II SA/Gd 12/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia odmówić W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W. K. wnioskiem z dnia 10 maja 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, iż jego sytuacja jest trudna, gdyż są prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne. Wskazał, że nic nie posiada i nie jest nigdzie zatrudniony, nie uzyskuje żadnych dochodów. Środki jakie pozostają mu do dyspozycji nie wystarczają nawet na skromną egzystencję i opłaty. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani żadnego majątku. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy i jego sytuacji rodzinnej i zarobkowej, referendarz pismem z dnia 26 maja 2010 r. (doręczonym w dniu 15 czerwca 2010 r.), zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych, które uznał za niezbędne do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy. W szczególności, wezwano go do udokumentowania wysokości i tytułów zadłużenia wobec banków, przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz odpisów zeznań podatkowych za rok 2009. Wnioskodawca nie wykonał powyższego zobowiązania, nie przedłożył oczekiwanych od niego dokumentów, nie złożył też wyjaśnień, które wskazywałyby na przyczyny tego zaniechania. W tej sytuacji, w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2010 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił przyznania W. K. prawa pomocy. W dniu 12 listopada 2010 r. wnioskodawca po raz kolejny zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podano, że wnioskodawca został pozbawiony swego gospodarstwa, gdyż zostało ono zabrane przez komornika na poczet długów. Wnioskodawca podkreślił, że nie posiada żadnych dochodów, oszczędności, majątku. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W związku z istniejącymi wątpliwościami co do sytuacji rodzinnej i zarobkowej, wnioskodawcy referendarz pismem z dnia 26 listopada 2010 r. (doręczonym w dniu 16 grudnia 2010 r.), zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych. W szczególności, ponownie wezwano go do udokumentowania wysokości i tytułów zadłużenia wobec banków, przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz odpisów zeznań podatkowych za rok 2009. Wnioskodawca kolejny raz nie wykonał powyższego zobowiązania, nie przedłożył oczekiwanych od niego dokumentów. W konsekwencji, referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2011 r. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od tegoż postanowienia wnioskodawca wniósł o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący podał, że w jego ocenie wykazał w sposób wystarczający, że jego sytuacja jest trudna, z uwagi na konieczność spłaty licznych kredytów i zobowiązań. Uwzględniając fakt, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wedle oświadczenia, wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów, nie pracuje. Jak wskazał, jest zadłużony wobec banków i sądu, jednak nie określił wysokości swoich zobowiązań. Wobec wskazanych uogólnień i niejasności w opisie swojej sytuacji zarobkowej i majątkowej, w ocenie sądu, referendarz prawidłowo uznał, że oświadczenie wnioskodawcy nasuwało wątpliwości, które można było usunąć poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wnioskodawca, zobowiązany do przedłożenia dokumentów źródłowych oraz złożenia wyjaśnień, nie odpowiedział na wezwanie sądu. Skutkiem tego było postanowienie referendarza odmawiające przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że było to kolejne postanowienie wydane w stosunku do wnioskodawcy w przedmiocie prawa pomocy. W treści złożonego wniosku o przyznanie mu po raz kolejny prawa pomocy wnioskodawca nie wskazał na istnienie jakichkolwiek innych okoliczności, które pozwalałby w sposób odmienny ocenić sytuację majątkową, rodzinną i zarobkową strony. W treści złożonego sprzeciwu wnioskodawca również nie wyjaśnił wątpliwości, które legły u podstaw odmowy przyznania mu prawa pomocy zarówno przez sąd w postanowieniu z 5 sierpnia 2009 r., jak i przez referendarza w postanowieniu z 21 stycznia 2011 r. Nie przedłożył też żadnych dokumentów źródłowych oraz nie złożył wyjaśnień, które rozwiałyby wątpliwości dotyczące jego sytuacji materialnej i zarobkowej, poza gołosłownym stwierdzeniem, że w jego ocenie jasno wykazał, że ma trudną sytuację materialną.. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego tymże pełnomocnikiem. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Mając zaś ponadto na uwadze fakt, że wnioskodawca po raz kolejny zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a jego wcześniejsze wnioski zostały prawomocnie rozstrzygnięte w/w postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2009 r., jak i następnie przez referendarza w postanowieniu z 21 stycznia 2011 r. - należało dokonać porównania jego sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia uprzednich wniosków z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 cytowanej wyżej ustawy postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Analiza ta winna być zatem dokonana pod kątem przytoczenia przez wnioskodawców nowych okoliczności faktycznych, nieznanych Sądowi w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę ich sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy. Weryfikacja danych ujawnionych przez wnioskodawcę w uzasadnieniu jego obecnie złożonego wniosku wskazuje, że nie uległy żadnej zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania wcześniejszych postanowień. Zarówno wówczas, jak i obecnie skarżący wskazywał, że nie posiada żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Podnosił też fakt znacznego zadłużenia i prowadzenia wobec niego postępowań egzekucyjnych. Jednak w żaden sposób okoliczności tych nie potwierdził, mimo licznych zobowiązań referendarza kierowanych do strony w toku kolejnych postępowań w przedmiocie prawa pomocy z prośbą o nadesłanie dokumentów źródłowych. W tej sytuacji, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem nie zaoferował on nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jego sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Na marginesie też przypomnieć należy, że skarżący obowiązany jest do ujawnienia wszelkich okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową, a więc w szczególności – powinien ujawnić swoje dochody, majątek, zobowiązania, gdyż mają one wpływ na ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.