II SA/Gd 1187/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-05-18
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Tamara Dziełakowska, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nie wyjaśniając w sposób wystarczający braku zgodności obecnego sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, musi wykazać, że doszło do zmiany sposobu użytkowania i że jest ona niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku takiego wyjaśnienia, decyzja jest wadliwa, ponieważ narusza przepisy dotyczące postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego (byłego kurnika), który był użytkowany jako magazyn opon i odpadów gumowych, zamiast jako magazyn wyrobów drewnianych, zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i planem miejscowym. Skarżący wnieśli skargę, twierdząc, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, a jedynie zmiana przeznaczenia części budynku, która nie wpłynęła na bezpieczeństwo pożarowe i narusza zasady współżycia społecznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia SO Tamara Dziełakowska Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w 18 maja 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi C. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 16 stycznia 2002 r., nr [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, 2. określa, iż wyżej wymienione decyzje nie mogą być wykonywane.
Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 3 kwietnia 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania C. i S. W. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 stycznia 2002 r., nakazującej na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414, ze zm.) doprowadzenie obiektu (byłego kurnika), użytkowanego jako magazyn opon, do stanu zgodnego z prawem i doprowadzenie przedmiotowego obiektu do spełnienia funkcji zgodnej z planem miejscowym ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Karsin Nr XV/79/91 z dnia 3 lipca 1991 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygniecie organu I instancji i orzekł nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
.........W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, iż okolicznością bezsporną jest zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, byłego kurnika, z magazyn wyrobów drewnianych na magazyn opon i odpadów gumowych. Zdaniem organu II instancji, ponieważ właściciele obiektu budowlanego nie uzyskali pozwolenia na przedmiotową zmianę sposobu użytkowania, zatem wykonanie takiej zmiany bez pozwolenia stanowi samowolę. Organ wskazał, iż zgodnie z ustaleniami planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. wynika, iż przedmiotowy magazyn znajduje się na terenie przeznaczonym pod zakład obróbki drewna a adaptacja uzależniona jest od uzgodnień i spełnienia właściwego terenowo Inspektora Sanitarnego z orientacyjna strefą ochronną. Zatem, zdaniem organu II instancji, wprowadzona zmiana przeznaczenia przedmiotowego obiektu budowlanego jest sprzeczna z ustaleniami planu zagospodarowania.
Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 71 ust. 3 Prawo budowlane z 1994 r. w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia przepisy art. 50 i art. 21 stosuje się odpowiednio.
A zatem w decyzji właściwy organ może nakazać właścicielowi lub zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Jednakże z uwagi na brak spójności orzeczenia decyzji organu I instancji z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i mając całość materiału dowodowego nakazał C. i S. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego pełniącego funkcję magazynu opon i odpadów gumowych zlokalizowanych na działce nr 890 w Karsinie.
W skardze do NSA C. i S. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących nie został zmieniony sposób użytkowania obiektu budowlanego albowiem nie wykonano żadnych przeróbek budynku a przeznaczenie części budynku byłego magazynu wyrobów gotowych na magazyn opon nie zmieniło warunków bezpieczeństwa pożarowego, nadto decyzja ta narusza zasady współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Skarga jest zasadna jednakże z innych powodów niż te, na które wskazują skarżący.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Artykuł 71 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy wymaga wykonania zasadniczych, radykalnych zmian przeznaczenia obiektu budowlanego lub jego części w stosunku do stanu dotychczasowego, to znaczy dokonania przeróbki pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi, przeznaczenia do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenia powierzchni mieszkalnych na cele niemieszkalne.
Według zaś przepisu art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zmiana taka może polegać także na podjęciu albo zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno–sanitarne lub ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Z treści ust. 3 art. 71 ustawy Prawo budowlane wynika, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 art. 71 przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane stosuje się odpowiednio.
Zwarte w art. 71 ust. 1 odesłanie do art. 32 ustawy Prawo budowlane oznacza, że pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może być wydane po uzyskaniu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów, przy zachowaniu trybu określonego w art. 32 ust 2 i 3.
Oznacza to, iż decyzja o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania istniejącego obiektu budowlanego, wymagałaby sprawdzenia przed jej wydaniem zgodności zagospodarowania nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Natomiast decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga również sprawdzenia aktualnego sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W wydanej decyzji organ II instancji przede wszystkim nie poświęcił należytej uwagi podstawowemu zagadnieniu w sprawie, to jest analizie zapisów planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Karsin nr XV/79/91 z dnia 3 lipca 1991 r.
Zgodnie z powyższym planem działka nr [...], na której stoi przedmiotowy magazyn opon (poprzednio wykorzystywany jako magazyn wyrobów drewnianych gotowych) znajduje się na terenie przeznaczonym pod zakład obróbki drewna.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera pod tym względem wywodów wskazujących na dokonanie przez organ wszechstronnego wyjaśnienia braku zgodności pełnionej funkcji obiektu budowlanego (magazyn opon) z funkcją z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego – zakład obróbki drewna. Nie znajduje się choćby wskazanie czy magazyn materiałów drewnianych gotowych na terenie lasów różni się pod względem bezpieczeństwa pożarowego od magazynu opon.
Brak tego rodzaju wyjaśnienia, zdaniem Sądu, spowodowało iż organ II instancji z góry przyjął jako okoliczność bezsporną, ze zmieniony został sposób użytkowania obiektu budowlanego z magazynu wyrobów drewnianych na magazyn opon i odpadów gumowych. A zmiana ta miała charakter samowolny.
Zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego na gruncie przedstawionej ustawy sankcji w postaci nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga: po pierwsze, wskazania, że doszło w ogóle do zmiany sposobu użytkowania a to jest możliwe przez wykładnię zapisów planu, po drugie, ustalenia, że zmiana sposobu użytkowania miała charakter samowolny.
Zdaniem Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazał, ze spełniony został pierwszy z wymienionych warunków. Brak jest podstaw do twierdzenia w oparciu o uzasadnienie zaskarżonej decyzji, że skarżący zmienili w jakikolwiek sposób przeznaczenie i sposób wykorzystywania budynku, który pełnił funkcje magazynu.
Z tych względów należało uznać, za zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej musi wyjaśnić na czym polega brak zgodności pełnionej funkcji obiektu budowlanego (magazyn opon) z funkcją z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego – zakład obróbki drewna.
Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź. zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.)
Sad orzekł na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonywane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło