od niej. W skazał, że od dłuższego czasu dokonywane były systematyczne wpłaty na rzecz WAM OT z tytułu czynszu, które przekraczały znacznie aktualną wartość opłat czynszowych. Należności wpływały z wynagrodzenia za pracę G. B., z emerytury skarżącego oraz z dodatku mieszkaniowego, który przyznany był przez Prezydenta Miasta [...]. G. B. zwróciła się z wnioskiem o rozłożenie na raty zadłużenia, bowiem miała otrzymać na jego spłatę pożyczkę z zakładu pracy. Postępowanie WAM OT , który pomoc w spłacie zadłużenia widzi we wskazaniu kwatery zastępczej, nie chcąc zawrzeć ugody na spłatę zadłużenia i wstrzymać naliczania odsetek od dnia zawarcia ugody jest, zdaniem skarżącego, karygodne i niezgodne z wytycznymi Biura Prezesa WAM [...] który wskazywał, by zawierać ugody z lokatorami w sprawach spłaty zaległości. Stwierdził ponadto, że wskazany lokal zastępczy nie spełnia warunków do zamieszkiwania ( piece), bowiem syn skarżącego choruje na astmę oskrzelową. Zakwestionował też kolejność zaliczania bieżących wpłat w pierwszej kolejności na poczet odsetek, a nie na należność główną stwierdzając, że w ten sposób dług nigdy nie będzie spłacony. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że skarżący nie dokonywał żadnych wpłat własnych z tytułu bieżących opłat czynszu, a wpłaty dotychczasowe to wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że w dniu 9 maja 2002 r. zawarto z G. B. ugodę w kwestii spłaty istniejącego zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w oparciu o przepis art. 38 ust. 2 i art. 42 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm. ). Przepis art. 38 ust. 2 ustawy stanowi, że w wypadku odmowy przyjęcia wskazanej kwatery lub lokalu mieszkalnego i dalszego niewnoszenia czynszu i opłat przez kolejne trzy miesiące, dyrektor oddziału terenowego Agencji zarządza przymusowe przekwaterowanie tych osób wraz z wszystkimi wspólnie zamieszkującymi osobami do lokalu socjalnego w rozumieniu przepisów o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych albo do kwatery zastępczej, o której mowa w art. 50 ust. 3 i 4. Przepis art. 45 stosuje się odpowiednio. Art. 42 ustawy ma natomiast treść następującą: 1. W wypadkach określonych w art. 38, 41, 43 i 44 dyrektor oddziału terenowego Agencji wydaje decyzje o zwolnieniu kwatery lub wypowiada umowę najmu. 2. W wypadku gdy żołnierz buduje lub remontuje dom mieszkalny, decyzje, o których mowa w ust. 1, dotyczące wypadków określonych w art. 41 ust. 1 pkt 1 lub 2, mogą być wydane po upływie terminu określonego w umowie, o której mowa w art. 47 ust. 1. 3. Koszty przekwaterowania w wypadkach określonych w art. 41 ust. 1 pkt 6 i 7 ponosi Agencja. 4. (48) Po uprawomocnieniu się decyzji lub upływie terminu wypowiedzenia, o których mowa w ust. l, dyrektor oddziału terenowego Agencji zarządza przymusowe przekwaterowanie. Wskazać przy tym należy, że z dniem 22 października 1999 r. art. 42 ust. 4 został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.86.964), w zakresie, w jakim upoważnia on dyrektora oddziału terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po upływie terminu wypowiedzenia umowy najmu, do zarządzenia przymusowego przekwaterowania byłego najemcy bez uprzedniego uzyskania w tej sprawie prawomocnego wyroku sądowego. Aby mogło dojść do skutecznego zastosowania art. 38 ust. 2 ustawy, muszą być wpierw spełnione przesłanki z art. 38 ust. 1 ustawy, który stanowi, że osobom, które nie uiszczają czynszu i opłat z tytułu zajmowania kwatery lub lokalu mieszkalnego przez łączny okres dłuższy niż trzy miesiące, dyrektor oddziału terenowego Agencji wskazuje inną kwaterę lub lokal mieszkalny. W aktach sprawy brak jest dokumentów dotyczących uiszczania lub braku uiszczania czynszu i opłat przez osoby zajmujące przedmiotową kwaterę. W uzasadnieniach decyzji mowa jest jedynie o nieregularnym uiszczaniu czynszu i innych opłat, wysokości zaległości czynszowej, zaliczaniu aktualnie dokonywanych wpłat na poczet należności ubocznych. W aktach sprawy brak też dokumentu, z którego wynikałoby, że dokonano - w myśl art. 38 ust. 1 ustawy - wskazania innej kwatery lub lokalu mieszkalnego. Co prawda w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia 28.02.2002 r. mowa jest o tym, że stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy strona została pouczona o wszczęciu postępowania i o skutkach odmowy przyjęcia innej kwatery i dalszego istnienia zaległości oraz nie wnoszenia opłat bieżących, lecz to sformułowanie nie jest równoznaczne ze wskazaniem innej kwatery lub lokalu mieszkalnego. Ponadto wydanie decyzji w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy wymaga spełnienia przesłanki odmowy przyjęcia wskazanej kwatery lub lokalu mieszkalnego i dalszego niewnoszenia czynszu i opłat przez kolejne trzy miesiące. W aktach sprawy brak także jakichkolwiek dokumentów z tym związanych, a jedynie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że decyzję wydano wobec bezskuteczności wezwań i pouczeń. Te wszystkie braki powodują niemożność dokonania oceny prawidłowości wydanych decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne będzie zgromadzenie dokumentów i przeprowadzenie z nich dowodu na wskazywane wyżej okoliczności. Ponadto wskazać trzeba, że skarżący podał w skardze, że nie otrzymał decyzji organu I instancji na adres obecnego miejsca zamieszkania, mimo że podał go organowi administracji. Na odwrocie decyzji z dnia 28.02.2002 r. znajduje się kserokopia dowodu doręczenia decyzji skarżącemu w dniu 4.03.2002 r. , wysłana na adres [...], ul. [...] ( obecnie skarżący wskazuje jako adres ul. [...]). Podnoszona przez skarżącego okoliczność dotycząca jego innego adresu, niż adres dotychczas zajmowanej kwatery wymagać będzie wyjaśnienia, czy nie doszło do dobrowolnego opuszczenia kwatery położonej w T. przez samego skarżącego, bez pozostałych osób. Kwestia ta nie jest jasna, tym bardziej, że sam skarżący raz wskazuje, że adres w K. jest adresem jego obecnego zamieszkania, a raz - że jest to adres dla doręczeń. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § l pkt l c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na mocy art. 152 wyżej wymienionej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.