II SA/Gd 119/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej oddala skargę. Decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. Nr [...] Starosta, na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) i art. 7 ust. 7 i art. 4 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm.) w związku z art. 138 § 2 k.p.a., stwierdził, że uprawa leśna położona na działce nr [...], obręb S. w gminie G., będącej własnością A. i Z. W., prowadzona jest niezgodnie z opracowanym "Planem zalesienia gruntów rolnych dla działki nr [...]", zwanym dalej "Planem zalesienia", opracowanym przez Nadleśnictwo C. oraz orzekł o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej począwszy od miesiąca sierpnia 2004 r., jak również ustalił warunki przywrócenia ekwiwalentu. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2002 r. Starosta orzekł o przeznaczeniu do zalesienia gruntów rolnych o powierzchni 3,87 ha, obejmujących część działki nr [...] w S., gm. G., a decyzją Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2002 r. stwierdził prawidłowe prowadzenie uprawy leśnej. Po uprawomocnieniu się ww. decyzji, właściciele zalesionego gruntu nabyli prawo do ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej wypłacanego przez Starostę w terminie do 10-go każdego miesiąca począwszy do miesiąca września 2002 r. W dniu 14 lipca 2004 r. wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia powierzchni zalesionej oraz ustalenia wysokości wypłacanego ekwiwalentu za prowadzenie upraw leśnych. Organ wskazał, że w dniu 21 lipca 2004 r. tj. po dwóch latach od zalesienia gruntu, dokonano pierwszej oceny udatności uprawy leśnej – zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, którą oceniono na 50 %, jak również przeprowadzono kontrolne pomiary powierzchni zalesionej. W związku z powyższym w sprawie wszczętej w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w sprawie ustalenia powierzchni zalesionej oraz ustalenia wysokości wypłaconego ekwiwalentu za prowadzenie upraw leśnych na przedmiotowej działce, Starosta decyzją Nr [...] z dnia 4 sierpnia 2004 r. uchylił ostateczną decyzję Starosty Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2002 r. stwierdzającą prawidłowe prowadzenie uprawy leśnej przez A. i Z. W.; zmniejszył powierzchnię zalesioną do 3,5642 ha; ustalił ponownie wysokość należnego ekwiwalentu począwszy od września 2002 r.; orzekł o zwrocie nienależnie wypłaconego ekwiwalentu za okres od września 2002 r. do lipca 2004 r. w kwocie 1.074,13 zł oraz nadto poza przedmiotem postępowania wznowieniowego stwierdził nieprawidłowe prowadzenie uprawy leśnej - niezgodne z Planem zalesienia i wstrzymał wypłatę ekwiwalentu do czasu wykonania zaleconych prac. A. i Z. W. złożyli odwołanie od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W dniu 8 czerwca 2005 r. przeprowadzono powtórną kontrolę uprawy. Podczas kontroli wykonano ponownie pomiary powierzchni zalesionego gruntu oraz określono udatność uprawy. W wyniku kontroli stwierdzono, że średnia udatność uprawy wynosi około 50 %. Za przyczynę tak niskiej udatności uznano nie wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych określonych w Planie zalesienia, w szczególności brak ochrony sadzonek przed zgryzaniem przez zwierzynę oraz brakiem systematycznego wykaszania chwastów wokół drzewek. W związku z powyższym Starosta decyzją Nr [...] z dnia 15 lipca 2005 r. uchylił ostateczną decyzję Starosty Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2002 oraz stwierdził nieprawidłowe prowadzenie uprawy leśnej i wstrzymał wypłatę ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej do czasu wykonania zaleconych prac i doprowadzenia jej do udatności powyżej 70%. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i Z. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając za zasadne wstrzymanie wypłaty ekwiwalentu i zobowiązanie właścicieli do wykonania prawidłowej pielęgnacji oraz zabezpieczenia uprawy. A. i Z. W. wnieśli skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję. W wyroku Sąd wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przewidzianej w art. 10 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrzyło odwołanie A. i Z. W. od decyzji Starosty Nr [...] z dnia 15 lipca 2005 r. i decyzją z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt. [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Na tę decyzję ponownie złożyli skargę A. i Z. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 450/09 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2009 r. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. W wyroku tym wskazano na wadliwe potraktowanie jako strony postępowania odwoławczego organu II instancji i nadanie wypowiedziom pełnomocnika organu waloru środka dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 maja 2010 r. po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. i Z. W. od decyzji Starosty Nr [...] z dnia 15 lipca 2005 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (sygn. akt [...]). Podejmując przedmiotową decyzję organ miał na względzie wskazania zawarte w wyroku, z których wynika, że w celu właściwego rozstrzygnięcia sprawy należy odnieść się do zarzutów skarżących podnoszonych w toku całego postępowania, jak i w odwołaniu oraz skardze tj.: wyjaśnić wątpliwości związane z rozbieżnością protokołów sprawdzania udatności upraw z 2005 r. i 2006 r. oraz odnieść się do zarzutu, że nie jest możliwe by w 2005 r. udatność uprawy wynosiła 50%, a w 2006 r. 80% i to w sytuacji, gdy dosadzonych zostało jedynie 1000 sadzonek, czyli zaledwie 4% przedmiotowej uprawy leśnej, wyjaśnić kwestie związane z dosadzeniem sadzonek sosny i świerka jako okrajników, a także czeremchy, ustalić jakie czynności ochronne wykonali skarżący w zakresie ochrony sadzonek, czy zamiast palikowania zastosowali ochronę polegającą na smarowaniu środkami chemicznymi, rozpatrzyć wszystkie dostępne dowody, a także te oferowane przez skarżących. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. organ I instancji stwierdził, że uprawa leśna położona na działce nr [...], obręb S. w gminie G., będącej własnością A. i Z. W., prowadzona jest niezgodnie z opracowanym "Planem zalesienia gruntów rolnych dla działki nr [...] (część o pow. 3,87 ha)", wykonanym przez Nadleśniczego Nadleśnictwa C. oraz orzekł o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na działce nr [...], obręb S. w gminie G., będącej własnością A. i Z. W., z powodu nieprawidłowego prowadzenia uprawy leśnej, do czasu pozytywnego zatwierdzenia wykonanych warunków przywrócenia ekwiwalentu podanych w uzasadnieniu decyzji. Organ w uzasadnieniu ustalił warunki przywrócenia ekwiwalentu: 1. wykonać poprawki olszą czarną w miejscach, z których wypadł jesion; 2. wykonać poprawki brzozą brodawkowatą w miejscach z których wypadła brzoza brodawkowata; 3. poprawki wykonane czeremchą i wiązem traktować jako domieszkę biocenotyczną, w miejscu nasadzenia tych gatunków dolesić olszą czarną i/lub brzozą brodawkowatą; 4. na powierzchni uprawy leśnej posadzić co najmniej 1808 sztuk olszy i co najmniej 487 sztuk brzozy, więźba sadzenia 1,5m x 1,5m; 5. zawiadomić Starostę o wykonaniu nałożonych warunków powrócenia ekwiwalentu i ich pozytywne zatwierdzenie przez organ I instancji; 6. od daty pozytywnej oceny udatności uprawy, przez kolejnych pięć lat prowadzić w miejscach w których wykonano poprawki zabiegi pielęgnacyjne opisane w Planie zalesienia, wypady wśród posadzonych sadzonek uzupełniać gatunkami które wypadły, w przypadku likwidacji ogrodzenia stosować zabiegi ochronne opisane w Planie zalesienia. Organ ustalił, że pielęgnacja uprawy w pierwszych trzech latach po posadzeniu nie była wykonywana zgodnie z Planem zalesienia opracowanym przez Nadleśnictwo. Organ ustali, że podczas pierwszej kontroli przeprowadzonej w dniu 24 lipca 2002 r. dotyczącej sprawdzenia wykonania zalesienia wykazano 75% udatność uprawy. Starosta decyzją Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2002 r. co prawda stwierdził prawidłowe wykonanie zalesienia i prowadzenie upraw leśnych, jednakże w punkcie II decyzji zobowiązał właścicieli do pilnego przeprowadzenia prac pielęgnacyjnych i ochronnych jesionu, gdyż podczas pierwszej kontroli wskazywano na ich niedostateczną pielęgnację. Z załączonej do odwołania od decyzji Starosty Nr [...] z dnia 4 sierpnia 2004 r. przez właścicieli zalesionego gruntu umowy zlecenia z dnia 30 kwietnia 2002 r. dla Zakładu Usług Leśnych z K. wynika, że zlecono wykonanie następujących czynności: transport, posadzenie i przechowanie (wykonanie dołu i zadołowanie) sadzonek olszy - 12,5 tyś. sztuk i jesionu 5,5 tyś. sztuk. Natomiast z załączonych oświadczenia osób wykonujących prace na terenie zalesionym w latach 2003-2004 wynika, że na przedmiotowej uprawie w okresie od 7 lipca do 13 sierpnia 2003 r. wykonano następujące prace pielęgnacyjne polegające na: palikowaniu sadzonek, smarowaniu końcówek pędów chemicznym preparatem, ustawiano czatownie dla ptactwa drapieżnego oraz okaszano trawę wokół sadzonek. W roku 2004 w okresach 10 — 22 maja i 2 — 17 lipca wykonywano następujące prace: okaszanie "chwastów i traw" w obrębie sadzonek, dodatkowo wykonano "oznaczenie rosnących sadzonek przez palikowanie", ponadto część sadzonek zabezpieczono preparatem chemicznym, naprawiono połamane i przewrócone paliki, ustawiono dodatkowo dwie czatownie. Organ stwierdził, że w pierwszym roku na gruncie posadzono drzewa i nie wykonywano żadnych zabiegów pielęgnacyjnych i ochronnych. W umowie brak jest zlecenia wykonania opalikowania posadzonych drzewek jesionu oraz pielęgnacji uprawy. W drugim roku po posadzeniu prace pielęgnacyjne i ochronne (palikowanie, smarowanie preparatem chemicznym, okaszanie sadzonek, ustawienie czatowni) wykonano w drugiej połowie roku. W trzecim roku podobne prace wykonano w dwóch terminach (maj i lipiec). Zdaniem organu, brak wykonania pielęgnacji i zabiegów ochronnych w pierwszym roku po posadzeniu, zbyt późne zabiegi w drugim roku, brak uzupełniania wypadów, jak również liczne szkody pochodzące od zwierzyny spowodowały, że ocena uprawy wykonana w lipcu 2004 r. wykazała tak niską udatność (50%). Konieczność wykonania poprawek na przedmiotowej uprawie leśnej została zasygnalizowana już w protokole z dnia 21 lipca 2002 r. tj. podczas pierwszej oceny udatności uprawy. Zgodnie z protokołem należało wykonać poprawki gatunkami, które wypadły, czyli olchą, jesionem i brzozą. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Starosty Nr [...] z dnia 4 sierpnia 2004 r., w dniu 8 czerwca 2005 r. dokonano powtórnej oceny uprawy, podczas której ponownie stwierdzono 50% udatność, co było jednoznaczne z koniecznością wykonania poprawek sadzonkami gatunków przewidzianych w Planie. W odwołaniu od ww. decyzji właściciele informowali, że nie zgadzają się z wykonanymi ocenami udatności uprawy, które stwierdzały 50% udatność, uważali m.in., że ocena nie jest obiektywna i opiera się na błędnych założeniach. Po złożeniu odwołania od decyzji Starosty Nr [...] z dnia 15 lipca 2005 r. skarżący pismem z dnia 8 grudnia 2005 r., zawiadomili Starostwo o wykonaniu na uprawie leśnej dosadzeń sadzonkami, zamontowaniu siatki leśnej o wysokości 160 cm w celu zabezpieczenia wszystkich sadzonek przed zgryzaniem zwierzyny. W dniu 3 listopada 2006 r. po rozpatrzeniu odwołania przez SKO, przeprowadzono kolejną ocenę udatności uprawy, podczas której stwierdzono, że uprawa została ogrodzona od strony pola i częściowo od strony rzeki, udatność określono na 80%, braki uzupełniono oprócz olszy, jesionu i brzozy także innymi gatunkami nie wymienionymi w Planie tj. wiązem szypułkowym, wiązem górskim, czeremchą pospolitą, świerkiem pospolitym, sosną zwyczajną. Sadzonki takich gatunków stwierdzono w obrębie ogrodzenia. A. i Z. W. nie zgodzili się z tą oceną oraz stanęli na stanowisku, że sadzonki świerka i sosny posadzone zostały jako okrajnik uprawy, a sadzonki czeremchy posadzono poza działką objętą nasadzeniami. Załączyli również dowód zakupu w Leśnictwie Szkółkarskim Nadleśnictwa S. 1000 szt. sadzonek olszy czarnej. Oprócz olszy posadzono również sadzonki innych gatunków drzew, niezgodnych z Planem. Zdaniem organu, właściciele nie dokonaliby uzupełnienia braków, gdyby faktycznie przekonani byli, że uprawa jest prowadzona prawidłowo oraz że rozpoczęcie uzupełniania przez nich nasadzeń, jest niejako zaakceptowaniem dokonanych ocen udatności uprawy. Ponadto organ podkreślił, że występowanie na ocenianej uprawie sadzonek gatunków innych, niż udokumentowanych dowodem zakupu, potwierdza fakt, że posadzono ich więcej niż podają to właściciele działki i w związku z tym stwierdzona w następnej ocenie wysoka ocena udatności (80%) była możliwa. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia 8 września 2010 r. dopuścił dowód z opinii biegłego, który w oparciu o wyniki przeprowadzonych z udziałem strony oględzin nieruchomości opracował opinię na okoliczność prawidłowości prowadzenia uprawy leśnej na części działki nr [...], obrębu S. w gminie G. W dniu 22 grudnia 2010 r. do Starostwa Powiatowego - Wydziału Środowiska wpłynęła opinia J. D. - biegłego sądowego ds. leśnictwa, łowiectwa, szkółkarstwa z dnia 30 listopada 2010 r. Biegły dokonał lustracji uprawy leśnej w dniach: 25 września i 23 października 2010 r., w wyniku której stwierdził min.: szkody od zwierzyny, objawy chorobowe na jesionie spowodowane grzybami i atakami owadów i nieprawidłową pielęgnację uprawy, którą określono na podstawie protokołów z odbioru uprawy oraz oceny uprawy. Biegły stwierdził, że w dniu 21 lipca 2004 r. prawidłowo oceniono udatności uprawy na poziomie 50% oraz wad 30%, a dokonana po wykonanych poprawkach ocena uprawy z dnia 3 listopada 2006 r., stwierdzająca udatność na poziomie 80%, została zawyżona, z powodu wliczenia do składu gatunkowego gatunków biocenotycznych (wiąz, czeremcha). Biegły stwierdził, że poprawki na części uprawy wykonane zostały gatunkami niezgodnymi z Planem. Uprawę na dzień lustracji uznał za nieudaną, ze względu na dokonaną ocenę na poziomie 3-4. Za jedną z przyczyn tak niskiej oceny uznał niewłaściwe prowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych. Skarżący Z.W. po zapoznaniu się z opinią biegłego w całości ją zakwestionował, wskazał, że nie był informowany o terminie lustracji, przez co nie mógł brać w niej udziału, biegły nie wskazał materiału na którym się oparł, sposobu dokonania ustaleń, nie odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zastosował nieznaną ustawie skalę oceny udatności upraw leśnych. Ponadto zarzucił biegłemu przekroczenie uprawnień, poprzez dokonanie oceny sporządzonych przez organ w toku postępowania poziomów udatności. W odpowiedzi na powyższe zarzuty, biegły pismem z dnia 29 marca 2011 r. wyjaśnił, że ocena uprawy dokonana została metodą wzrokową, gdyż tylko w ten sposób, w tym okresie, można było ją ocenić oraz poinformował, że ponowna ocena uprawy zostanie dokonana po ruszeniu okresu wegetacji. Po przeprowadzaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. ponownych oględzin została wydana opinia uzupełniająca, w której szczegółowo została opisana metodyka i sposób dokonania oceny uprawy. W przedmiotowej opinii biegły stwierdził wykonanie poprawek gatunkami nie ujętymi w Planie (wiąz, czeremcha amerykańska, oraz nasadzenia świerka wzdłuż płotu), gatunki te nie podlegały liczeniu. Ocenę uprawy dokonano "metodyką posztucznego przeliczenia sadzonek" tj. do ilości przeliczonych sadzonek doliczono 10% wynikające z błędu liczenia i 20% spowodowane naturalnym wydzielaniem się sadzonek, co łącznie dało 10139 szt. sadzonek. Zgodnie z Planem należało nasadzić 12500 szt. olchy czarnej, 7300 szt. jesionu wyniosłego i 2500 szt. brzozy brodawkowatej, czyli łącznie 22300 szt. sadzonek. Powyższa ilości sadzonek została przekazana właścicielom gruntu przez Nadleśnictwo. W swojej opinii biegły, opierając się na "Zasadach Hodowli Lasu", ustalił zalecaną ilość sadzonek na 17108 szt. Na podstawie ilości stwierdzonych i ilości zalecanych sadzonek biegły całą uprawę ocenił na 59% udatności. Pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. skarżący Z. W. złożył uwagi do opinii i opinii uzupełniającej. Podniósł, że opinia z dnia 30 listopada 2010 r. nie może stanowić podstawy ustaleń przez organ z uwagi na jej metodykę sporządzenia, ponieważ wykonana została w okresie zimowym, przez co nie można uznać jej za oddającą w jakimkolwiek stopniu rzeczywisty stan uprawy leśnej. Zarzucił, że biegły nie odniósł się do całego materiału zebranego w sprawie w postaci protokołów kontroli, oświadczeń osób dokonujących pielęgnacji sadzonek oraz wyjaśnień strony, co do sposobu prowadzenia uprawy, które stanowią do chwili obecnej wyłączny dowód jej prowadzenia, jak również nie pozwala uznać go za wystarczający w tym przedmiocie. Z treści opinii nie można również ustalić, na jakiej podstawie sklasyfikowano przydatność hodowlaną na 4. Ponadto wskazał, że biegły nie wyjaśnił zastosowanej metody ustalenia udatności i ocena ta została opracowana w oparciu o obliczenia poczynione na najbardziej niekorzystnych dla strony fragmentach lasu. Niezrozumiałym dla skarżącego jest również podział oceny na poszczególne gatunki drzew i przypisanie im odrębnych wniosków. W odpowiedzi na powyższe zarzuty biegły poinformował, że "metodykę posztucznego przeliczenia sadzonek" uważa za najbardziej wiarygodną, ponieważ przeliczeniu podlega 100% sadzonek. Podział oceny na poszczególne gatunki drzew i przypisanie im odrębnych wniosków stanowił ułatwienie w dokonaniu oceny końcowej uprawy, która została oceniona na 59%. Biegły poinformował, że do ocen uprawy leśnej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, a z art. 4 ust. 3 pkt 3 tej ustawy wynika, że zalesienie jest prawidłowe, jeżeli m.in. stopień udatności uprawy jest nie mniejszy niż 70 %. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący Z. W., zarzucając decyzji organu I instancji oraz postępowaniu prowadzącemu do jej wydania naruszenie: • naruszenie art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji przez pracownika - Naczelnika Wydziału Środowiska Starostwa pomimo istnienia przesłanek do jego wyłączenia od udziału w postępowaniu w sprawie, • naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie umorzenia w części postępowania dotyczącego ustalenia powierzchni zalesionej, kiedy przedmiotowe postępowanie dotyczyło tej kwestii i w tym zakresie dokonywano czynności w sprawie, • naruszenie art. 6, 8, 130 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez faktyczne wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2002 roku m.in. w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłat ekwiwalentu pomimo braku postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania tej decyzji, co skutkuje do dnia dzisiejszego bezprawnym i bezpodstawnym faktycznym niewykonywaniem obowiązującej i ostatecznej decyzji, • naruszenie art. 6, 8, 84 §1 k.p.a. poprzez wystąpienie organu I instancji z wnioskiem o "opinie uzupełniające'''' - tj. "opinię uzupełniającą" (sporządzona w dniu 12 czerwca 2011 r.) i "pismo biegłego'''' (sporządzone w dniu 11 października 2011 r.) bez uprzedniego wydania postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii uzupełniającej biegłego, • naruszenie art. 7, 84 §1 k.p.a. poprzez gromadzenie materiału dowodowego - pisma biegłego z dnia 11 października 2011 r. w sposób niedopuszczalny w świetle przepisów k.p.a., tj. poprzez przesłanie go do Starostwa pocztą elektroniczną bez podpisu, następnie osobiste uzyskanie podpisanego egzemplarza przez Naczelnika Wydziału Środowiska w miejscu pracy biegłego i ostatecznie umieszczenie w aktach sprawy bez jakiejkolwiek informacji o dacie wpływu, bez prezentaty Kancelarii Ogólnej Starostwa Powiatowego w W. i Wydziału Środowiska Starostwa Powiatowego w W., czyli bez pokwitowania przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy, • naruszenie art. 6, 8, 39 k.p.a. poprzez doręczenie biegłemu pisma skarżącego z dnia 2 sierpnia 2011 r. faxem bez żadnego pisma przewodniego, postanowienia czy też żądania ustosunkowania się do treści, kiedy tego typu czynność powinna zostać dokonana za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy, • naruszenie art. 6, 7, 8, 107 §3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o treść opinii biegłego, "opinii uzupełniającej" z 12 czerwca 2011 r. oraz "pisma biegłego" z 11 października 2011 r. bez dokonania jakichkolwiek ustaleń w zakresie objętym ich treścią oraz bez oceny tych dokumentów jako dowodu w sprawie, do czego organ I instancji był obowiązany, • naruszenie art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, pominięcie dokumentów nieustannie podnoszonych przez skarżącego oraz zawarcie w treści decyzji sprzecznych ustaleń. Odwołująca się strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wyłączenie od udziału w postępowaniu pracownika organu I instancji M. M. wyznaczenie do załatwienia sprawy innego organu I instancji. Decyzją z dnia 14 grudnia 2012 r. (sygn. akt [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 7 ust. 7 i art. 4 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i argumentację organu I instancji. Nadto organ w uzasadnieniu wskazał, że decyzja Starosty z dnia 30 listopada 2011 r. Nr [...] zgodnie z art. 7 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia jest decyzją w sprawie "wypłaty ekwiwalentu" i tym samym dotyczy sprawy odrębnej od spraw wcześniej rozstrzyganych przez Starostę, gdyż w oparciu o art. 61 § 1 oraz 104 § 1 w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. postępowanie w sprawie "wstrzymania ekwiwalentu" jest odrębnym postępowaniem prowadzonym w trybie zwykłym. Przedmiotem tego postępowania nie jest weryfikacja decyzji wcześniej wydanych w sprawie "przeznaczenia do zalesienie gruntu rolnego". Organ przyznał, że wcześniej prowadzono postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia powierzchni zalesionej oraz ustalenia wysokości wypłacanego ekwiwalentu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nieprawidłowo określając przedmiot i tryb postępowania, jednakże podkreślił, że dopuszczalna jest zmiana w toku postępowania podstawy prawnej i trybu postępowania jeśli ma to miejsce w toku postępowania przed organem I instancji, a więc z zachowaniem zasady dwuinstancyjności oraz prawa strony do udziału w postępowaniu. Zdaniem organu, decyzja wydana w przedmiotowej sprawie nie ma wpływu na treść decyzji wydanych w sprawach wcześniejszych, nie modyfikuje ich treść, lecz rozstrzyga o wstrzymaniu realizacji (wypłaty) prawa do ekwiwalentu z tytułu prowadzenia uprawy leśnej. Czynni to ze skutkiem na przyszłość. Ponadto zaznaczył, że zamiana trybu postępowania ma w obecnej sprawie ten również skutek, iż, wobec formalnego wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, postępowanie to jak dotąd nie zostało zakończone przez organ I instancji i wymaga wydania stosownej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego, a dotyczących przeprowadzenia w dniu 6 czerwca 2011 r. oględzin oraz opinii biegłego organ stwierdził, że dowody te są wiarygodne, proces ich przeprowadzania nie był dotknięty wadami, które pozwoliłyby podważyć ich moc dowodową. Skarżący o terminie oględzin został powiadomiony, jak również brał w nich udział. Ponadto otrzymał kopię protokołu dokumentującego przebieg rozprawy. Opinia biegłego została sporządzona zgodnie z art. 84 k.p.a. na podstawie postanowienia Starosty z dnia 8 września 2010 r. Organ nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że błędem jest przyjęcie jako dowodu także tzw. "opinii uzupełniającej" bez wydania kolejnego postanowienia. Uzupełnianie opinii przez biegłego m.in. poprzez ustosunkowanie się do wniosków i pytań skarżącego (pisma z dnia 14 lutego 2011 r. oraz z dnia 2 sierpnia 2011 r.) świadczy o zagwarantowaniu prawa strony do udziału w przeprowadzeniu tego dowodu. Ponadto dowód z opinii biegłego polega nie tylko na przedstawieniu tej opinii, ale także złożeniu przez biegłego (w tym także na piśmie) wyjaśnień co do jej treści. Nie wymaga to kolejnych postanowień dowodowych - w ten sposób jest bowiem przeprowadzany jeden i ten sam dowód, czyli dowód z opinii biegłego na okoliczność wymagającą wiedzy specjalistycznej - w przedmiotowej sprawie - okoliczność stanu uprawy leśnej na działce nr [...]. Zdaniem organu, większego znaczenia nie ma także, podnoszona w odwołaniu, okoliczność technicznego sposobu wymiany informacji pomiędzy organem a biegłym. Wszystkie wyjaśnienia biegłego wykorzystane dla potrzeb ustaleń faktycznych zostały sporządzone na piśmie, własnoręcznie podpisane i włączone do akt sprawy. Ponadto organ podkreślił, że opinia biegłego nie budzi także uzasadnionych wątpliwości pod kątem merytorycznym. Organ podkreślił, że ustawa nie uzależnia utraty ekwiwalentu od przypisania określonego stopnia winy właścicielowi działki. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, zalesienie jest prawidłowe, jeżeli zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia, spełnia warunki określone w ust. 1 i 2, to jest zalesienie jest dokonywane na podstawie planu zalesienia, a uprawa leśna jest prowadzona przez właściciela gruntu zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją starosty określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej, przy czym przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach stosuje się odpowiednio, stopień udatności uprawy jest nie mniejszy niż 70%. Są to okoliczności obiektywne, od których istnienia zależy uznanie zalesienia za prawidłowe. Niewystąpienie w sprawie którejś z nich nakazuje uznać uprawę za nieprawidłową niezależnie od przyczyn, które do tego doprowadziły. Zatem nawet, gdy nieosiągnięcie określonego poziomu udatności uprawy lub utrata tego poziomu nastąpiły pomimo prawidłowych zabiegów pielęgnacyjnych, to na właścicielu działki ciąży obowiązek przywrócenia właściwej postaci uprawie. Dlatego też nie mają wpływu na wstrzymanie prawa do ekwiwalentu rozważania co do przyczyn utraty udatności przez uprawę (czy było to skutkiem chorób jesionu wyniosłego, aktywności dzikiej zwierzyny, brakiem właściwych zabiegów pielęgnacyjnych, czy też kombinacji wszystkich tych czynników). Przyczyny te mogą mieć znaczenie jedynie co do zaleceń jakie należy sformułować w decyzji wydanej w oparciu o art. 7 ust. 7 ww. ustawy, których realizacja przez stronę ma doprowadzić do odzyskania wymaganego stanu przez uprawę, a w konsekwencji do odzyskania prawa do ekwiwalentu o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Dlatego też twierdzenia skarżącego, że zabiegi pielęgnacyjne były wykonywane prawidłowo i zgodnie z Planem zalesienia (m.in. stosowano środki chemiczne, zamiast palikowania, co plan dopuszcza - por. s. 4), sadzonek nie mogła uszkodzić zwierzyna, a jesion nie przyjął się w większości z powodu nieustalonego pochodzenia choroby, czego organ nie kwestionuje, nie zmieniają faktu, że udatności uprawy nie przekracza obecnie 70 %. Nie jest, więc spełniony warunek określony w art. 4 ust. 3 pkt 3 ustawy, a uprawa nie jest prowadzona zgodnie z Planem zalesienia, który wymaga utrzymania udatności na poziomie 90% (cyt. "W przypadku powstania wypadów na uprawie, należy je uzupełnić. Poprawki wykonuje się, gdy udatność uprawy spadnie poniżej 90 %", - s. 3 Planu zalesienia z dnia 30 kwietnia 2002 r.) Natomiast zarzut niskiej jakości sadzonek przekazanych przez Nadleśnictwo, czy też niewłaściwego Planu zalesiania, który nie powinien obejmować obarczonej wyższym ryzykiem uprawy jesiona wyniosłego winien, zdaniem organu, być podnoszony przez właściciela gruntu na etapie przygotowywania planu oraz odbioru sadzonek, a przyjęcie przygotowanego przez Nadleśnictwo Planu do realizacji bez uwag oznaczało jego akceptację przez strony. Ponadto sam plan zakładał możliwość nieudanej uprawy jesiona (np. z uwagi na działalność zwierząt - s. 4 planu) - jego wypady zgodnie z Planem należało uzupełniać bardziej odporną olszą (s. 3 planu). Zarzut słabej jakości sadzonek jest z kolei niewiarygodny dla organu, gdyż w pierwszym roku udatność całej uprawy określono na 75 %. Ponadto mając świadomość ich niskiej jakości strona powinna odmówić ich przyjęcia, względnie podnosić roszczenia wobec Nadleśnictwa z tytułu szkód, jakie poniosła z uwagi na dostarczenie niewłaściwego "materiału szkółkarskiego". W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił: • naruszenie art. 7 k.p.a., 9 k.p.a., 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo zmiany w toku postępowania tożsamości sprawy i trybu postępowania z nadzwyczajnego na zwyczajny, tj. wszczętej w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w sprawie ustalenia powierzchni zalesionej oraz ustalenia wysokości wypłaconego ekwiwalentu za prowadzenie upraw leśnych na przedmiotowej działce, a ostatecznie zakończonej w zakresie niezgodności uprawy leśnej z Planem zalesienia i wstrzymania wypłaty ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych, co skutkuje w ocenie skarżącego nieważnością zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, • naruszenie art. 15 k.p.a. i art. 142 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie zarzutu stawianego postanowieniu Starosty z dnia 15 marca 2010 r. (...) odmawiającemu wyłączenia Naczelnika Wydziału Środowiska - M. M. od udziału w przedmiotowym postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - prowadziło do wydania decyzji w I instancji przez pracownika podlegającego wyłączeniu oraz naruszeniu zasady dwuinstancyjności, co skutkuje w ocenie skarżącego nieważnością zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej, a nadto: • naruszenie art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 §1 k.p.a. i 84 §1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o opinie biegłego, które nie zostały dopuszczone postanowieniem - tj. "opinii uzupełniającej" sporządzonej w dniu 12 czerwca 2011 r. i "pisma biegłego" sporządzonego w dniu 11 października 2011 r., a które to dokumenty stanowiły podstawę rozstrzygnięcia decyzji organu II instancji, bez jednoczesnego dokonania ich należytej i wyczerpującej oceny jako dowodu w sprawie, co z kolei miało wpływ na wynik sprawy, • naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu z 16 grudnia 2011 r. wskazanych w pkt II. 1, 5, 6, 7, co miało wpływ na wynika sprawy - nie dokonano rozpatrzenia całego materiału zgromadzonego w sprawie, a nadto nie dało to skarżącemu możliwość podjęcia polemiki w niniejszej skardze oraz przedstawienia swojego stanowiska w sprawie odnośnie tak istotnych kwestii jak m.in. niewyłączenie od udziału w postępowaniu pracownika, który wydał decyzję w I instancji czy też sposobu gromadzenia materiału dowodowego - opinii biegłego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ, odnosząc się do zarzutów skarżącego w przedmiocie wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika organu I instancji – M. M. oraz braku rozpoznania wniosku o jego wyłączenie podniósł, że do wniosku ustosunkował się w uzasadnieniu swojej decyzji wskazując, że k.p.a. nie przewiduje odrębnej formy dla negatywnego załatwienia wniosku o wyłączenie pracownika. W ocenie organu w toku postępowania przed organem II instancji wniosek ten jest bezprzedmiotowy, gdyż M.M. nie był i nie jest pracownikiem organu II instancji, nie podejmował czynności w imieniu organu II instancji, dlatego też nie mógł zostać od nich wyłączony przez organ II instancji. Ponadto, nie było także podstaw do wyłączenia tej osoby od udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Organ podkreślił również, że M.M. nie mógł być świadkiem w przedmiotowym postępowaniu, a jego wyjaśnienia składane w jednym z wcześniejszych postępowań przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie mogą stanowić postaw decyzji. Nie podlega zatem wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. tym bardziej, że sprawa po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez Sąd rozpoznawana była w niniejszym postępowaniu od początku od nowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., polega na ocenie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73 poz. 764), zwanej dalej ustawą, w z związku z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229 poz. 2273). Unormowanie art. 7 ust. 7 ustawy przewiduje, że starosta, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymuje wypłatę ekwiwalentu, jeżeli stwierdzi, że uprawa leśna jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu, o których mowa w art. 4. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej starosta wskazuje warunki przywrócenia wypłaty ekwiwalentu. Art. 4 ust. 1 stanowi, że zalesienie gruntu rolnego jest dokonywane na podstawie planu zalesienia, a uprawa leśna jest prowadzona przez właściciela gruntu zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją starosty określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej. Przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, Nr 86, poz. 958 i Nr 120, poz. 1268) stosuje się odpowiednio. W ust. 3 tego przepisu wskazano, że zalesienie jest prawidłowe, jeżeli spełnia trzy warunki po pierwsze - zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia, po drugie - spełnia warunki określone w ust. 1 i 2, po trzecie - stopień udatności uprawy jest nie mniejszy niż 70%. Określenie zalesienia jako prawidłowego wymagane jest dla podjęcia decyzji, o jakiej jest mowa w art. 6 ust. 1, co wynika z unormowania art. 6 ust. 2 ustawy. Natomiast art. 7 ust. 7 posługuje się pojęciem niezgodności z planem zalesienia i uproszczonym planem urządzenia lasu. Stwierdzenie prowadzenia uprawy niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu skutkuje wstrzymaniem wypłaty ekwiwalentu. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zatem ustalenia, czy uprawa jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia i planem urządzenia lasu. Organ prawidłowo ustalił niezgodność prowadzonej uprawy z planem zalesienia, opierając się w tym zakresie na dowodzie z opinii biegłego. Z opinii tej wynika, że zgodnie z planem zalesienia lasu skład gatunkowy lasu miały stanowić jesion wyniosły, olsza czarna i brzoza brodawkowata. Plan zalesienia w dziale "Poprawki i zabiegi pielęgnacyjne przewidziane do wykonania w ciągu pierwszych pięciu lat życia uprawy" stanowił, że w ramach poprawek należy wprowadzić olszę w miejscach wypadu olszy i jesiona, oraz brzozę w miejscach wypadu brzozy. Na powierzchni części uprawy stwierdzono natomiast poprawki wykonane gatunkami niezgodnym z planem zalesienia, jak wiąz górski i czeremcha amerykańska. Wzdłuż ogrodzenia posadzono świerki. Gatunki te nie powinny być wliczane do składu gatunkowego uprawy. Z opinii wynikało nadto, że udatność uprawy wynosi w granicach 59 %, co wynika z częściowo niewłaściwego skład gatunkowego uprawy, niewłaściwie przeprowadzonych zabiegów pielęgnacyjnych, uszkodzeń przez zwierzynę oraz chorób powodujących zamieranie jesiona wyniosłego. Biegły wyjaśnił, że rozbieżności między oceną udatności uprawy w 2004 i 2005 r. wynoszącą w granicach 50 % a oceną z 2006 r. wynoszącą 80 % wynikały z zawyżenia udatności uprawy w 2006 r. wobec wliczenia do składu gatunkowego gatunków biocenotycznych jak czeremcha i wiąz. W związku z tym należało zminusować pokrycie uprawy o udział tych gatunków i udatność uprawy została oceniona na 59 %. W opinii wskazano, że zgodnie z planem zalesienia należało posadzić olchę czarną w ilości 12 500 sztuk sadzonek, jesion wyniosły w ilości 7 300 sztuk sadzonek i brzozę brodawkowatą w ilości 2500 sztuk sadzonek, natomiast w wyniku liczenia stwierdzono na 9 wydzielonych terenach następujące ilości drzew- olchy czarnej 6 927 sztuk, jesiona wyniosłego – 1 949 sztuk i brzozy brodawkowatej 1 263 sztuki. Wskazać nadto należy, że sporządzony przez biegłego schemat rozmieszczenia drzew wykazuje rozbieżności w stosunku do schematu rozmieszczenia sadzonek w Planie zalesienia. Przykładowo w Planie zalesienia wskazano, że w jednostce oznaczonej przez biegłego na schemacie nr VII, winny znajdować się jedynie jesion wyniosły i olsza czarna, podczas gdy na tym terenie stwierdzono występowanie brzozy w ilości 109 sztuk. Podobnie na terenie oznaczonym przez biegłego nr VIII i IX, zgodnie z Planem zalesienia winny występować tylko jesion wyniosły i olsza czarna, w rzeczywistości stwierdzono tam także występowanie brzozy w ilości 208 i 62 sztuk. Opinia biegłego została sporządzona po dokonaniu oględzin nieruchomości. Zastosowana przez biegłego metoda dokonania ustaleń nie budzi wątpliwości. Metoda szacowania posztucznego jest to metoda zakładająca badanie wszystkich drzew, zapewnia ona największą dokładność pomiaru. Z opinii biegłego wynika, że przy stosowaniu tej metody dla dokładnego policzenia uprawa została podzielona na 9 części. Skarżący brał udział w oględzinach, w czasie których dokonano liczenia drzew. Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów przeciwnych podważających wiarygodność sporządzonej opinii. Podniesione w skardze zarzuty nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie, z uwagi na wadliwość postępowania, polegającą na rozpoznaniu przez organ innej sprawy niż objęta postępowaniem wznowieniowym, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał istotny zarzut utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, pomimo zmiany w toku postępowania tożsamości sprawy i trybu postępowania z nadzwyczajnego na zwyczajny, tj. wszczętej w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w sprawie ustalenia powierzchni zalesionej oraz ustalenia wysokości wypłaconego ekwiwalentu za prowadzenie upraw leśnych na przedmiotowej działce, a ostatecznie zakończonej w zakresie niezgodności uprawy leśnej z Planem zalesienia i wstrzymania wypłaty ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych, co skutkuje w ocenie skarżącego nieważnością zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazać należy, że organ II instancji szczegółowo ustosunkował się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji, opisując zaistniałą wadliwość postępowania. Zarzuty skarżącego w tym zakresie są niewątpliwie uzasadnione, bowiem organ I instancji przeprowadził postępowanie wadliwie. Stanowiło to niewątpliwie naruszenie przepisów postępowania. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylenie decyzji przez sąd następuje jedynie w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji słusznie wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia, że uprawa leśna prowadzona jest niezgodnie z opracowanym planem zalesienia gruntów rolnych zostało w całości przeprowadzone i zakończone wydaniem decyzji. Postępowanie to toczyło się w całości przed organami obu instancji. Organ I instancji nie zakończył natomiast prowadzonego jednocześnie z niniejszym postępowaniem postępowania wznowieniowego toczącego się w innej sprawie i w tym zakresie winien on podjąć stosowne czynności. Naruszenie przepisów procedury nie miało w tym przypadku wpływu na treść wydanej decyzji. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wymaga istnienia takiego wpływu i to wpływu istotnego. W zaistniałej sytuacji, uchylanie zaskarżonej decyzji i przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w istocie miałoby na celu jedynie rozdzielenie znajdującej się w aktach dokumentacji i wyłączenie dokumentacji dotyczącej postępowania wznowieniowego. Skutkowałoby to, w ocenie Sądu, zbędnym przedłużeniem postępowania administracyjnego toczącego się od wielu lat postępowania, już dwukrotnie poddawanego kontroli sądowoadministracyjnej. Zarzut wadliwości postanowienia Starosty z dnia 15 marca 2010 r. odmawiającego wyłączenia Naczelnika Wydziału Środowiska M. M. od udziału w przedmiotowym postępowaniu jest bezzasadny. Art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3. M.M. nie był w niniejszej sprawie świadkiem lub biegłym ani przedstawicielem jednej ze stron. Organ II instancji w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 14 maja 2009 r. wadliwie odebrał od niego wyjaśnienia, mimo braku podstaw do występowania pracownika organu I instancji w postępowaniu odwoławczym, na co słusznie wskazał Sąd w wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r. Organ I instancji nie jest bowiem stroną w postępowaniu odwoławczym. Naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji nie uczyniło M. M. przedstawicielem strony ani świadkiem, a jego wyjaśnienia nie zostały w żaden sposób w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji wykorzystane. Zasadnie skarżący zarzucił, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się do tego zarzutu odwołania, co winien był uczynić. Niemniej wskazać należy, że wadliwość ta nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż podniesiony zarzut jest bezzasadny, na co słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 84 §1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o opinie biegłego, które nie zostały dopuszczone postanowieniem - tj. "opinii uzupełniającej" sporządzonej w dniu 12 czerwca 2011 r. i "pisma biegłego" sporządzonego w dniu 11 października 2011 r., a które to dokumenty stanowiły podstawę rozstrzygnięcia decyzji organu II instancji, nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są widomości specjalne, organ może dopuścić dowód z opinii biegłego. Organ w niniejszej sprawie wydał postanowienie w tym przedmiocie, nie wydawał natomiast postanowienia o dopuszczeniu dowodu z uzupełniającej opinii biegłego. Niewątpliwym jest, że sporządzenie takiej opinii słusznie zostało biegłemu zlecone, a brak formy postanowienia, nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ zasadnie wykorzystał w postępowaniu zarówno opinię uzupełniającą jak i wyjaśnienia biegłego stanowiące ustosunkowanie się od podniesionych przez stronę zarzutów. Skarżący podniósł nadto w skardze zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu z 16 grudnia 2011 r. wskazanych w pkt II. 1, 5, 6, 7. Odnośnie tych zarzutów wskazać należy, że podnoszona w punkcie II 5 odwołania kwestia sposobu uzyskania podpisu biegłego pod pismem z dnia 11 października 2011 r. nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy, w sytuacji, gdy autentyczność tego podpisu nie budzi wątpliwości. Podobnie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy kwestionowany w odwołaniu w punkcie II 6 sposób doręczenia biegłemu pisma strony bez pokwitowania. Wbrew stanowisku skarżącego, organ w wydanej decyzji ustosunkował się do tych zarzutów wskazując, że podnoszona w odwołaniu okoliczność technicznego sposobu wymiany informacji pomiędzy organem a biegłym nie miała wpływu na wynik sprawy. Zarzut sformułowany w punkcie II 1 odwołania dotyczył kwestii wyłączenia pracownika organu, co zostało już przez Sąd ocenione. W punkcie II 7 odwołania, skarżący podnosił zarzut, iż decyzję wydano w oparciu o treść opinii biegłego, opinii uzupełniającej oraz pisma biegłego z dnia 11 października 2011 r., bez dokonania ustaleń w zakresie objętym ich treścią i oceny tych dowodów. Wskazać należy, że organ II instancji jest instancją merytorycznie rozpatrującą sprawę. Organ ten w uzasadnieniu wydanej decyzji dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym szczegółowo odniósł się do opinii biegłego oraz dokonanych oględzin. (str. 6 i 7 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego) Wskazać także należy, iż decyzja organu I instancji, zawiera ocenę sporządzonej w sprawie opinii. Organ przytoczył bowiem w uzasadnieniu zarzuty do opinii podniesione przez skarżącego i szczegółowo się do nich ustosunkował, nie podzielając tych zarzutów (str. 4 i 5 uzasadnienia decyzji organu I instancji). Tym samym organ dokonał oceny prawidłowości sporządzonej opinii. Organy w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa procesowego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy i prawidłowo zastosowały normę art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.