II SA/Gd 1172/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 29 maja 2003 roku, nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze. zm.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.) nakazał A. D. dokonać rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego tj. budynku garażu położonego na działce nr [...] w miejscowości B. gm. S. W uzasadnieniu wskazano, że A. D. od 2000 r. w warunkach samowoli budowlanej zrealizował obiekt budowlany tj. garaż na działce nr [...] w miejscowości B. gm. S. Obiekt parterowy z gospodarczym poddaszem użytkowym o wym. dł. 7,33 m, szer. 7,48 m i wys. ok. 5,5, zlokalizowany na granicy z działką nr [...], konstrukcji murowanej z bloczków z betonu komórkowego, trwale związanego z gruntem, posiada dwie pary wrót garażowych o wym. 2,42x2,00, dach dwuspadowy konstrukcji drewnianej pokryty dachówką. Organ podkreślił, iż według oświadczenia złożonego w dniu kontroli przez A. D. do zakończenia robót budowlanych pozostało wykonanie obróbek blacharskich dachu, wykończenie wejścia na poddasze i elewacji. Ponieważ pozostałe prace wykończeniowe nie wymagają odrębnego pozwolenia na budowę w ocenie organu roboty budowlane zostały zakończone. Organ wskazał, iż na wybudowanie przedmiotowego obiektu A. D. nie posiadał wymaganego pozwolenia na budowę co stanowi naruszenie art. 28 ustawy Prawo budowlane, który stanowi iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż garaż wybudowano z naruszeniem art. 18 ust.1 pkt.1 ww. ustawy, gdyż przedłożony organowi Administracji Budowlanej Starostwa Powiatowego projekt budowlany celem zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej zarówno w formie jak i treści odnosi się do zupełnie innego obiektu garażu. W ocenie organu istnienie obiektu niezgodne jest także z zapisem przedłożonej przez A. D. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia 04 marca 2002 roku, mówiącym o zachowaniu odległości od granic działki co tym samym rażąco narusza § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z dnia 15.06.2002 r.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. D. W uzasadnieniu wskazał, że pozbawiono go czynnego udziału w postępowaniu, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, które zamierzał uzupełnić - w związku z czym wskazał na obowiązek organów administracji publicznej wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz udzielania stronom informacji o okolicznościach, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Zarzucił też, że organ nadzoru budowlanego bezpodstawnie ocenił w decyzji dokumentację przedłożoną przez stronę w postępowaniu przeprowadzonym przez inny organ, i że decyzja ta "oparta jest na nieścisłym materiale dowodowym oraz zawiera ewidentne błędy w swojej treści". Decyzją z dnia 10 lipca 2003r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie organu zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę". Ponieważ organ pierwszej instancji ustalił naruszenie tego przepisu przez fakt wybudowania garażu bez takiego pozwolenia, był obligowany nakazać w drodze decyzji, jego rozbiórkę na podstawie art.48 cyt. ustawy. Organ podkreślił również, iż zgodnie z w/w artykułem stwierdzenie w toku postępowania, że dla będącego w budowie lub wybudowanego obiektu budowlanego nie uzyskano wymaganego pozwolenia na budowę, jest wyłączną przesłanką do nakazania jego rozbiórki. Zdaniem organu zarzut strony skarżącej, wskazujący na braki w materiale dowodowym, trzeba uznać za nietrafny. Koniecznym i wystarczającym dowodem w tej sprawie jest podpisany przez stronę protokół z przeprowadzonej z jej udziałem wizji lokalnej w dniu 11.04.2003r. Postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania obiektu nie wymaga zasadniczo innych czynności z udziałem stron. Oczywiście mają one prawo przed wydaniem decyzji wypowiedzieć się na temat zebranych dowodów (art.10 § 1 Kpa), jednak skarżący nie powołuje się na konkretny fakt przybycia w tym celu do siedziby organu i spotkania się z odmową udostępnienia akt sprawy. W ocenie organu dokumentacja związana z postępowaniem organu architektoniczno-budowlanego z wniosku o pozwolenie na budowę obiektu, który zrealizowano bez pozwolenia, istotnie nie podlega ocenie organu nadzoru budowlanego w sprawie tego obiektu, lecz wyrażenie tej oceny nie miało wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. D. W uzasadnieniu podkreślił, iż "nie zdawał sobie sprawy z tego, że narusza prawo", realizując obiekt na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Zarzuty podnoszone przez skarżącego w stosunku do zaskarżonej decyzji opierają się na twierdzeniu, że skarżący "nie zdawał sobie sprawy z tego, że narusza prawo", realizując obiekt na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów administracyjnych, skarżący od 2000 r. w warunkach samowoli budowlanej zrealizował na działce nr [...] w B., przy granicy z działką nr [...] obiekt budowlany tj. garaż z gospodarczym poddaszem użytkowym o wym. dł. 7,33 m, szer. 7,48 m i wys. ok. 5,5, o konstrukcji murowanej z bloczków z betonu komórkowego, trwale związanego z gruntem, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten nie pozostawia właściwym organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Z powyższej regulacji wynika, iż wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a stwierdzenie tego zdarzenia przez organ nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor, tym samym nie pozwalały organom administracji w razie stwierdzenia samowoli budowlanej na odstąpienie od zastosowania sankcji rozbiórki. Wolą ustawodawcy leżącą u podstaw unormowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane było, by wszelkie przejawy samowoli budowlanej dokonane po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 stycznia 1995r., spotykały się z reakcją organów administracji w postaci nakazu rozbiórki. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.