II SA/Gd 117/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z skargi K. Ć. i C. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 stycznia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia 1. odmówić C. Ć. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 stycznia 2012 r. 2. zwrócić skarżącemu C. Ć. uiszczony wpis od skargi w kwocie 1500zł (jeden tysiąc pięćset zł) K. i Cz. Ć., za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 stycznia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W zarządzeniu z 28 lutego 2012 r. radca prawny R. J. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to wysłano 1 marca 2012 r. i doręczono pełnomocnikowi skarżących 7 marca 2012 r. W zakreślonym terminie, upływającym 14 marca 2012 r., wpis sądowy nie został wpłacony, co skutkowało odrzuceniem skargi na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2012 r. Dnia 25 września 2012 r. skarżący uiścił wpis od skargi oraz w tym samym dniu złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz do złożenia tejże skargi wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonalności decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 18 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od decyzji Kolegium Odwoławczego z 21 marca 2011 r. Niezależnie od tego, skarżący osobiście również złożył odwołanie od tej samej decyzji. Jak podał skarżący, na skutek rozpoznania odwołania jego pełnomocnika Kolegium wydało decyzję z 11 stycznia 2012 r. Następnie, pełnomocnik skarżącego złożył skargę od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi, sąd wezwał go do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1 500 zł. W związku z tym, że pełnomocnik nie miał możliwości skontaktowania się ze skarżącym, należnego wpisu nie uiścił, a skarga została odrzucona przez sąd. Skarżący podkreślił, że 19 września 2012 r. dowiedział się o zajęciu jego rachunku bankowego przez komornika. W tej sytuacji, udał się do Kolegium, gdzie przeglądając akta, dowiedział się również o odrzuceniu skargi z uwagi na brak wpisu. Zdaniem skarżącego, jego odwołanie nie zostało rozpoznane przez Kolegium. Podobnie, pomimo osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, nie był informowany przez sąd o kolejnych etapach postępowania sądowego. W tej sytuacji, jego wniosek o przywrócenie terminu jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 34 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – tekst jednolity ze zm.) strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Zgodnie z treścią art. 67 § 5 tej ustawy jeżeli ustanowiono pełnomocnika w postępowaniu sądowym, doręczenia pism należy dokonać tej osobie. Stosownie do treści art. 86 § 1 tejże ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Z uwagi na fakt, że trzy ostanie przesłanki uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu zostały spełnione, należy rozważyć, czy stronie – w niniejszej sprawie – reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika - można zarzucić zawinienie w uchybieniu terminu (pierwsza z wymienionych przesłanek). W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi można zaliczyć: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, lub też mylne pouczenie przez sąd o trybie i sposobie złożenia środka zaskarżenia. Oczywiście, katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenia terminu jest otwarty, nie mniej jednak – w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przypomnieć należy, że 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego ma charakter ustawowy. Oznacza to, że sąd nie ma wpływu na jego długość, a więc nie może go przez swoją czynność wydłużyć lub skrócić. Natomiast, w sytuacji uchybienia terminowi ustawowemu, możliwe jest jego przywrócenie, jednakże muszą zostać spełnione przesłanki, o których mowa była powyżej. W ocenie Sądu, okoliczność zaoferowana przez skarżącego, jako usprawiedliwiająca opóźnienie w uiszczeniu wpisu od skargi, nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszym stanie faktycznym pełnomocnik strony został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Prawidłowo też, wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skierowane do niego, a nie do skarżącego. W sytuacji bowiem, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, jak wskazano powyżej, doręczenia pism dokonuje się temu pełnomocnikowi (wyłącznie – niezależnie od tego, czy skarżący również aktywnie uczestniczy w postępowaniu sądowym). Brak możliwości skontaktowania się pełnomocnika ze swoim mandatem nie jest okolicznością świadczącą o braku winy, a więc uzasadniającą przywrócenie terminu. Podkreślić przy tym należy, że czynności dokonywane przez pełnomocnika są traktowane jak czynności dokonywane przez stronę. Podobnie, uchybienia pełnomocnika procesowego są uchybieniami strony, gdyż pełnomocnik działa na jej rzecz w oparciu o udzielone przez stronę pełnomocnictwo procesowe. Taka jest istota stosunku prawnego, leżącego u podstaw pełnomocnictwa. W orzecznictwie sądowym nie ma wątpliwości, że pełnomocnik procesowy profesjonalny, taki jak radca prawny, adwokat, czy doradca podatkowy – z uwagi na fakt zawodowego wykonywania czynności, mieszczących się w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa, powinien dokonywać czynności w imieniu strony ze szczególną starannością. Zgodnie bowiem z treścią art. 355 § 2 k.c. należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Zatem, profesjonalnego pełnomocnika procesowego obowiązuje podwyższony standard staranności w zakresie dbałości o interesy swego mocodawcy. W niniejszym stanie faktycznym skarżący wskazuje, że pełnomocnik "nie miał możliwości skontaktowania się" z nim i dlatego należny wpis nie został uiszczony. Skarżący przy tym nie podał, z jakich przyczyn ten kontakt został zerwany. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że istotą stosunku prawnego leżącego u podstaw pełnomocnictwa w jakimkolwiek postępowaniu jest wzajemna współpraca pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem w zakresie zleconej sprawy. Brak takiej współpracy (niezależnie która ze stron tą współpracę utrudnia – czy pełnomocnik czy mocodawca), w tym zwłaszcza brak kontaktu pomiędzy stronami tego stosunku, czyni stosunek pełnomocnictwa nieprawidłowym i sprawia, że nie może on być w sposób staranny realizowany. Konsekwencje procesowe takich uchybień obciążają zaś skarżącego. Gdyby uchybienie pełnomocnika spowodowane zostało trudną do usunięcia przeszkodą, jak np.: sytuacja, gdy radca prawny, niezbędny do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej, został stronie przydzielony po upływie terminu do wniesienia tej skargi kasacyjnej, czy trwająca przez kilka dni awaria systemu informatycznego w KRS, uniemożliwiająca stronie lub jej pełnomocnikowi uzyskanie brakujących dokumentów w terminie określonym przez sąd (post. WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., III SA/Wa 1370/06, niepubl.) – istniałaby podstawa do uwzględnienia wniosku strony. W analizowanym jednak stanie faktycznym zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – ze wskazanych wyżej przyczyn – nie może być traktowane jako okoliczność uzasadniająca przywrócenie uchybionego terminu (por. post. NSA z dnia 4 czerwca 2003 r., II SA/Kr 3122/02, W tym stanie sprawy uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczeniu wpisu sądowego od skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 a contrario ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia. Nadto na mocy art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy sąd postanowił o zwrocie na rzecz skarżącego kwoty 1500zł stanowiącej równowartość wpisu sądowego od skargi.