II SA/Gd 1199/23

WyrokWSA w Gdańsku2024-06-12

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Krzysztof Kaszubowski, Justyna Dudek-Sienkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana, gdy analiza urbanistyczna jest nieczytelna, a strona skarżąca nie miała możliwości czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że naruszone zostały przepisy dotyczące analizy urbanistycznej (nieczytelność części graficznej, brak uzasadnienia wyników) oraz prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu (brak udostępnienia kopii materiałów). Niewłaściwe przeprowadzenie analizy urbanistycznej oraz naruszenie praw procesowych strony stanowią podstawę do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych i gospodarczych. Skarżący, który nie był właścicielem działki, sprzeciwił się inwestycji, podnosząc m.in. kwestie własności, zmianę przeznaczenia gruntów rolnych oraz brak prawomocności decyzji o przejęciu działki. Organy administracji wydały decyzje ustalające warunki zabudowy, które zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie jego praw, w tym prawa własności i prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Chojnice.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr SKO.450.132.2023 w przedmiocie warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Chojnice z dnia 15 maja 2023 r. nr BM.6730.25.11.2022. Skarga J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 18 sierpnia 2023 r. o nr o nr SKO.450.132.2023 w przedmiocie warunków zabudowy została wniesiona w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia 2 lutego 2022 r. C. P. oraz H. K.-S. wystąpiły z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych oraz czterech budynków gospodarczych na terenie działki [...] znajdującej się w obrębie N. ([...]), w miejscowości K. gm. C.. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie skarżący w piśmie z 23 lutego 2022 r. wyraził sprzeciw wobec planowanej inwestycji i wniósł o zawieszenie postępowania. Jak wskazał skarżący działka objęta wnioskiem formalnie nie stanowi jego własności, gdyż została odebrana jego rodzicom postanowieniem Sądu Powiatowego w C. z dnia 19 listopada sygn. akt Ns.302/74 z dnia 19 listopada 1974 r.. Zdaniem skarżącego decyzja ta nie uzyskała przymiotu prawomocności materialnej, dlatego wniósł o zawieszenie bądź umorzenie postępowania. Dodatkowo wniósł o doręczenie mu kopii ponumerowanych stron potwierdzonych za zgodność z oryginałem zebranych materiałów. Organ I instancji pismem z dnia 27 kwietnia 2022 r. powiadomił strony postepowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Po otrzymaniu zawiadomienia skarżący przesłał pismo z dnia 19 maja 2022 roku zawierające te same wnioski oraz podobną treść do pisma z dnia 23 lutego 2022 r. W odpowiedzi na pismo skarżącego organ I instancji w piśmie z dnia 20 czerwca 2022 r. wskazał, że nie ma podstaw do zawieszenia ani umorzenia postępowania. Dodatkowo organ podał, że nie jest uprawniony do doręczenia kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów zebranych w sprawie, a dokonywanie potwierdzenia za zgodność kopii jakichkolwiek dokumentów wymaga uprzedniego wniesienia odpowiedniej opłaty skarbowej. Decyzją z 22 czerwca 2022 r. o znaku BM.6730.25.7.2022 Wójt Gminy Chojnice, na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 2 i 4 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.), dalej u.p.z.p., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych oraz czterech budynków gospodarczych na terenie działki [...] znajdującej się w obrębie N. ([...]), w miejscowości K. gm. C.. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2022 r. sygn. SKO.450.150.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wątpliwości wzbudziły treść analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz ustalone w decyzji organu I instancji parametry urbanistyczno-architektoniczne. Analiza obszaru wokół działki inwestycyjnej została przeprowadzona nieprawidłowo i wymagała poprawy. Pismem z dnia 14 października 2022 r. organ I instancji zwrócił się do Starosty Chojnickiego, PGWWP Dyrektora Zarządu Zlewni w Chojnicach, Zarządu Dróg Wojewódzkich w Gdańsku oraz Marszałka Województwa Pomorskiego w celu uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2022 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Chojnicach uzgodnił w zakresie drogi wojewódzkiej projekt decyzji. Organ I instancji pismem z dnia 30 marca 2023 r. powiadomił strony postepowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Po otrzymaniu zawiadomienia skarżący przesłał pismo z dnia 25 kwietnia 2023 r.. Wniósł w nim o zawieszenie bądź umorzenie postępowania. Wskazał w nim między innym, że na działce [...] występują użytki rolne i dlatego wymagana jest zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Podał także, że wynik analizy został zbudowany na dowodach sprzecznych z rzeczywistością. Dodatkowo wyraził on swój sprzeciw przeciwko wnioskowanej inwestycji. W dniu 15 maja 2023 r Wójt Gminy Chojnice wydał decyzję o znaku BM.6730.25.11.2022 i na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 2 i 4 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych oraz czterech budynków gospodarczych na terenie działki [...] znajdującej się w obrębie N. ([...]), w miejscowości K. gm. C.. W uzasadnieniu organ wskazał, że brak jest podstaw do umorzenia lub zawieszenia postępowania administracyjnego, ani też do wydania decyzji odmownej. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Decyzją z dnia 18 sierpnia 2023 r. sygn. SKO.450.132.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przychyliło się do argumentacji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że teren objęty planowanym zamierzeniem inwestycyjnym nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż nie znajdują się na nim grunty klas I - III, ani grunty leśne. Wskazał dalej, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W ocenie Kolegium, analiza urbanistyczno-architektoniczna została w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadzona. Organ wskazał, że o ile w obszarze analizowanym znajduje się już obiekt lub obiekty o podobnej co zamierzona inwestycja funkcji oraz zbliżonych parametrach, zaś nie zachodzą negatywne przesłanki, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p. to brak jest podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Warunek z pkt 1 art. 61 ust. 1 u.p.z.p. obejmuje nakaz, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Zdaniem Kolegium wydana w sprawie decyzja zawiera wymagane prawem załączniki; tj. załącznik graficzny określający linie rozgraniczające teren inwestycji oraz wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, a projekt decyzji sporządzony został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia. Na decyzje tą skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wniósł on w niej o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzucił naruszenie zagwarantowanych w konstytucji praw własności. Jak wskazuje skarżący brak jest zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Brak jest też opinii biegłego sądowego o którego wnioskował. Droga gminna wewnętrzna na działce [...] nie jest drogą gminną, a działka [...] nie jest własnością wnioskujących. Nie doręczano mu kopii ponumerowanych stron potwierdzonych za zgodność z oryginałem zebranych materiałów o które wnioskował. Skarżący wskazał w szczególności na naruszenie przepisów: art. 8 ust. 1 i ust. 2, art. 19, art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i ust. 2. Konstytucji Rzeczpospolitej; art. 415, art. 416, art. 417 § 1 Kodeksu Cywilnego; Art. 6, Art. 8, Art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ naruszył także przepisy zawarte w: Uchwała KERM - nr 206/62 z dnia 10 lipca 1962 r. i uzupełniające z dnia 10 grudnia 1963 r.; Pismo Okólne Ministerstwa Finansów nr PO 20824/5/63 z 29 grudnia 1963 r.; Rozporządzenie Ministra Finansów oraz Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia 27 grudnia 1971 r.; Okólnik Ministra Finansów nr 6/PO z 12 lutego 1973 r. - Dz. Urz. Min. Fin. nr 2 z 1973 r.; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 1969 r.. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki, która została postanowieniem Sądu Powiatowego w C., sygn. akt Ns.302/74 z dnia 19 listopada 1974 r. bezprawnie ukradziona rodzicom skarżącego. Wskazuje on również, że znaczna cześć gruntów stanowi grunty klasy III. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Pismem z dnia 30 stycznia 2024 r. skarżący wniósł o uwzględnienie skargi oraz o obciążenie kosztami strony przeciwnej. W piśmie tym wskazał, że wnioskodawczynie nie są właścicielkami działeki [...] oraz [...], ponieważ nieruchomości to zostały bezprawnie ukradzione jego rodzicom. Działka nr [...] nie stanowi własności gminy. Ponownie podał, że między innymi na przedmiotowej działce występują grunty klasy III oraz brak jest opinii biegłego, o którą wnioskował. Nie doręczono mu także kopii ponumerowanych stron potwierdzonych za zgodność z oryginałem zebranych materiałów o które wnioskował. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że teren objęty planowanym przedsięwzięciem nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, ponieważ nie znajdują się na nim grunty klas I – III ani grunty leśne. Ponadto decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm. – dalej jako "u.p.z.p."), wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie - między innymi, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, dla którego ma być wydana decyzja o warunkach zabudowy, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1 (art. 61 ust. 5a zd. pierwsze u.p.z.p.). Stosowanie do § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"), warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną. Wyniki analizy, o której mowa w art. 61 ust. 5a ustawy, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Część graficzną decyzji o warunkach zabudowy oraz część graficzną analizy, o której mowa w art. 61 ust. 5a ustawy, sporządza się na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy, w czytelnej technice graficznej zapewniającej możliwość wykonywania ich kopii. Część graficzną analizy, o której mowa w art. 61 ust. 5a ustawy, sporządza się z uwzględnieniem nazewnictwa i oznaczeń graficznych stosowanych w decyzji o warunkach zabudowy. W przedmiotowej sprawie, stanowiące załącznik do decyzji Wójta z 15 maja 2023 r., wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zawierają załącznik graficzny w postaci mapy, która jest nieczytelna. Nie sposób z niej odczytać numerów ewidencyjnych działek ani parametrów znajdującej się na nich zabudowy. Powoduje to niemożność weryfikacji, czy załączone do decyzji wyniki analizy dotyczą terenu objętego wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Samo tylko to uchybienie § 9 ust. 3 rozporządzenia, powoduje konieczność eliminacji z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji. W dalszej kolejności, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, stwierdzić należy w sprawie nie przeprowadzono analizy, o której mowa w art. 61. ust. 5a u.p.z.p. Załącznikiem do decyzji Wójta są wyniki analizy, o których mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Poza tym, że nie zawierają prawidłowej części graficznej, w żadnym miejscu nie wyjaśniają, w jaki sposób uprawniony urbanista doszedł do wyników i stwierdzeń w tym dokumencie prezentowanych. Samo odniesienie się do zapisów u.p.z.p. i rozporządzenia nie stanowi wyjaśnienia przyjętych parametrów zabudowy. Niezbędne jest jeszcze wyjaśnienie, jak wskazane zapisy zastosowano w konkretnej sprawie. Przedmiotowy dokument zawiera dwie tabelki. Pierwsza dotyczy wszystkich nieruchomości zabudowanych, druga to zestawienie nieruchomości podobnych przyjętych do analizy. Brak jest jednak wyjaśnienia skąd taki dobór nieruchomości, a nawet w jaki sposób ustalono obszar analizowany w sprawie. Okoliczność ta mogły być zaaprobowana, pod warunkiem, że w aktach sprawy znajdowałby się dokument (dokumenty) pozwalający na weryfikację wskazywanych przez urbanistę, a następnie organ administracji parametrów zabudowy i przesłanek do wydania decyzji. Analiza urbanistyczna i wyniki analizy urbanistycznej nie są pojęciami zamiennymi. Wynika to jasno z przywołanych powyżej norm prawnych oraz zasad logiki. Analiza jest procesem myślowym, prowadzącym do uzyskania określonych wyników na podstawie konkretnych danych. Nie sposób zatem zweryfikować poprawności prezentowanych wyników analizy, bez możliwości odniesienia się do procesu myślowego, który doprowadził do uzyskania określonych wyników. Nie można przy tym wykluczyć, że wyniki analizy, jak i sama analiza będą zawarte w tym samym dokumencie, jednakże w przedmiotowej sprawie podane przez urbanistę wyniki nie zawierają uzasadnienia jakim jest analiza, na podstawie której wyniki uzyskano. Podkreślić należy, że sporządzenie analizy architektoniczno-urbanistycznej ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ treść analizy jest jednym z głównych elementów materiału dowodowego, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działania organów administracji w takim postępowaniu. Analizy architektoniczno-urbanistycznej nie można utożsamiać z warunkami zabudowy opisanymi w samej decyzji i załącznikach do niej, ponieważ analiza jest odrębnym dokumentem i właśnie na podstawie treści tego dokumentu i oczywiście pozostałego materiału dowodowego, organ podejmuje rozstrzygnięcie w kwestii ustalenia warunków zabudowy. Zwrócić również należy uwagę, że analiza urbanistyczna jako główny dowód w sprawie ma wskazywać parametry zabudowy, a ich określenie ma wynikać z opisanego w części tekstowej analizy rozumowania, opartego na stwierdzonym stanie faktycznym (istniejącym zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości, układzie urbanistycznym), jak również na wyliczeniach matematycznych. Odrębnie sporządzone wyniki tej analizy, ich rzetelność, kompletność i zgodność z przepisami, przesądzają w znacznej mierze o wynikach całego postępowania. Wyniki analizy stanowią swego rodzaju streszczenie, podsumowanie i wyciągnięcie wniosków z samej analizy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 września 2026 r., w sprawie IV SA/Po 509/16, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że decyzja Wójta jak i SKO są wadliwe, ponieważ naruszają art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 5a u.p.z.p. oraz wskazane przepisy rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że kwestia własności nieruchomości, dla których mają być ustalone warunki zabudowy nie ma w sprawie znaczenia. Zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji. W odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości (art. 63 ust. 1 u.p.z.p.). Oznacza to, że decyzję o warunkach zabudowy można uzyskać bez względu na to, kto jest właścicielem nieruchomości, która ma być nią objęta. Samo wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie uprawnia do zabudowy, pomimo że jest warunkiem koniecznym uzyskania pozwolenia na budowę. Z powyższych względów wskazany zarzut skargi nie mógł być skuteczny, i z tego też powodu Sąd odmówił skarżącemu zawieszenia postępowania do czasu odzyskania przez niego własności spornej nieruchomości, uznając że kwestia ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd. Podobnie za niezasadny należy uznać zarzut błędnej kwalifikacji gruntu rolnego do kategorii IVa. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie z informacji z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] jest działką rolną klasy IVa. W takiej sytuacji Wójt zobowiązany był uwzględnić ten stan rzeczy. Natomiast kwestia weryfikacji danych w ewidencji gruntów i budynków uregulowana jest w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne i nie należy do kompetencji Wójta, tylko Starosty, wobec czego brak było podstawy prawnej i faktycznej uzasadniającej powołanie biegłego. Trafny był natomiast zarzut skarżącego dotyczący wydania mu czytelnych i ponumerowanych kopii materiałów postępowania. W myśl art. 71 § 1 K.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18, stwierdził że ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 K.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Sąd Naczelny wyjaśnił między innymi, że za takim rozwiązaniem przemawia bowiem konieczność zharmonizowania art. 73 K.p.a. z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, uregulowaniami innych procedur, dotyczącymi udostępniania akt, a także konieczność dokonywania interpretacji z uwzględnieniem gwarancji konstytucyjnych. Z tego względu, dokonując wykładni art. 73 § 1 K.p.a. trzeba mieć również na uwadze, że możliwość rzetelnego zapoznania się z materiałem zebranym w aktach sprawy jest istotnym uprawnieniem procesowym gwarantującym stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), a w efekcie podejmowanie inicjatywy dowodowej, co ma istotne znaczenie w dochodzeniu do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) Interpretacja powinna uwzględniać także wymogi standardów określonych zasadą pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.). W ocenie NSA, odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Tylko więc w sytuacjach wymagających większego organizacyjnego zaangażowania ze strony pracowników organu dopuszczalne byłoby wyznaczenie stronie określonych warunków realizacji wniosku w przedmiocie sporządzenia kserokopii dokumentów. Oczywiście odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 K.p.a. Takie rozumienie art. 73 § 1 k.p.a. nie oznacza zatem bezwzględnego związania organu żądaniem strony o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę załatwienia wniosku w tym przedmiocie. W powyższym świetle uznać należy brak rozpoznania wniosków skarżącego o kopię materiałów sprawy, jako naruszenie jego prawa do czynnego udziału postępowaniu, to jest art. 10 K.p.a. Zatem brak przeprowadzenia w sposób prawidłowy analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, nieczytelność mapy będącej załącznikiem graficznym do wyników analizy oraz naruszenie prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, spowodowały koniczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzjo organów obu instancji. Naruszenia prawa dotyczą bowiem kwestii podstawowych dla zbadania możliwości wydania warunków zabudowy oraz ochrony praw stron tego postępowania. Z tych też powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Powyższa Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są dla organów wiążące (art. 153 ww. ustawy). Prowadząc ponownie postępowanie, Wójt zobowiązany będzie między innymi uzasadnić istnienie bądź nieistnienie przesłanek umożliwiających bądź uniemożliwiających wydanie wnioskowanej decyzji o warunkach zabudowy, do czego konieczne będzie między innymi przeprowadzanie szczegółowej analizy funkcji oraz cech zabudowy, z której precyzyjnie wynikać będzie sposób uzyskania wyników przedstawionych w załączniku do decyzji, o którym mowa w § 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia (wyniki analizy zawierające część tekstową i graficzną). Z kolei SKO przy ewentualnym rozpoznaniu odwołania, zwróci szczególną uwagę na prawidłowość wykonania tych obowiązków. Ponadto, na każdym etapie postępowanie, organy zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czego wobec skarżącego do tej pory nie uczyniły.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło