II SA/Gd 1173/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-12-21
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie pozwolenia na budowę może zostać wydana na podstawie nieaktualnej decyzji o warunkach zabudowy, gdy planowana inwestycja znacząco odbiega od pierwotnych założeń i czy istotne odstępstwa od projektu budowlanego, stwierdzone w postępowaniu nadzorczym, stanowią przeszkodę do wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę nie może być oparta na nieaktualnej decyzji o warunkach zabudowy, jeśli planowana inwestycja znacząco odbiega od pierwotnych założeń i wymaga objęcia zakresem inwestycji nowych terenów. Ponadto, istotne odstępstwa od projektu budowlanego, stwierdzone w postępowaniu nadzorczym, stanowią naruszenie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego i powinny skutkować uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie jej zmianą. Organy administracji nie zbadały należycie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz charakteru odstępstw od projektu budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta zmieniającą ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę rozbudowy pawilonu handlowo-ekspozycyjnego. Skarżący zarzucił niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wydanie decyzji na podstawie nieaktualnych warunków zabudowy oraz samowolę budowlaną polegającą na istotnych odstępstwach od projektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji. Organy administracji uznały inwestycję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, orzekając jednocześnie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane i zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Marta Went, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody z dnia 08 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowo - ekspozycyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 12 maja 2003 r., 2. określa, że decyzje opisane w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. K. kwotę dziesięć (10) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/ Gd. 1173/ 03
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] z dnia 12 maja 2003r. Burmistrz Miasta po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 13 września 2002r. nr [...] w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę zmienił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 30 kwietnia 1997r. wydaną Z. O. dla realizowanej inwestycji rozbudowa pawilonu handlowo- ekspozycyjnego na nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] oznaczonej jako działki nr [...] obrębu 17 w zakresie przedstawionym w załączniku graficznym do w/w decyzji- zgodnie z projektem zamiennym obejmującym rozbudowę i nadbudowę będącego w realizacji pawilonu handlowego. Na mocy decyzji nałożono na inwestora obowiązek uzyskania decyzji na użytkowanie przedmiotowego obiektu i obowiązek ustanowienia Inspektora Nadzoru Inwestorskiego i podano, że integralną część decyzji stanowi opieczętowany pieczęcią Wydziału Budownictwa i Architektury Urzędu Miasta projekt budowlany/ część opisowa i rysunkowa/ . Decyzja została wydana na podstawie art. 104 i 163 kpa, w związku z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane / tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 106, poz. 1126/ oraz porozumienia Starosty i Rady Miasta z dnia 1 września 2000r. w sprawie powierzenia niektórych zadań i kompetencji z zakresu działania Starosty do prowadzenia przez organy Gminy / Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z dnia 7 września 2000r., nr 84, poz. 548/ oraz w związku z ostateczną decyzją Wojewody nr [...] z dnia 2 grudnia 2002r.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 13 września 2002r. Z. O. wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę realizowanego pawilonu handlowo- ekspozycyjnego w R. przy ul. [...] na działce nr [...]. Do wniosku dołączono 3 egzemplarze projektu zamiennego oraz kopię dziennika budowy, z którego wynika, że prace budowlane w obiekcie , realizowanym na podstawie pozwolenia na budowę z 30 kwietnia 1997r. nie zostały jeszcze zakończone.
Organ przytoczył treść art. 36a ustawy prawo budowlane z 1994r. , który stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
W rozpatrywanej sprawie zmiana w stosunku do pierwotnie zatwierdzonego projektu polega na rozbudowie parteru i nadbudowie budynku o jedną kondygnację. Wskazano, że w dotychczasowym postępowaniu decyzją nr [...] z dnia 16 października 2002r. zmieniono decyzję ostateczną z dnia 30 kwietnia 1997r.Po rozpoznaniu odwołań od powyższej decyzji wniesionych przez R. K. i J. O. Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 2 grudnia 2002r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jednocześnie równolegle prowadzone było postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie rozpoczętych prac wykraczających poza zakres objęty pierwotnym pozwoleniem na budowę. Postępowanie to zostało zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia 4 kwietnia 2003r. wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, znoszącą zakaz prowadzenia robót budowlanych w obrębie nieruchomości objętych pozwoleniem na budowę z dnia 30 kwietnia 1997r.Przez okres prowadzenia powyższego postępowania postępowanie w sprawie o zmianę pozwolenia na budowę było zawieszone. Po jego podjęciu i uwzględniając wskazania Wojewody zawarte w decyzji z dnia 2 grudnia 2002r. organ I instancji postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2003r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji. Inwestor przedłożył 2 egzemplarze dokumentacji wraz z pismem wyjaśniającym Państwowej Inspekcji Pracy, dotyczącym uzgadniania dokumentacji projektowej wraz z uzgodnieniem ZUD nr [...]. W projekcie zagospodarowania terenu projektant w sposób jednoznaczny określił zakres opracowania ograniczając go do działek nr [...].
Organ I instancji przywołał przepis art. 35 ust. 1 i ust. 2 prawa budowlanego stanowiący, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Bada również kompletność projektu budowlanego wykonanego przez osobę uprawnioną oraz jego zgodność z przepisami techniczno- budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami. Nadto musi być też spełniony warunek z art. 32 ust. 4 ustawy prawo budowlane, który stanowi , że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy terenu oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy uzna powyższą procedurę za spełnioną.
Odnosząc powyższe warunki do rozpatrywanej sprawy organ I instancji wskazał, że w wyniku postępowania stwierdzono, że przedłożony przez inwestora projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany nadbudowy i rozbudowy pawilonu jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania nr [...] z dnia 13 listopada 1996r. ustalającą warunki zabudowy, które stanowiły podstawę do wydania pierwotnego pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia i zgody, został on zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawców ds. Bhp, ds. higieniczno sanitarnych oraz Spółkę z o. o. w G.. Dla inwestycji tej zaprojektowano miejsca postojowe przed obiektem, zlokalizowane w pasie technicznym wzdłuż ulicy [...] / opinia Wydziału Inżynierii Miejskiej na projekcie zagospodarowania terenu/. Do dokumentacji projektowej dołączono ocenę techniczną potwierdzającą możliwość nadbudowy pawilonu, jak również analizę nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w budynkach zlokalizowanych na sąsiednich działkach przy ul. [...]. Organ I instancji ustalił, że projektowana rozbudowa i nadbudowa nie narusza interesów osób trzecich a zatem nie pozostaje w kolizji z obowiązującym prawem budowlanym, jest w dalszym ciągu zgodna z planem miejscowym i przepisami szczególnymi. Wskazano również, że w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia z dnia 15 kwietnia 2003r. o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, żadna ze stron postępowania nie wniosła uwag i zastrzeżeń do wnioskowanej inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji skutecznie złożył R. K. wnosząc o jej uchylenie na tej podstawie, że jest ona niezgodna z prawem.
W uzasadnieniu odwołania podniósł w szczególności, że planowane zamierzenie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Fakt ten spowodował również wystąpienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Urząd Miasta z dnia 13 listopada 1996r. Z zapisów aktualnego planu miejscowego wynika między innymi, że planowana inwestycja będzie znajdować się nie tylko w obszarze H 12 MN, MW / jak napisano w decyzji o warunkach zabudowy/ ale również w obszarze 09 KZ 2/ 2 czyli w liniach rozgraniczających pasa drogowego ul. [...] / np. dla działki nr [...] obszar ten stanowi ok. 50% powierzchni/ .
Odwołujący zarzucił, że decyzja w sposób błędny odnosi się do faktu samowoli budowlanej polegającej na realizacji stanu zerowego rozbudowy pawilonu w kierunku północnym. Inwestor wystąpił z wnioskiem o zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w myśl art. 36a ust. 1 prawa budowlanego uznając tym samym, że wprowadza istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu i niezależnie od tego nie czekając na zatwierdzenie dokumentacji zamiennej przystąpił do realizacji rozbudowy, wykonując stan zerowy obiektu. Taki stan rzeczy stwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2002r. Organ ten jednak nie zajął stanowiska w terminie określonym w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego wobec czego postępowanie zostało umorzone. Odwołujący podniósł, że nie zmienia to jednak faktu wykonania robót bez decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i w tej sytuacji nie można stosować powoływanego w decyzji art. 36a ust. 1 prawa budowlanego, gdyż zgodnie z art. 36 ust. 2 w przypadku naruszenia trybu postępowania określonego w ust. 1 właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę.
Odwołujący podniósł także, że obiekt jest użytkowany bez wymaganego pozwolenia i w tym stanie rzeczy powstaje bezwzględna konieczność formalnego odbioru budynku a dalsze działania związane z ewentualną rozbudową powinny zostać poprzedzone nową decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W odwołaniu podniesiono również zastrzeżenia dotyczące zaskarżonej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Wskazano, że projektant nie ustosunkował się do opisanego wcześniejszego wykonania stanu zerowego rozbudowy / fundamenty i posadzka/ uwzględnianego jako projektowany. Natomiast projekt zagospodarowania terenu wykracza swym zakresem poza zakres decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 13 listopada 1996r. Zwiększenie kubatury obiektu o ponad 100%, jak i zwiększenie powierzchni zabudowy spowodują, że pewne elementy zagospodarowania nieodzowne dla prawidłowego funkcjonowania obiektu znajdą się poza terenem stanowiącym własność inwestora i objętym zakresem w/w decyzji o warunkach zabudowy. Podniesiono, że nie będzie możliwe zaprojektowanie na tym terenie parkingów i dróg pożarowych, nie wiadomo, gdzie zostanie zlokalizowane miejsce gromadzenia odpadków stałych. Wprawdzie wszystkie elementy zagospodarowania terenu położone poza zakresem określonym w decyzji o warunkach zabudowy mają zgodnie z określeniem projektanta charakter informacyjny, jednak w opisie do projektu elementy te uznaje się jako projektowane, przy czym wskazuje się ich nietrwały charakter w związku procedurą uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego Miasta R. dotyczącego ulicy [...]. W przedmiotowej decyzji znajduje się zapis dotyczący lokalizacji miejsc postojowych i ich realizacji w oparciu o pozwolenie na przebudowę skrzyżowania ulicy [...] tymczasem pozwolenia takiego jeszcze nie wydano. Nie mówi się również o ciągu pieszym wzdłuż pawilonu będącym równocześnie drogą pożarową , brak uzgodnienia tej drogi przez przejście dla pieszych ul. [...] i jej włączenia do ul. [...] od strony południowej, droga ta nie posiada również utwardzonego pobocza.
Odwołujący podniósł, że projektowana rozbudowa spowoduje zwiększenie uciążliwości obiektu dla otoczenia / wzrost ruchu pojazdów, wzrost poziomu hałasu/ dlatego rozwiązania projektowe powinny w sposób jednoznaczny minimalizować w/w czynniki. W konkluzji odwołujący zarzucił cytując przepis art. 34 ust. 2 prawa budowlanego, że pośrednio z charakteru obiektu i jego programu użytkowego wynika, że nie można realizować projektowanej rozbudowy w oparciu o dotychczasowe ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Inwestor Z. O. złożył odpowiedź na odwołanie i wniósł o utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta z dnia 12 maja 2003r.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie inwestor w pierwszej kolejności powołał się na tę okoliczność, że podstawą do wydania pierwotnej/ ostatecznej/ decyzji o pozwoleniu na budowę była decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 13 listopada 1996r. wydana dla działek nr [...], której odwołujący nie zaskarżył, a zatem uznał ją za zgodną z prawem. Odnośnie działki o nr [...] to znajdowała się ona w strefie wyznaczonej przez linie rozgraniczające pasa drogowego ulicy [...]. Po dokonanym podziale działka nr [...] objęta pozwoleniem na budowę- znajduje się na obszarze H 12 MN, MW. Natomiast na obszarze 09 KZ czyli w/ wym. liniach rozgraniczających znajduje się działka nr [...]. Inwestor podniósł, że zatwierdzony podział był efektem realizacji rozstrzygnięć planistycznych zawartych w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczących drogi oznaczonej 09 KZ. Linie podziału wyznaczają faktyczny zasięg linii rozgraniczających drogi, co potwierdzają warunki określone w planie. Dokonując podziału , w wyniku którego powstały działki nr [...], kierowano się ustaleniami zawartymi w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Powyższe twierdzenia potwierdza sporządzona przez osoby uprawnione "Opinia urbanistyczna".
Inwestor zarzucił, że skarżący błędnie interpretuje przepis art. 35 ust. 1 prawa budowlanego i podniósł, że nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli zamierzona inwestycja jest zgodna z ustaleniami uprzednio wydanej ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Nadto inwestor wskazał, że zamierzona inwestycja polegająca na rozbudowie istniejącego obiektu spełnia wszystkie wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich użytkowanie / Dz. U. Nr 75, poz. 690/. Załączona dokumentacja w sposób jednoznaczny określa zakres opracowania działek [...]. Nowy projekt zagospodarowania terenu nie wykracza zatem swoim zakresem poza zakres decyzji z dnia 13 listopada 1996r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wypełnia wszelkie dyspozycje określone w Decyzji Wojewody z dnia 2 grudnia 2002r.
Odnośnie zarzutu samowoli budowlanej i niemożności wydania decyzji w trybie art. 36a ust. 1 prawa budowlanego, to kwestia ta była przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2003r. Inwestor wskazał, co potwierdził również w swojej decyzji z dnia 6 lutego 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, że prowadzone przez inwestora prace nie stanowiły istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Zakres prac objętych zaskarżoną decyzją nie jest tożsamy z przedmiotem postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego. Tym samym brak jest podstaw prawnych do uchylenia przez Burmistrza Miasta decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji powyższego skoro prawomocnie zostało zakończone postępowanie w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego, a odstępstwa nie były odstępstwami istotnymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, nie istnieją przeszkody do dalszego prowadzenia robót w oparciu o decyzję wydaną z powołaniem się na art. 36a ust. 1 prawa budowlanego.
Inwestor podniósł również, że nieistotne i nie mające znaczenia w sprawie są powoływane w odwołaniu kwestie użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia, na marginesie podając, że w dniu 23 listopada 1990r. Urząd Miasta przyjął zgłoszenie o rozpoczęciu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, natomiast w dniu 13 maja 1995r. przyjęto zgłoszenie do użytkowania pawilonu handlowo- ekspozycyjnego dotyczące budynku położonego w R. przy ul. [...]. Inwestor uznał za bezzasadny i niczym nieudokumentowany zarzut , że projektowana inwestycja spowoduje zwiększenie uciążliwości dla otoczenia . W tym zakresie powołał się w szczególności na obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego , który przewiduje prowadzenie na przedmiotowych działkach działalności usługowej wskazując, że niewątpliwym jest, iż każda działalność usługowa niesie ze sobą pewne uciążliwości, stąd rolą planu zagospodarowania przestrzennego jest określenie na jakim terenie / obszarze/ tego rodzaju działalność może być prowadzona.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 8 lipca 2003r.utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy ustalając, że decyzją z dnia 22 grudnia 1989r. Kierownik Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta R. zatwierdził plan realizacyjny zagospodarowania działki i wydał Panu O. pozwolenie na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z pomieszczeniami biurowo- administracyjnymi dla potrzeb zakładu instalacji sanitarnych w R. przy ul. [...] , na działce nr [...]. Następnie decyzją z dnia 3 czerwca 1994r. Burmistrz Miasta zatwierdził plan realizacyjny zagospodarowania działki i wydał Państwu M. i Z. O. pozwolenie na rozbudowę pawilonu handlowo- ekspozycyjnego na działce nr [...]. Decyzją z dnia 30 kwietnia 1997r. Burmistrz Miasta zatwierdził kolejny projekt budowlany i udzielił Z. O. pozwolenia na dalszą rozbudowę pawilonu handlowo- ekspozycyjnego na działkach nr [...]. Decyzją z dnia 16 października 2002r. Burmistrz Miasta zmienił w trybie art. 36a ust. 1 prawa budowlanego w/ wym. ostateczną decyzję z dnia 30 kwietnia 1997r.
Decyzją z dnia 2 grudnia 2002r. Wojewoda w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta z dnia 16 października 2002r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 10 stycznia 2003r. Burmistrz Miasta zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego, w sprawie prowadzonych samowolnie na terenie objętym planowaną inwestycją robót budowlanych. Decyzją z dnia 6 lutego 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru orzekł o braku podstaw do rozstrzygnięcia w trybie art. 51 prawa budowlanego. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2003r. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w/ wym. decyzję z dnia 6 lutego 2003r. w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie domniemanej samowoli budowlanej. Stanowisko to wiąże organy administracji architektoniczno- budowlanej.
W związku z ustaniem przyczyny zawieszenia, w dniu 15 kwietna 2003r. Burmistrz Miasta podjął zawieszone postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia 24 kwietnia nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia wyszczególnionych w nim dokumentów w określonym terminie. Po spełnieniu w określonym terminie warunków w/ wym. postanowienia Burmistrz Miasta decyzją nr [...] z dnia 12 maja 2003r. zmienił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 30 kwietnia 1997r. w zakresie określonym projektem zamiennym.
Odnosząc się do wyżej przytoczonych zarzutów podniesionych przez R. K. w jego odwołaniu od decyzji z dnia 12 maja 2003r. Organ II instancji uznał , że nie zasługują one na uwzględnienie.
Organ II instancji wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisem decyzji Burmistrza Miasta z dnia 13 listopada 1996r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która ustala warunki realizacji przedmiotowej inwestycji polegającej na nadbudowie i rozbudowie pawilonu handlowego – handel artykułami techniki grzewczej i sanitarnej, dotyczącym przeznaczenia tego terenu oraz z wymogami dotyczącymi charakteru projektowanego budynku.. W w/ wym. decyzji z 13 listopada 1996r. nie określono maksymalnej powierzchni zabudowy działki, ani też maksymalnej wysokości budynku, zaś obowiązujące przepisy prawa nie określają tego, skoro informacji takiej nie zawiera plan miejscowy. Zgodnie z decyzją z dnia 13 listopada 1996r. wydaną w oparciu o miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzony uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia 29 marca 1990r. / Dz. Urz. Woj. Gd.. z 1990r. nr 16, poz. 116/ , zmieniony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 sierpnia 1991r. / Dz. Urz. Woj. Gd. Z 1991r. nr 16, poz. 41/ teren planowanej inwestycji stanowi teren przeznaczony pod zabudowę wielo i jednorodzinną z dopuszczeniem drobnych usług i rzemiosła nieuciążliwego, nie wymagającego ustalenia stref uciążliwości. W ocenie organu II instancji planowana rozbudowa mieści się w zapisie planu, gdyż stanowi ona rozbudowę budynku usługowego/ usług o charakterze nieuciążliwym- handel artykułami techniki grzewczej i sanitarnej/. Plan nie precyzuje , poprzez podanie szczegółowych wskaźników usług , które mogą powstać na tym terenie. Zatem planowana rozbudowa pozostaje w zgodności z zapisem prawa miejscowego. Wskazano, że tej oceny nie może zmienić złożenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 13 listopada 1996r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, skoro decyzja ta w dacie rozstrzygania nie została wyeliminowana z obiegu prawnego i wiąże organ oraz strony postępowania administracyjnego.
Organ II instancji podał, że wbrew zarzutom odwołania zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt zagospodarowania terenu nie wykracza swym zakresem poza zakres decyzji z dnia 13 listopada 1996r. ustalającej warunki przedmiotowej rozbudowy. Zlokalizowanie układu projektowanych dojazdów, parkingów i dojść pieszych do budynku na projekcie zagospodarowania terenu ma charakter jedynie informacyjny i ukazuje powiązanie budynku z zaprojektowaną na zlecenie Gminy infrastrukturą drogową. Na projekcie zagospodarowania terenu naniesiono w sposób jednoznaczny granicę przedmiotowej inwestycji, zatwierdzonej zaskarżoną decyzją. Ponadto układ komunikacyjny zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, który będzie służyć jej obsłudze realizowany będzie w oparciu o pozwolenie na przebudowę skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...] i będzie to miało miejsce, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w oparciu o projekt drogowy " Modernizacja skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...]" opracowany w październiku 2002r. na zlecenie Gminy.
Odpowiadając na zarzuty skarżącego dotyczące samowoli budowlanej organ II instancji podkreślił, że sprawa ta będąca w kompetencji organu nadzoru budowlanego została zakończona przez jej rozstrzygnięcie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wiąże tut. Organ. Również w kompetencjach organów nadzoru budowlanego pozostaje sprawa samowolnego użytkowania zrealizowanej części budynku, nadto wykracza ona poza prowadzone postępowanie.
Ponadto organ ustalił, że przedmiotowa rozbudowa spełnia wymóg § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / tekst jednolity: Dz. U. Nr 15, poz. 140 ze zm. /. Organ wyjaśnił w sposób szczegółowy, że zostały spełnione w zakresie odległości między budynkami warunki umożliwiające naturalne oświetlenie pomieszczeń. Zatem interesy właścicieli obiektów sąsiednich , w tym skarżącego zostały zabezpieczone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W konsekwencji powyższego organ II instancji ustalił, że stosownie do postanowień art. 35 ust. 4 prawa budowlanego wydana przez organ I instancji decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę jest prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Gdańsku złożył R. K., wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że narusza ona przepisy ustawy z dnia 7 lipca o zagospodarowaniu przestrzennym / tekst jednolity Dz. U. Nr 15 z 1999r., poz. 139 ze zm./ oraz przepisy ustawy prawo budowlane z 7 lipca 1994r.
Precyzując swoje zarzuty skarżący podniósł, że planowana inwestycja jest niezgodna z obowiązującym planem miejscowym, mimo że art. 35 ust. 4 prawa budowlanego nakłada na organ wydający pozwolenie na budowę obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska. Rozpoznając odwołanie Wojewoda nie odniósł się do zarzutów w tym zakresie podniesionych w odwołaniu.
Skarżący przytoczył zapisy planu dla terenu objętego planowaną inwestycją to jest dla działek nr [...]:
1/ w części północno- zachodniej " teren oznaczony symbolem H 12 MN, MW- budownictwa jednorodzinnego i wielorodzinnego, dopuszcza się lokalizowanie drobnych usług i rzemiosła nieuciążliwego "
2/ w części południowo- wschodniej w obszarze 09 KZ 2/ 2 czyli w liniach rozgraniczających pasa drogowego.
Przedmiotowa decyzja nie uwzględnia istnienia tych dwóch różnych form zagospodarowania uznając, że w/wym. działki znajdują się tylko w obszarze H 12 MN, MW, w sytuacji gdy przykładowo na działce nr [...], ok. 50 % jej powierzchni powinno być zgodnie z rysunkiem przewidziane na pas drogowy / 09 KZ 2 / 2/ , a to właśnie na tej działce przewidywana jest obecnie dalsza rozbudowa istniejącego pawilonu handlowego.
Skarżący podniósł, że wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji zlokalizowanej na terenie przeznaczonym w planie pod budowę drogi zbiorczej stanowi rażące naruszenie prawa.
O niezgodności inwestycji z aktualnym planem miejscowym świadczy według skarżącego zapis tego planu zawarty w " ustaleniach szczegółowych" dla jednostki " H" / dot. obszaru H 12- MN, MW/, który stanowi, że " całą jednostkę należy zrealizować zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym osiedla Janowo. Każda zmiana wymaga uzgodnienia z projektantem planu realizacyjnego". Tymczasem plan realizacyjny powołujący ten zapis przewiduje w obszarze H 12- MN, MW lokalizację zespołu parkingów, w sytuacji gdy brak jest zgody na zmianę ustaleń planu w obszarze objętym przedmiotową decyzją o warunkach zabudowy. Zatem aktualne ustalenia planu realizacyjnego są z kolei sprzeczne z planowaną inwestycją.
Skarżący podniósł, że przepis art. 36a prawa budowlanego stosuje się do inwestycji projektowanych. Natomiast w przypadku istotnego odstępstwa od projektu nie poprzedzonego projektem zamiennym zastosowanie ma przepis art. 36a ust. 2 prawa budowlanego stanowiący o uchyleniu pozwolenia na budowę. Skarżący powołał się na ustalenia dokonane w dniu 2 grudnia 2002r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające fakt istotnego odstępstwa od projektu oraz realizację tego zakresu robót bez pozwolenia na budowę. Wprawdzie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w tej sprawie z powodu niedotrzymania ustawowego terminu 2 miesięcy na zajęcie stanowiska przez Powiatowego Inspektora Nadzoru, jednakże nie zmienia to faktu braku podstaw do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust. 1 prawa budowlanego.
Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a prawa budowlanego powinna nastąpić w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu odpowiednią pod względem treści i zakresu z planowaną inwestycją. Tymczasem jak zarzucił skarżący inwestor zamierzał powiększyć powierzchnię użytkową obiektu o ponad 100%. Zwiększając w tak istotny sposób program użytkowy zaszła konieczność objęcia zakresem inwestycji terenów działek sąsiednich ze względu na projektowaną infrastrukturę, tj. dojazdy, parkingi, chodniki, drogi pożarowe. Takiego zakresu prac nie obejmowała decyzja z dnia 13 listopada 1996r. Konieczne więc było wydanie nowej decyzji obejmującej również te działki. Taką treść ma nieprawomocna decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Burmistrza Miasta z dnia 16 sierpnia 2002r., od której zostało złożone odwołanie . Skarżący podał, że łącznie po decyzji z dnia 13 listopada 1996r. Burmistrz Miasta wydał jeszcze 3 inne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczące tej samej inwestycji: z dnia 4 marca 1998, z dnia 7 czerwca 2000r. i w/ wym. z dnia 16 sierpnia 2002r.
Skarżący zarzucił, że w dalszym postępowaniu pominięto te wszystkie decyzje i pozwolenie na budowę zmieniono w oparciu o pierwotne warunki zabudowy, dla których wnioskodawca zakładał zupełnie inne parametry zabudowy i zakres uciążliwości niż obecnie.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i oświadczył, że w całości podtrzymuje stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu z dnia 8 lipca 2003. Jednocześnie organ II instancji podał, że R. K. wniósł również w dniu 11 sierpnia 2003r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia 8 lipca 2003r. do Ministra Infrastruktury, któremu zostały przekazane powyższy wniosek wraz z aktami sprawy. Organ podał, że obecnie z uwagi na brak akt niemożliwym jest ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm. / sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w których nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Stosownie do art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należało uznać za uzasadnioną, a jej zarzuty za słuszne.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się wskutek złożenia przez inwestora w dniu 13 września 2002r. wniosku o zmianę decyzji z dnia 30 kwietnia 1997r. o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego zlokalizowanego w R. przy ul. [...], na działkach nr [...] na podstawie przedłożonej nowej dokumentacji projektowej.
Na mocy wyżej wymienionej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 30 kwietnia 1997r wydanej na wniosek inwestora Z. O. Burmistrz Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obiektu pod nazwą "rozbudowa pawilonu handlowo- ekspozycyjnego w R. przy ul. [...] na działkach nr [...] " którego integralną część stanowią ponumerowane od 1- 7 opieczętowane pieczęcią Wydziału Budownictwa i Architektury Urzędu Miasta załączniki opisowe i rysunkowe. W uzasadnieniu decyzji podano, że lokalizacja obiektu jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta R. i z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 13 listopada 1996r., a projekt budowlany spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. / Dz. U. nr 10, poz. 46 z 1995r/. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu dla rozbudowy pawilonu teren inwestycji obejmuje w/ wym. działki na którym projektuje się rozbudowę istniejącego pawilonu, tak, aby nowoprojektowany pawilon tworzył z istniejącą już zabudową jedną funkcjonalną całość i posiadał jedną formę architektoniczną- projektuje się pawilon jednopiętrowy, nie podpiwniczony z poddaszem nieużytkowym, nie ogrzewanym. Kubatura pawilonu ma się powiększyć z 1986m³ do 4184,3m³, powierzchnia zabudowy z 450,5m² do 1029,9m² a powierzchnia użytkowa z 549, 5 m² do 1092,6m².
Przy wniosku z dnia 13 września 2002r. inwestor przedłożył dziennik budowy oraz projekt budowlany dotyczący kolejnej rozbudowy pawilonu i dobudowy 1 kondygnacji na w/ wym. działkach. Zgodnie z tym projektem rozbudowa miała polegać na dobudowie magazynu do istniejącego pawilonu oraz na nadbudowie nad całym pawilonem jednej kondygnacji, nadto powołując się na uchwałę podjętą na posiedzeniu Rady Miasta, dotyczącej modernizacji ul. [...] , teren wzdłuż ul. [...] przylegający do inwestycji przeznaczono na parkingi i postój taksówek, do czasu uchwalenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. / dla tego obszaru/. Ogółem kubatura pawilonu wzrosła o ponad 100% do 8795, 97m³ , podobnie powierzchnia użytkowa pawilonu do 2177,3m² a powierzchnia zabudowy do 1186,3m².
Zgodnie z przepisem art. 36a ust1 powoływanego prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 w przypadku naruszenia przepisu ust.1 organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę.
Przedłożony przez inwestora projekt budowlany winien spełniać warunki, od których uzależnione jest wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę a o jakich mowa w art. 34 i art. 35 prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 35 ust 1 prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, jak też sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opina, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń / art. 34 prawa budowlanego/ .
Skarżący zarzucał, w szczególności, że zaskarżona decyzja z dnia 12 maja 2003r. zmieniająca decyzję o pozwoleniu na budowę jest sprzeczna z obowiązującym planem miejscowym zagospodarowania terenu oraz zarzucał, że decyzja ta została wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 13 listopada 1996r.dla których wnioskodawca zakładał zupełnie inne parametry zabudowy i zakres uciążliwości niż obecnie/ bardzo znaczne powiększenie powierzchni obiektu w stosunku do projektowanej w 1996r., konieczność projektowania infrastruktury związanej z dojazdami i parkingiem i w konsekwencji konieczność objęcia zakresem inwestycji działek sąsiednich/.Ten tryb postępowania narusza według skarżącego przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Sąd uznał, że wyżej przytoczone zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim zasadny jest zarzut sprowadzający się do twierdzenia, że inwestor w niniejszej sprawie zobowiązany był do dołączenia do wniosku o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym zawarte są przede wszystkim w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym / Dz. U. z 1999r., nr 15, poz. 139 ze zm./, której uregulowania obowiązywały w dacie rozpoznawania sprawy.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że w okolicznościach sprawy zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a prawa budowlanego powinna nastąpić w oparciu o aktualną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu odpowiednią pod względem treści i zakresu z planowaną inwestycją.
Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei w ustępie 2 art. 39 tej ustawy zawarto wyjątki od powyższej zasady. Zgodnie z ust. 2 nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu roboty budowlane polegające na remoncie lub montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu oraz roboty nie wymagające pozwolenia na budowę.
W omawianym przypadku zmiany mają polegać na dobudowie magazynu do istniejącego budynku oraz na nadbudowie jednej kondygnacji nad całym budynkiem. Przepisy prawa budowlanego nie określają minimalnej wysokości zwiększenia wysokości obiektu budowlanego, przy którym mamy do czynienia z jego nadbudową. Należy więc przyjąć, że każde zwiększenie wysokości jest już nadbudową, powyższe dotyczy również planowanej rozbudowy o pomieszczenia magazynowe. Powyższe powoduje niewątpliwie zmianę wyglądu architektonicznego obiektu. Tego rodzaju roboty budowlane wymagają w myśl art. 39 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie podlegają zwolnieniu od tego obowiązku na podstawie ust. 2 cyt. przepisu.. W niniejszej sprawie po wydaniu pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 13 listopada 1996r. wydane zostały wprawdzie nowe decyzje dotyczące warunków zabudowy, jednakże nie były one podstawą dla wydania zaskarżonej decyzji. Brak oparcia się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zmieniającej decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę na aktualnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla opisanej inwestycji sprawia, że nie można odeprzeć zarzutu naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Trafnie też skarżący zarzuca, że w niniejszej sprawie organy orzekające nie dokonały oceny zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego poprzez ocenę zarzutów skarżącego. Oceny takiej nie zawiera rozstrzygnięcie organu I instancji , a w szczególności organu II instancji . Skarżący mógł zasadnie oczekiwać, że organy administracji publicznej rozpatrzą jego sprawę rzetelnie i wszechstronnie stosownie do wymagań art. 77 § 1 kpa, a w szczególności zaś ustosunkują się do zarzutów jakie w sprawie złożył skarżący i podjęte rozstrzygnięcia zostaną uzasadnione w sposób przekonujący, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 kpa. W ocenie Sądu organy orzekające wymogów tych nie dopełniły. Przede wszystkim nie wyjaśniono kwestii związanej wprost ze sformułowanym zarzutem niezgodności planowanej rozbudowy z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić bowiem należy, że skarżący zarzucał, iż projektowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i powoływał się na zapisy planu dla terenu objętego planowaną inwestycją dla powoływanych wyżej działek / tereny oznaczone symbolem H 12 MN , MW i tereny oznaczone symbolem 09 KZ 2/ 2 /, zarzucając, że decyzja nie uwzględnia istnienia tych dwóch różnych form zagospodarowania poprzez uznanie, że działki znajdują się tylko na obszarze H 12 MN, MW w sytuacji gdy rozbudowa przewidziana jest na działce nr [...], a ta działka z kolei znajduje się na obszarze oznaczonym 09 KZ 2/ 2 / linie rozgraniczające pas drogowy/.
Rozpoznając powyższy zarzut Sąd zważył, że do kwestii tej nie odniósł się w uzasadnieniu ani organ I instancji ani też organ odwoławczy. Organ II instancji ustalił jedynie ogólnie, że teren planowanej inwestycji stanowi teren przeznaczony pod zabudowę wielo- i jednorodzinną z dopuszczeniem lokalizacji drobnych usług i rzemiosła nieuciążliwego i planowana rozbudowa mieści się w zapisach planu . Rozstrzygnięcie organu II instancji nie zawiera w ogóle żadnych konkretnych ustaleń opartych na planie miejscowego zagospodarowania przestrzennego poprzez precyzyjne określenie obszaru planowanej zabudowy działek , w szczególności powoływanej działki nr [...] w odniesieniu do zapisów planu dotyczących obszarów H12MN, MW i obszaru 09 KZ 2/ 2. W tym zakresie nie została rozpoznana istota sprawy, skoro podstawowy zarzut skarżącego oparty został na sprzeczności planowanej rozbudowy z miejscowym planem zagospodarowania. Dla jej rozpoznania, wobec szczegółowych zarzutów skarżącego, niewystarczającym było w stanie faktycznym sprawy, ogólnikowe powołanie się na zapisy planu . Organ II instancji nie rozpoznał nawet zarzutu, w którym skarżący zarzuca, że z jednej strony zgodnie z planem miejscowym na działce [...] 50% jej powierzchni powinno być przeznaczone na pas drogowy gdyż znajduje się ona poza obszarem H 12 MN, MW a drugiej strony na tej właśnie działce będzie dalej rozbudowywany pawilon. W konsekwencji padł zarzut również nierozpoznany, że doszło do wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji zlokalizowanej na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania pod budowę drogi zbiorczej. W tej sytuacji trudno uznać, że w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne, a uzasadnienie jest przekonywujące.
Odrębnym zarzutem było powołanie się przez skarżącego na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2002r., w którym stwierdził on, że inwestor rozpoczął roboty budowlane mające na celu przedłużenie istniejącego budynku w kierunku północnym o powierzchnię 7 x 19 m. Wykonano fundamenty i zalano posadzkę w poziomie parteru. Roboty te są odstępstwem od projektu budowlanego.
Na mocy wyżej wymienionego postanowienia wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nakazano inwestorowi Z. O. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych wykonywanych na terenie budowy budynku handlowo- ekspozycyjnego, podając że roboty wyżej przytoczone są odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stosownie do art. 50 ust. 4 prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie została wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 powołanej ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzja taka w powyższym terminie nie została wydana. Natomiast po upływie terminu została wydana decyzja, następnie uchylona jako wydana po upływie 2 miesięcy, o braku podstaw do rozstrzygnięcia w trybie art. 51 prawa budowlanego z tej przyczyny, wykonywane roboty w sposób istotny nie odstępowały od zatwierdzonego projektu.
Wskazać należy, że nie wydanie decyzji w terminie 2 miesięcy od daty decyzji o wstrzymaniu robót spowodowało utratę ważności postanowienia o wstrzymaniu robót. Utrata ważności decyzji z dnia 2 grudnia 2002r. wykluczała wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1, a w konsekwencji pozwolenia na wznowienie robót / art. 51 ust. 1a/.
Podstawę prawną dla decyzji z dnia 12 maja 2003r. o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowił powoływany wyżej przepis art. 36a ust. 1 prawa budowlanego z 1994r.
Art. 36a ust. 1 cytowanej ustawy reguluje sytuację inwestora na przyszłość, gdy nie przystąpił on do realizacji inwestycji niezgodnie z udzielonym mu pozwoleniem na budowę. Natomiast art. 36a ust. 2 reguluje sytuację, gdy inwestor bez uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę przystąpił do realizacji zmienionego w sposób istotny w stosunku do warunków określonych w pozwoleniu na budowę zamierzenia inwestycyjnego. Wówczas właściwy organ powinien uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę.
Tymczasem z materiału dowodowego sprawy wynika, że w dniu 2 grudnia 2002r wydano postanowienie nakazujące inwestorowi wstrzymanie robót z uwagi na to, że stanowiły one odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wprawdzie w treści powyższego postanowienia powołano się na złożony przez skarżącego i J. O. wniosek oraz przeprowadzoną w dniu 13 listopada 2002r. kontrolę budowy budynku handlowo- ekspozycyjnego na terenie posesji przy ul. [...] w R. 2002r jednakże brak jest w aktach dowodów zarówno na okoliczność złożonego wniosku , jak i przeprowadzonej kontroli, w tym dowodu kto w takiej kontroli uczestniczył i jakiej treści były ustalenia dotyczące prowadzenia robót dokonane bezpośrednio na placu budowy. Następnie wskazać należy, że ten sam organ w postanowieniu z dnia 6 lutego 2003r. uznał, że wykonane roboty budowlane polegające na wykonaniu fundamentów i wylaniu posadzki nie stanowią istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Podkreślić należy, że w wyżej powołanym postanowieniu przy opisie wykonanych już prac , podano między innymi, że prace mają na celu wykonanie parkingu i placu manewrowego.
Ustalenie czy inwestor bez uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w trybie art. 36a ust. 1 prawa budowlanego przystąpił do realizacji prac, które stanowiły istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu ma istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, gdyż jeśli inwestor dopuścił się już samowoli budowlanej naruszając warunki udzielonego mu pozwolenia na budowę, to niedopuszczalnym było zmienianie pozwolenia na budowę, i to także w części, w jakiej dotychczas nie dopuścił się istotnych odstępstw. W rozpatrywanym stanie faktycznym niewydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego nie może prowadzić do ustalenia, że inwestor może realizować dowolny zakres prac, których nie dotyczyło pierwotne pozwolenie na budowę. Zasadnie skarżący zarzuca, że sankcję w takim przypadku przewiduje art. 36a ust. 2 prawa budowlanego. Stanowi on, że sankcją w przypadku naruszenia trybu postępowania przewidzianego dla realizacji robót z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu jest uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę a nie akceptacja samowoli budowlanej.
Wskazać jednakże należy, że inwestor w swojej odpowiedzi na odwołanie skarżącego wniesione do organu II instancji podniósł, że prace przez niego prowadzone a wymienione w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2002r. nie stanowiły istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, w szczególności inwestor podał, że zakres prac objętych zaskarżoną decyzją o zmianie pozwolenia na budowę nie jest tożsamy z przedmiotem postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego.
W rozpatrywanej sprawie organy nie dokonały jakiejkolwiek oceny zarówno zarzutu skarżącego o przystąpieniu przez inwestora do prowadzenia robót z istotnymi odstępstwami, mimo braku decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, jak też nie oceniły wyżej przytoczonego stanowiska inwestora.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że również w powyższym zakresie również doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez pominięcie treści cyt. przepisu art. 36a ust.2 w związku z ust. 1 prawa budowlanego. Nadto organy orzekające w sprawie nie dołożyły starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy związany z prowadzeniem przez inwestora robót bez pozwolenia na budowę. Przepisy prawa budowlanego w tym powołany art. 36a ust. 2, przewidują daleko idące konsekwencje w przypadku powstania istotnych odstępstw od projektu budowlanego. W pierwszej kolejności należy zatem w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie ustalić jaki charakter miały opisane w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2002r. odstępstwa od zatwierdzonego projektu, czy miały one charakter istotny, czy też nie , czy w ogóle prac tych dotyczyło postępowanie o zmianę pozwolenia na budowę.
Stwierdzić więc ostatecznie należy, że sprawa również w omówionym zakresie nie została należycie wyjaśniona , a więc rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem art. 7 i 77§ 1 kpa.
Opisane wyżej liczne uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta z dnia 12 maja 2003r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ .
Nadto działając na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonywane .
O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z i art. 205 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło