II SA/Gd 122/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-04-08
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje emeryturę oraz znaczące wsparcie finansowe od dzieci, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jej miesięczne dochody (emerytura + wsparcie) wynoszą około 2100 zł, a stałe miesięczne wydatki (czynsz, opłaty, leki) około 650 zł?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni, osiągając miesięczne dochody w wysokości około 2100 zł (emerytura i wsparcie od dzieci) przy stałych wydatkach około 650 zł, jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
E. D., 76-letnia osoba niepełnosprawna, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą gospodarowania nieruchomościami. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną i zdrowotną, ponosząc znaczne wydatki na leki. Po analizie jej dochodów (emerytura i wsparcie od dzieci) oraz wydatków, referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczyni jest w stanie ponieść koszty sądowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono E. D. przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 25 maja 2005r. nr XXXII/299/2005 w przedmiocie określenia zasad gospodarowania nieruchomościami w zakresie nabycia, zbycia, obciążenia oraz ich wydzierżawienia lub najmu postanawia: odmówić E. D. przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 8 lutego 2010r. (data stempla pocztowego) E. D. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną i zdrowotną, gdyż jest osobą 76-letnią, schorowaną z ustalonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Około 250 zł miesięcznie wydaje na leki i środki pielęgnacyjne. Jest osobą samotną z dochodem ok. 1070 zł, z którego opłaca czynsz (300 zł) oraz światło, gaz i telefon (ok. 150 zł). Pozostałe środki pieniężne przeznacza na żywność. Skarżąca wskazała, iż korzysta także ze wsparcia finansowego córki i opłacenie wpisu w wysokości 300 zł w znacznym stopniu uszczupli jej budżet uniemożliwiając zakup leków lub żywności. Posiada skarżąca mieszkanie o pow. 36,71 m2.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni pismem z dnia 12 marca 2010 r., zobowiązano ją do przedłożenia dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń.
Wnioskodawczyni przedstawiła wyciąg bankowy z posiadanego rachunku, z analizy którego wynika, iż stałym miesięcznym dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne w łącznej kwocie 1.072,63 zł oraz pomoc finansowa od córki i syna. W miesiącu styczniu br. skarżąca od dzieci otrzymała kwotę 1305,07 zł, w lutym kwotę 1.063,89 zł; zaś w grudniu ubiegłego roku kwotę 1.130,43 zł. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż nie jest ona w stanie sama określić wysokości wsparcia finansowego otrzymywanego od dzieci, ale jest to kwota przewyższająca kwotę otrzymywanej miesięcznie emerytury.
Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada pojazdu mechanicznego i żaden pojazd mechaniczny nie jest na nią zarejestrowany oraz że nie posiada konta walutowego ani lokat bankowych.
Skarżąca przedstawiła szereg faktur na zakup leków z czego referendarz ustalił, iż w listopadzie skarżąca wydała na leki 89,93 zł, w grudniu 155,54 zł, w styczniu 2010r. 254,31 zł, w lutym 193,93 zł zaś w marcu 298,93 zł. Z dokonanego zestawienia z ostatnich pięciu miesięcy przyjąć należy, że średnio miesięcznie skarżąca wydaje ok. 200 zł na zakup lekarstw.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz uznał, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8).
Mając na względzie fakt, że wniosek dotyczy jedynie zwolnienia z kosztów sądowych, referendarz rozważał tylko, czy spełnione zostały wyżej wymienione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przyjmując, że wnioskodawczyni osiąga dochody na poziomie ok. 2100 zł miesięcznie ( emerytura oraz wsparcie finansowe od dzieci) oraz uwzględniając konieczność ponoszenia stałych miesięcznych opłat: 300 zł czynsz, 150 zł pozostałe opłaty oraz ok. 200 zł lekarstwa, daje to razem kwotę 650 zł, to na utrzymanie pozostaje skarżącej kwota około 1400 zł miesięcznie. Ustalenia te pozwalają na uznanie, że skarżąca jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Zwłaszcza, że na obecną chwilę skarżąca zobowiązana jest jedynie do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 300 zł, zaś orzekanie w przedmiocie kosztów sądowych, które mogą ewentualnie powstać jest przedwczesne.
Wobec powyższego, referendarz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło