II SA/Gd 1175/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2023 r. nr SKO Gd/2892/23 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku osłonowego oddala skargę. Skarga M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2023 r. nr SKO Gd/2892/23 w przedmiocie wznowienia postanowienia wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr GCŚ/DPM/01306/DO/08/2022 odmówił M. P. przyznania dodatku osłonowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt SKO Gd/4686/22 utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Pismem z dnia 22 listopada 2022 r. M. P. zwróciła się do Kolegium o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania dodatku osłonowego. Wskazała na przyjęcie wygórowanych dochodów oraz bezpodstawne ujęcie nieistniejącego gospodarstwa rolnego, przypisując z niego dochód do dochodu rodziny. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2023 r. nr SKO Gd/6796/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania w sprawie. Kolejnym pismem z dnia 16 marca 2023 r. M. P. wniosła o wznowienie postępowania wskazując, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku odmówiło wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazując, ze podanie wniesione zostało z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775) – zwanej dalej k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie do tutejszego Sądu wniosła M. P. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jakim jest w niniejszej sprawie wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – a taką też przyczynę wskazała skarżąca w podaniu z dnia 16 marca 2023 r. - biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W ramach wstępnego etapu, organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym, przedmiotowym, a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Dopiero pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, skutkuje wznowieniem postępowania. Nawiązując do istoty sporu zaakcentować należy sygnalizowaną wyżej regulację objętą przepisem art. 148 § 2 k.p.a., w którym ustawodawca w sposób precyzyjny oznaczył termin (jednego miesiąca) dla dokonania czynności wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W przepisie tym została oznaczona chwila rozpoczęcia biegu omawianego terminu: "od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji". Intencją prawodawcy było nawiązanie do najwcześniejszej daty powzięcia przez stronę wiadomości o decyzji objętej podaniem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Badając zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., organ administracji obowiązany jest z urzędu ocenić, czy strona wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zawartą w art. 16 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca dowiedziała się o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt SKO Gd/4686/22 utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr GCŚ/DPM/01306/DO/08/2022 odmawiającej M. P. przyznania dodatku osłonowego – w dniu 14 października 2022 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach SKO Gd/4686/22). Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (cyt.: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") upłynął w dniu 14 listopada 2022 r. Wniosek o wznowienie postępowania uzasadniony niezawinionym brakiem udziału w postępowaniu skarżąca złożyła w dniu 16 marca 2023 r., a zatem po upływie miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Inne wskazane we wniosku okoliczności dotyczące prawidłowości ustaleń co do dochodów skarżącej były już natomiast rozpatrywane na podstawie wniosku skarżącej z dnia 22 listopada 2023 r. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2023 r. SKO Gd/6796/22 Kolegium odmówiło wznowienia postepowania z tej przyczyny. Kwestia ta jest zatem ostatecznie rozstrzygnięta i zachodzi przesłanka res iudicata. Ponowne rozstrzyganie tej kwestii stanowiłoby naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych i skutkowałoby nieważnością takiego rozstrzygnięcia (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.