II SA/Gd 1143/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r. nr SKO Gd/3556/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Skarga A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r., nr SKO Gd/3556/24, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 14 września 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką – A. N., legitymującą się wydanym w dniu 19 czerwca 2023 r. do dnia 30 czerwca 2025 r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia 6 listopada 2023 r. Burmistrz Miasta i Gminy Pelplin odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 4 czerwca 2024 r., nr DSS.4262.2.2024, wydaną na podstawie art. 17 ust. 1, 1b i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 z późn. zm.), Burmistrz Miasta i Gminy Pelplin odmówił ponownie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Organ, nie negując zaangażowania skarżącej w opiekę nad matką, stwierdził bowiem, że brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. W ocenie organu, rozmiar sprawowanej przez skarżącą opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż skarżąca nie sprawuje nad matką opieki całodobowo a w sprawowaniu opieki biorą również udział pozostali członkowie rodziny. Uzasadniając zajęte stanowisko, organ wskazał, że podczas wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w dniach 16 maja 2024 r. i 17 maja 2024 r. ustalono, że matka skarżącej choruje na cukrzycę, serce, nadciśnienie i astmę. Ma problem z cholesterolem, dną moczanową, jest po częściowej mastektomii lewostronnej. Matka skarżącej ma problem z poruszaniem się, porusza się przy pomocy innej osoby albo sama przy balkoniku bądź trzymając się ściany. Matka skarżącej przyjmuje różne lekarstwa. Matka skarżącej częściowo ubiera się sama tj. sama ubierze szlafrok, jak nie ma w tym czasie nikogo w domu a chce wstać, idzie sama do łazienki trzymając się ściany lub balkonika, samodzielnie załatwia swoje potrzeby fizjologiczne. Przyczyną niesamodzielności matki skarżącej jest problem ze schylaniem (zawroty głowy) i dłuższym staniem w jednej pozycji (ból lewej pachwiny) co utrudnia chodzenie po mieszkaniu. Matka skarżącej sama zrobi sobie coś do picia ale nie przygotuje posiłku, ponieważ ma problem z przeniesieniem go do pokoju. Skarżąca w związku z opieką nad matką wykonuje następujące czynności: kąpiel raz w tygodniu (mycie całego ciała, głowy, pleców, nóg, pomoc w wejściu i wyjściu z wanny, pomoc w wycieraniu górnej części ciała), zmiana pielucho-majtek i zakładanie na noc piżamy, przygotowanie kanapek, kawy lub herbaty oraz obiadu, zmywanie naczyń po posiłku. Skarżąca przyjeżdża do matki od poniedziałku do niedzieli około godziny 9 i pozostaje u niej do godziny 14 lub 15. W tym czasie pomaga matce przy porannej toalecie, zmianie pielucho-majtek (około 30 minut), następnie przygotowuje i podaje matce śniadanie (około 30 minut), przygotowuje i podaje matce tabletki oraz mierzy jej ciśnienie i wykonuje pomiar poziomu cukru (około 30 minut). Potem, skarżąca wykonuje czynności domowe tj.: sprzątanie, odkurzanie, zmywanie po śniadaniu (około 30 minut), przygotowuje drugie śniadanie i podaje matce kawę, idzie na zakupy (około 1 godzina), potem przygotowuje i podaje matce obiad (około 2 godziny). Matka skarżącej samodzielnie myje twarz, ręce, miejsca intymne. Ponadto, samodzielnie spożywa obiad, tylko trzeba jej podać go do stołu. Skarżąca przygotowuje obiad również dla brata, który tworzy wspólne gospodarstwo z jej matką. Po obiedzie, skarżąca przez jedną godzinę spędza czas przy rozmowie z matką. Skarżąca przyjeżdża ponownie do matki około godziny 18 lub 19 i pozostaje do godziny 21. W tym czasie przygotowuje i podaje kolację i sprząta po kolacji (około 30 minut). Następnie, skarżąca przygotowuje dla matki posłanie, pomaga matce rozebrać się i umyć oraz ubrać nocną koszulę (około 30 minut). W razie potrzeby obcina matce paznokcie, podaje jej wieczorne leki, mierzy ciśnienie, wykonuje masaż łącznie z oklepywaniem pleców (około 20 minut), zakłada pielucho-majtki i układa do snu (około 20 minut). Ponadto, skarżąca umawia wizyty lekarskie, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe a także dba o czystość, pranie i prasowanie, zmienia pościel (raz w tygodniu). W nocy skarżąca pozostaje pod telefonem. Organ I instancji wskazał ponadto, że matka skarżącej nie przyjmuje chemioterapii ale regularnie jeździ na wizyty do onkologa na wlewki przeciwko przerzutom do kości, jednak nie posiada dokumentu potwierdzającego te wizyty. Skarżącej w opiece nad matką pomaga bratowa, która jeździ z nimi do lekarza. Do matki skarżącej codziennie rano i po południu, kiedy nie ma jeszcze skarżącej, przychodzi jeszcze jedna córka. Czasami przygotowuje śniadania i obiady. Z matką skarżącej zamieszkuje brat skarżącej, który jednak nie bierze udziału w sprawowaniu opieki nad matką, albowiem wyjeżdża często w delegacje, a w weekendy wyjeżdża do dziewczyny. Według oświadczenia matki skarżącej, jak nie ma nikogo i poprosi syna o kawę lub herbatę, to jej poda, czasami zrobi kanapkę, w soboty również zrobi zakupy. Skarżąca jest zaś żoną rolnika i zaprzestała wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym w dniu 28 lipca 2023 r. Nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pobiera żadnych świadczeń z organów emerytalno-rentowych KRUS, ZUS. Skarżąca podlegała ubezpieczeniu w KRUS do dnia 2 stycznia 2013 r. W okresie ubezpieczenia w KRUS od dnia 1 października 2020 r. do dnia 18 grudnia 2020 r. podejmowała prace w ogrodnictwie a w okresie od września 2022 r. do grudnia 2022 r. prace dorywcze w ogrodnictwie. Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 19 września 2024 r., wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 z zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Pelplin. Kolegium podzieliło bowiem stanowisko organu I instancji o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a rozmiarem świadczonej przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. Uzasadniając zajęte stanowisko, Kolegium przywołało ustalenia dokonane podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniach 16 i 17 maja 2024 r., powołane również przez organ I instancji. Nadto, Kolegium wskazało, że w dniu 26 września 2023 r. około godziny 11 pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania matki skarżącej w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i skarżącej tam nie było a jej matka oświadczyła, że skarżąca przyjdzie później. Ponownie, w dniu 3 października 2023 r. pracownik socjalny udał się do mieszkania matki skarżącej celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wtedy, w mieszkaniu zastał brata skarżącej – L., który mieszka wspólnie z matką i który oświadczył, że pomaga matce jedynie w robieniu zakupów, jeżeli czegoś zabraknie w domu. Nie sprząta i nie pierze, gdyż tym zajmuje się skarżąca. Do pracy wyjeżdża ok. 5 rano i wraca ok. 16 lub później. Po wejściu do mieszkania pracownik socjalny zastał matkę skarżącej w łazience bez balkonika, a następnie zamiatającą śmieci w pokoju. Po przyjściu skarżącej przeprowadzono wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, że matka skarżącej choruje na nadciśnienie, cukrzycę, astmę, cholesterol, ma zaniki pamięci, problemy z kręgosłupem i uchyłki jelit. W związki z tymi chorobami przyjmuje leki. Pozostaje pod opieką specjalistów - onkologa, pulmonologa. Oczekuje też na wizytę u ortopedy. Skarżąca przyjeżdża do matki codziennie i opiekuje się nią w godz. od 7:30 (w weekend ok. 10) do godz. ok. 13 – 14. Ponownie przyjeżdża ok. godz. 16 - 17 i pozostaje do godz. 20. W ramach czynności opiekuńczych: podaje lekarstwa, mierzy ciśnienie i cukier, przygotowuje śniadania, pomaga w ubieraniu. Matka skarżącej sama dba o higienę osobistą. Skarżąca wykonuje w mieszkaniu prace porządkowe, robi zakupy, przygotowuje pozostałe posiłki, w tym obiad również dla brata, z którym jej matka prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Brat skarżącej nie wykonuje żadnych czynności domowych jedynie czasami robi zakupy. Matka skarżącej sama spożywa posiłki. Skarżąca pomaga matce rozebrać się, umyć i przebrać w nocną bieliznę. Na noc zakłada pampersy. Matka skarżącej może zostać w mieszkaniu sama przez kilka godzin i w tym czasie ogląda telewizję, rozwiązuje krzyżówki. Matka skarżącej samodzielnie porusza się po mieszkaniu przy pomocy balkonika. Skarżąca wraz z mężem posiadają gospodarstwo rolne o pow. 1 ha (nie pod uprawę) i skarżąca jest ubezpieczona przy mężu w KRUSie. Kolegium wskazało także, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej matki skarżącej wynika, że w 2021 r. przeszła ona operację onkologiczną a w 2022 r. przeszła leczenie onkologiczne. W grudniu 2023 r. przeszła też zakażenie układu moczowego leczone w systemie szpitalnym. Kolegium podkreśliło, że ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia skarżącej wynika, że w związku z opieką nad matką wykonuje ona następujące czynności: codzienna toaleta (mycie, czesanie, przebieranie, oklepywanie, masaż nóg, smarowanie, mierzenie ciśnienia i cukru), przygotowywanie i podanie posiłków, sprzątanie, wyjście na zakupy, załatwianie spraw urzędowych, umawianie wizyt lekarskich, ćwiczenia usprawniające mięśnie, zbieranie prania, prasowanie, układanie w szafach, wyjście na spacer, czytanie gazet i książek, podanie leków, wieczorna toaleta (mycie, smarowanie, przebieranie), ścielenie łóżka, czuwanie pod telefonem w domu, nocowanie u matki w przypadku gorszego jej samopoczucia. Jak wskazała przy tym skarżąca, jej matka nie jest w stanie zrobić sobie kanapek, kanapki muszą być pokrojone w kostkę a przy poruszaniu się przez matkę przy balkoniku musi ją podtrzymywać, aby nie upadła, ponadto matka czasami musi być przebierana i podmywana, jeżeli nie zdąży do toalety. Kolegium podkreśliło również, że skarżąca pracowała w okresie od września 1986 r. do lipca 1989 r. w ramach nauki zawodu. Następnie od 22 października 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. oraz od 1 października 2020 r. do 18 grudnia 2020 r. a umowa została rozwiązana na mocy porozumienia stron. Skarżąca zaprzestała prowadzenia oraz pracy w gospodarstwie rolnym od 28 lipca 2023 r. W aktach sprawy znajduje się też decyzja KRUS o objęciu ubezpieczeniem rolniczym skarżącej oraz jej męża od 2 stycznia 2013 r. Zdaniem Kolegium, z powyższego wynika, że opieka nad matką nie zajmuje skarżącej czasu na tyle, aby wyczerpywała znamiona opieki stałej lub długotrwałej, stanowiącej przyczynę rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą. Matka skarżącej jest osobą mogącą pozostać w domu sama przez kilka godzin, wypełniając czas rozwiązywaniem krzyżówek lub oglądaniem telewizji. Samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne, samodzielnie częściowo się ubierze, spożywa posiłki, myje się, samodzielnie przyjmuje leki, które skarżąca przygotowuje a nadto jest w stanie samodzielnie przygotować sobie coś do picia. Kąpiel skarżąca przygotowuje raz w tygodniu. Wbrew twierdzeniu skarżącej o problemach matki z poruszaniem się, pracownik socjalny zastał matkę skarżącej poruszającą się bez sprzętu ortopedycznego, a nawet zamiatającą śmieci. Ponadto, zarówno w dniu 26 września 2023 r., jak i w dniu 3 października 2023 r., w których pracownik socjalny udał się na wywiad środowiskowy, w mieszkaniu nie było skarżącej, chociaż była już godzina 11, a skarżąca deklaruje, że sprawuje opiekę od godziny 9 rano. W mieszkaniu w dniu 26 września 2023 r. zastano matkę skarżącej wraz z koleżanką a w dniu 3 października 2023 r. zastano matkę skarżącej wraz z synem – L. Matka skarżącej przebywała wtedy w łazience bez żadnych środków ortopedyczny wspomagających chodzenie, a ponadto później zamiatała śmieci w pokoju. Dlatego też, w ocenie Kolegium, opieka sprawowana przez skarżącą nad matką ogranicza się do przygotowania i podania posiłków (obiadów również dla brata L.), przygotowania leków, mierzeniu ciśnienia krwi oraz poziomu cukru, pomocy w ubraniu się, przygotowaniu i pomocy raz w tygodniu w kąpieli w wannie, wykonywania czynności związanych z gospodarstwem domowym, chociaż wraz z matką wspólnie zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe syn L., który, w ocenie Kolegium, też zobowiązany jest do dbania o wspólne miejsce zamieszkania w zakresie chociażby utrzymania porządku i czystości. Kolegium podkreśliło przy tym, że istotne jest również, że w opiece nad matką skarżącej pomaga bratowa, zawożąc je na wizyty lekarskie oraz siostra, przychodząc codziennie do matki i opiekując się nią rano, zanim przyjdzie skarżąca oraz po południu i w tym czasie przygotowując śniadania i obiady. Jednocześnie, Kolegium zauważyło, że nie tylko opieka nad matką, ale także własny stan zdrowia skarżącej jest przyczyną niepodejmowania zatrudnienia. Skarżąca cierpi bowiem na zwyrodnienie kręgosłupa oraz na nadciśnienie. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Pelplin z dnia 4 czerwca 2024 r., jest zgodna z prawem. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego, a rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonej decyzji, tj. odmowie przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego, nie można skutecznie postawić zarzutu wydania go z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) - zwanej dalej u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., która w art. 17 ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika zaś, że o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skutecznie ubiegać się może jedynie osoba wskazana w tym przepisie, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną (legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji) w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Przy tym, niewątpliwie przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednakże, jak słusznie wskazało Kolegium, przepis ten winien być, interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca, jako córka, jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Bezsporne jest również, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniem, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednakże, w ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, jak słusznie oceniły orzekające w sprawie organy, aby czynności opiekuńcze sprawowane przez skarżącą nad matką uniemożliwiały jej podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Należy mieć bowiem na uwadze, że w każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną w sposób rzeczywisty uniemożliwia wnioskodawcy podjęcie lub dalsze wykonywanie pracy zarobkowej, gdyż świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za opiekę nad niepełnosprawnym, lecz swoistą rekompensatą za brak możliwości w związku z tym podjęcia i kontynuowania działalności zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (zob. NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie przesądza, że opiekun osoby legitymującej się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Istnienie tego związku podlega bowiem ocenie w każdej indywidualnej sprawie. Dlatego też, w każdym przypadku konieczne jest ustalenie, czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika przy tym, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez niewielką część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak wyroki NSA: z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20; z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas osobie tę opiekę sprawującej, że nie jest ona w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 229/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że matka skarżącej jest osobą w dużej mierze samodzielną. Nie jest ona obłożnie chora i nie jest osobą leżącą, nie wymaga również przeprowadzania przy niej nieustannie czynności medycznych czy też rehabilitacyjnych. Matka skarżącej po domu potrafi poruszać się samodzielnie - trzymając się wprawdzie ściany lub przy pomocy balkonika. Co więcej, podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 3 października 2023 r. pracownik socjalny zastał matkę skarżącej poruszającą się bez żadnych środków ortopedycznych a nawet sprzątającą. Nadto, matka skarżącej samodzielnie może korzystać z toalety, sama może przygotować sobie coś do picia, samodzielnie też spożywa posiłki i leki a także samodzielnie dba o higienę osobistą. Przede wszystkim zaś, matka skarżącej może sama pozostać w domu przez pewien czas. Przy tym, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, zdaniem Sądu, aby matka skarżącej wymagała nieprzerwanej opieki czy też stałego nadzoru skarżącej. Ponadto, z dokonanych ustaleń nie wynika, aby zakres i rozmiar czynności wykonywanych przez skarżącą w związku z opieką nad matką rzeczywiście uniemożliwiały skarżącej podjęcie zatrudnienia choćby na część etatu. Wskazać bowiem należy, że skarżąca przebywa u matki tylko w określonych godzinach i to nie stałych. Czynności wykonywane przez skarżącą w związku z opieką nad matką nie wypełniają zaś skarżącej całego dnia a ponadto skarżąca nie wykonuje przy matce takich czynności opiekuńczych, które absorbowałyby ją nieustannie i wymagały ciągłej obecności przy niej w domu, nie pozwalając na jakąkolwiek aktywność zawodową. Ponadto, oprócz skarżącej do niepełnosprawnej przychodzi codziennie rano i po południu także druga córka, kiedy nie ma jeszcze skarżącej. Pewne czynności wykonuje również mieszkający z niepełnosprawną syn. Z tego wynika, że wszystkie dzieci łącznie opiekują się matką, współdziałając ze sobą. To zaś nie pozwala na uznanie, że skarżąca znajduje się w sytuacji wyłączającej możliwość wykonywania jakiejkolwiek pracy z powodu opieki nad matką. Dlatego też, zdaniem Sądu, w świetle okoliczności niniejszej sprawy orzekające organy prawidłowo stwierdziły, że nie zachodzi związek pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznym zakresem opieki i pomocy świadczonej matce w związku z jej znacznym stopniem niepełnosprawności. Z uwagi na powyższe, nie kwestionując i nie deprecjonując pomocy świadczonej matce przez skarżącą, za uzasadnione należało uznać stwierdzenie orzekających w sprawie organów, że jej zakres nie usprawiedliwia całkowitej bierności zawodowej skarżącej. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na wniosek skarżącej i brak sprzeciwu organu.